«Τέχνη» + «Θέαμα» = … «Τέχνη».

Μα πώς τα καταφέραμε έτσι ρε πατριώτες;  Έχουμε συμπτύξει δυο έννοιες σε μια, με τέτοιο τρόπο μάλιστα που έχει γίνει τελείως μπάχαλο η ‘μουσική συνείδηση’ του νεοέλληνα. Ακόμα και οι αγγλοσάξονες, με τη φτωχότερη γλώσσα τους όπως υποστηρίζουμε, προσπαθούν τουλάχιστον να τις κρατήσουν διαχωρισμένες αυτές τις έννοιες, ακόμα και στις ειδήσεις του CNN: “Art”  & “Showbiz.

Πολλές φορές βρίσκω σωσίβιο χρησιμοποιώντας τη φράση «η λόγια μουσική». Μια έκφραση ατελέστατη, θα έλεγα της απελπισίας του ανθρώπου που θέλει να διαχωρίσει την έννοια «Τέχνη» από την έννοια «Θέαμα» απευθυνόμενος σε ανθρώπους μιας χώρας που η πολιτιστική σαλατοποιήση έχει προ πολλού ξεπεράσει τα όρια του γελοίου.
Είναι βέβαια αλήθεια ότι σε όλον τον Κόσμο η έννοια ‘χωρίς όρια’, που κάποτε υπήρξε όραμα της σύγχρονης καλλιτεχνικής έκφρασης, έχει καταντήσει σχεδόν εφιάλτης. Με τα κάθε λογής cross over και δε συμμαζεύεται, έχει δημιουργηθεί ένα οικουμενικό καλλιτεχνικό πελάγωμα που τα πλαίσια της μουσικής δημιουργίας (εμπορικά, ειδών κλπ) τα θέτει κατά βούληση είτε ο image maker,  είτε ο ίδιος ο καλλιτέχνης κατά πώς βλέπει τον εαυτό του στον καθρέπτη. «Είσαι ό,τι δηλώσεις» που έλεγε κι ο Τσαρούχης.
Όμως διάολε! Το διαχωρισμό σε “art”  και “showbiz” τον κράτησαν οι άνθρωποι. Κι εννοώ κυρίως στη συνείδηση τους, διότι τα σύγχρονα media παντού παραμύθι πουλάνε, οπότε ό,τι θέλουνε λένε.

Όμως αυτό που έχει συμβεί στη συνείδηση του νεοέλληνα είναι το κάτι άλλο. Προφανώς φταίνε και κάποιες καλοπροαίρετες ίσως – πλην ατυχείς, προσπάθειες διαχωρισμού της «τέχνης» από τα «θεάματα», που έκαναν οι παλαιότεροι. Διότι, τι σήμαινε ας πούμε «σοβαρά μουσική»; Μήπως ο όρος εφευρέθηκε επειδή π.χ. κλασική μουσική χρησιμοποιούσαν στο ραδιόφωνο τη Μ. Παρασκευή ή στις κηδείες των βασιλιάδων; :) Υπήρχε βέβαια τότε το άλλοθι του αντιθέτου («ελαφρά μουσική») αλλά και η ανάγκη μιας ψιλο-χύμα κοινωνίας να οργανώσει τις τάξεις της.
Όμως, τι να πει κανείς για το επόμενο εφεύρημα, αυτό που προσπάθησε να χωρέσει και τις πιο ‘λόγιες’ πλευρές της «ελαφράς»; ΕΝΤΕΧΝΗ ΜΟΥΣΙΚΗ! Είναι αυτό που λένε ‘ο καλός μύλος όλα τα αλέθει’. Και που συνεχίζει να αλέθει από τότε..
Δηλαδή αδέλφια ποια είναι η άτεχνη μουσική; Αν το δούμε κυριολεκτικά, οι καλοκουρδισμενες κι άψογες τεχνικά σκυλοροκιές του Καρβέλα είναι σαφώς πιο έντεχνες από τις ξεκούρδιστες και ‘με δάχτυλα από το βυρσοδεψείο’ πενιές του Βαμβακάρη. Άρα ξεκαθάρισε τίποτα; Σαφώς κι όχι.

Μα τόσο δύσκολο τελικά είναι να διαχωρίσουμε την Μουσική τέχνη από την τέχνη της Τραγουδοποίας κι όλα αυτά από το Μουσικό Θέαμα;
Ως πότε θα ομιλούν περί Τέχνης και Πολιτισμού οι αστέρες της πίστας; Ως πότε το κάθε Μέγαρο για να επιβιώσει θα λειτουργεί ως κολυμβήθρα του Σιλωάμ για τους άριστους του Μουσικού Θεάματος; Και οι τηλεοπτικές σαλάτες τύπου Μπήλιως και «Στην υγειά μας» ως πότε θα είναι στα μάτια του μέσου έλληνα οι χώροι όπου… ζυμώνεται ο μουσικός πολιτισμός μας;

(Το παραπάνω είναι ένα σύντομο σημείωμα προσωπικών σκέψεων, εννοείται ότι δεν έχω κάνει προσπάθεια να καλύψω το θέμα. Μακάρι να γίνει μια ευρύτερη συζήτηση μη μπας και ξεθολώσουμε όλοι…)

Advertisements

6 thoughts on “«Τέχνη» + «Θέαμα» = … «Τέχνη».

  1. Παναγιώτης Ιορδάνογλου

    »Και οι τηλεοπτικές σαλάτες τύπου Μπήλιως και «Στην υγειά μας» ως πότε θα είναι στα μάτια του μέσου έλληνα οι χώροι όπου… ζυμώνεται ο μουσικός πολιτισμός μας;»

    Θα συμφωνήσω απόλυτα με το παραπάνω απόσπασμα όπως και με ολο το κείμενο!
    Έχω βαρεθεί να βλέπω τον Παπαδόπουλο κάθε Σάββατο να μετατρέπει το πλατό σε πίστα σκυλάδικου με αμέτρητα λουλούδια που πληρώνουμε όλοι εμείς. Και να προσπαθεί, παίζοντας κάποια μουσική περισσότερο λόγια απ΄ αυτή που ακούγεται ευρέως στην τηλεόραση, να μας πείθει οτι κάνει μια εκπομπή που προωθεί τον πολιτισμό μας.
    Κάτι παρόμοιο συμβαίνει και με την Μπήλιω σε ποιό ήπια μορφή κατά την άποψη μου. Λέγοντας ποιο ήπια μορφή, εννοώ πως η κατάσταση διορθώνεται με λίγη προσπάθεια…

    Αλλά επειδή με την συμφωνία δεν ανοίγει κουβέντα, έχω και μια ένσταση που είναι προς συζήτηση αλλα δεν ειναι πανω στα λεγόμενα σας κυριε Γρηγορέα. Απλως μου δίνεται η αφορμή και το λέω. Και μια πρόταση:

    Το εχω παρατηρήσει και εγώ, αλλά και ακούω συνεχώς πολλούς συντελεστές αλλά και απλούς ακροατές της λόγιας αυτής μουσικής να παραπονιόνται λέγοντας οτι πηγαίνουν συγκεκριμένα άτομα στα ρεσιτάλ, είναι μικρό το κοινό, δεν υπάρχει κανένα όφελος για τους εκτελεστές και γενικά οτι η κατάσταση δεν είναι η καλύτερη δυνατή. Γεγονός που με λυπεί και έμενα σαν υποστηρικτή αυτής την μουσικής.

    Με δεδομένα τα παραπάνω που φαντάζομαι είναι αποδεκτά, έχω να προτείνω κάτι:

    Εφόσον δεν μας αρέσει αυτή η κατάσταση, γιατί δεν κάνουμε κάτι να δηλώσουμε παρών? Καλώς ή κακώς, υπάρχουν εκπομπές στην τηλεόραση που ασχολούνται με την μουσική, μπορεί κάλλιστα να γίνει κάποιο ζωντανό ρεσιτάλ!! Όπως έχει κάνει αρκετές φορές ο κύριος Γρηγορέας και ήταν πανέμορφα!!! (δεν ξέρω αν έχουν κάνει και άλλοι)..
    Η κεντρική ιδέα δηλαδή είναι να φτάσει η μουσική μας στον κόσμο με οποιοδήποτε τρόπο, και ανέφερα ενδεικτικά το ζωντανό ρεσιτάλ!

    Ας ανοίξει ένα θέμα στο TaR ή οπουδήποτε για μια ανταλλαγή απόψεων πάνω στο θέμα αυτό.. Μας αφορά όλους!

    Με εκτίμηση,
    Παναγιώτης Ιορδάνογλου

  2. lignostar

    Η κατάσταση όντως μπορεί να αντιστραφεί ή έστω να αναταχτεί, όμως χρειάζεται πολλή συστηματική προσπάθεια, από πολλούς και σε μεγάλο βάθος χρόνου. Στο χώρο της ενημέρωσης, το TaR είναι ένα βηματάκι προς αυτή τη κατεύθυνση, καθώς και το ΠΟΛΥΤΟΝΟν της Ένωσης Ελλήνων Μουσουργών.
    Στο πιο πρακτικό και άμεσο είναι οι συναυλίες που κάνει η Ορχήστρα των Χρωμάτων, κυρίως στο Μπενάκη, ως επί το πλείστον ελληνικά έργα για μικρότερα σχήματα (έως 20 μουσικούς). Στον ίδιο χώρο δραστηριοποιείτι συστηματικά και το Νέο Ελληνικό Κουαρτέτο. Τέλος, η Ένωση Ελλήνων Μουσουργών «τρέχει» εδώ και χρόνια σειρές συναυλιών με ελεύθερη είδοδο (και πολλά διαφορετικά είδη μουσικής), στο Ινστιτούτο Γκαίτε, στο Ωδείο Φ. Νάκκας και στην Ελληνοαμερικανική Ένωση.
    Αναφέρθηκα ενδεικτικά σε μερικά από τα πολλά που γίνονται και εκ των οποίων πτα περισσότερα δεν μαθαίνονται, αφού «οι περί τον πολιτισμό δημοσιογραφούντες», άλλες προτεραιότητες έχουνε. Όμως, όσοι έχουνε παρακολουθήσει το χώρο σε βάθος χρόνου, αν είναι αντικειμένικοί, θα αναγνωρίσουν ότι σήμερα – αν μη τί άλλο – υπάρχει περισσότερη δραστηριότητα και καλύτερο επίπεδο απ’ ότι πριν 20 ή 30 χρόνια.
    Άρα πολλοί είναι εκείνοι, από πλευράς τουλάχιστον του «συναφιού», που συστηματικά και πεισματικά δηλώνουνε «παρών». Κατά τα άλλα ο δρόμος είναι σαφώς ανηφορικός…

    Κ. Α. Λυγνός

  3. Παναγιώτης Ιορδάνογλου

    Δεν γνωρίζω την κατάσταση που επικρατούσε πριν 30 χρόνια γιατί μόλις πριν λίγο καιρό έκλεισα τα 17!!
    Αυτό που βλέπω στις μέρες μας είναι οτι υπάρχουν δυνατότητες να ανέβουμε τον ανηφορικό δρόμο και πιστεύω πως είναι στο χέρι μας να το καταφέρουμε.

    Αν δεν προσπαθήσει ο καθένας να προωθήσει τη δουλεία του, δεν γίνεται τίποτα!
    Αν δεν πάει ο κάθε μουσικός να πει στον δημοσιογράφο οτι ετοιμάζει το τάδε ρεσιτάλ π.χ, δεν πρόκειται η Μπιλιω και η κάθε Μπιλιω να ψάξει απο μόνη της τι γίνεται στον κόσμο της τέχνης. Θα έπρεπε να το κάνει αλλά εφόσον δεν το κάνει, ας πάει το βουνό στον Μωάμεθ!!

    Π. Ιορδάνογλου

    1. lignostar

      Κατ’ αρχήν χαίρομαι ότι κάποιος 17χρονος μιλάει με εμάς τους «παπούδες», γιατί – όπως και να το κάνουμε – μόνο αν οι νεώτερες γενιές ενδιαφερθούν για όλα όσα λέμε, υπάρχει ελπίδα και δυνατότητα.
      Ωστόσο θα στεναχωρήσω λίγο το φίλο μας. Το πρόβλήμα ειδικά της κυρίας Μπίλιως δεν είναι ότι δεν είναι ενημερωμένη. Το πρόβλημα είναι ότι ΔΕΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΕΤΑΙ. Ενημέρωση ξέρω ότι λαμβάνει και εμείς τουλάχιστον πλειστάκις όχι μόνο ΄’εχουμε στείλει αλλά έχουμε κάνει και follow up. Υποθέτω όπως εμείς και άλλοι.
      Τί συμβαίνει λοιπόν; Απλά η κύρια αυτή έχει εδώ και καιρό αποφασίσει ότι «μουσική» είναι κάτι άλλο από αυτό για το οποίο υποθέτω ότι εδώ συζητάμε.
      Τελεία ή όπως θα λέγανε στα αγγλικά end of story. Tίποτα που δεν ταιριάζει με αυτό που έχει στο (μικρότατο μουσικά) μυαλό της δεν περνάει. Τόσο απλά.
      (Δεν μπορώ να επεκταθώ άλλο στο πλαίσιο μίας σύντομης απάντησης σε blog, μπορώ όμως να το τεκμηριώσω και με την πείρα μου αλλά και με την ιδιότητα μου ως εκδότης του ΠΟΛΥΤΟΝΟν.)
      Όμως η κυρία Μπίλιω είναι απλώς ένα πολύ εμφανές παράδειγμα, γιατί ανάλογου επιπέδου και γνώσεων είναι πολλοί απ’ όσους ασχολούνται με τη μουσική στις πολιστιστικές σελίδες εντύπων κα ηλεκτρονικών μέσων…

      Κ. Λ.

  4. Γιώργος Μαστρογιαννόπουλος

    Αγαπητοί συνάδελφοι-φίλοι,
    Όταν ακούμε να συζητούν γιατροί για το πρόβλημα της υγείας δεν αισθανόμαστε ότι έχουν και αυτοί μερίδιο της ευθύνης ακόμα και αν αυτοί αναφέρονται στο «σύστημα», είτε σε μερικούς «κακούς» συναδέλφους τους ;
    Το ίδιο συμβαίνει με τους πολιτικούς για την μη ακεραιότητα τους, τους ταξιτζήδες για την συμπεριφορά τους, τους πολιτικούς μηχανικούς-αρχιτέκτονες για τα χάλια της πόλης μας κ.ο.κ !
    Όλοι σπεύδουμε να μιλήσουμε ότι ΔΕΝ αναφερόμαστε σε ολόκληρη την τάξη, διότι αυτό θα ήταν φασιστικό κλπ, κλπ, κλπ…
    Λοιπόν αγαπητοί συνάδελφοι, ερωτώ…
    Πόσες φορές υπογράψαμε πτυχία ή διπλώματα που δεν άξιζαν;
    Πόσες φορές ήταν πολύ, έως πάρα πολύ ελαστική, η βαθμολογία μας;
    Πόσοι για το περιβόητο «μεροκάματο ή νυχτοκάματο» δεν υπηρετήσαμε την κακή τέχνη; ΝΑΙ υπάρχει κακή τέχνη και την αναγνωρίζει εύκολα όποιος μπορεί ακόμα να ξεχωρίσει ένα λουλούδι ν’ανθίζει δίπλα σε σκουπίδια, ή τα χρώματα σε ένα ηλιοβασίλεμα, ανάμεσα από… δάση, πάσης φύσεως κεραιών κλπ.
    Συζητώντας με κάποιον διπλωματούχο συνθέτη με κάποιον που μόλις είχε βγεί από την αίθουσα των διπλωματικών του εξετάσεων, ότι η σύνθεση του που επηρέασε
    περισσότερο την επιτροπή ήταν μια αντικατάσταση μαθηματικών πράξεων σε …νότες ! Άριστα παμψηφεί εννοείται !!!
    Έτσι λοιπόν και εμείς μαζί με τους άλλους( εννοείται όχι όλοι,αλλά μια μικρή ομάδα μπλα,μπλα,μπλα…που αμαυρώνει την κατά τ’άλλα συμπαθή μας τάξη…) βλάπτουμε την τέχνη μας…
    ΝΑΙ υπάρχει κακή τέχνη και την αναγνωρίζει εύκολα όποιος κάνει ένα πέρασμα από την γέφυρα Καλατράβα στην διασταύρωση Μεσογείων-Κατεχάκη και κατόπιν την συγκρίνει με την γέφυρα του ¨Ελληνικού» ! ‘Ενα απτό παράδειγμα της διαφοράς καλής από κακής τέχνης ! Βέβαια όλοι θα σπεύσουμε να μιλήσουμε για την τεράστια διαφορά τιμής μεταξύ τους…
    Μίλησε κανείς για την διαφορά τιμής του Παρθενώνα από κάποιον άλλο ναό της εποχής;
    Φταίμε ΟΛΟΙ και αν ψάξουμε μέσα μας θα το βρούμε…
    Ας κάνουμε το καθήκον μας και αν το έργο μας αξίζει ,ίσως φανεί…
    αν όχι, δεν πειράζει ! Ας έχουμε την ικανοποίηση, ότι εμείς δεν πετάξαμε άλλο ένα σκουπίδι στην θάλασσα της μουσικής!
    Ας κλείσουμε την τηλεόραση και ας ακούσαμε ένα από τα πολλά αριστουργήματα ανθρώπων, που ίσως έζησαν φτωχικά, υπηρετώντας την ΚΑΛΗ τέχνη και ας παροτρύνουμε τους μαθητές μας να δρούν όπως οι μέλισσες που προτιμούν τα λουλούδια και όχι όπως οι μύγες…
    Η υποχρέωση μας είναι να τους δείξουμε τα λουλούδια…αν τα γνωρίζουμε… βεβαίως-βεβαίως…
    Φταίμε φίλοι μου και όποιος από εμάς βρεθεί μπροστά σε μικρόφωνο ας το φωνάξει και όποιος σε χαρτί-οθόνη ας το γράψει !
    ΦΤΑΙΜΕ !

  5. Βαγγέλης Γεωργίου

    Κώστα,
    Διάβασα το σχόλιο σου και τις παρεμβάσεις των φίλων παραπάνω.
    Αν θελήσει να ανατρέξει κανείς στη γενεσιουργό αιτία των παραπάνω φαινομένων που εύστοχα επισημαίνονται («πολιτισμός», Μπίλιω κλπ), τότε σας προσφέρω, την καταλυτική για μένα, φράση του Τριπολίτη «Δεν υπάρχουν πολίτες πια. Mόνο καταναλωτές πολιτικών προιόντων».
    Ας προσπαθήσει ο καθένας μας να ξαναγίνει πολίτης….. Μιας και είμαστε ακόμα στο γήπεδο (ο καθένας στο δικό του??), ας παίξουμε σαν παίκτες σε ελεύθερο ρόλο αντί να προσπαθούμε να αποκρούσουμε σαν θλιβεροί τερματοφύλακες…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s