ΙΑΚΩΒΟΣ ΚΑΜΠΑΝΕΛΛΗΣ (1922 – 2011) [video]

Έρωτα μες στο μεσημέρι
σ’ όλα τα μέρη του θανάτου
ώσπου ν’ αφανιστεί η σκιά του.

Αμείλικτος ο χρόνος πήρε μακριά κι άλλο ένα κομμάτι της ψυχής μου. Τον γλυκύτατο Ιάκωβο Καμπανέλλη της Αυλής των Θαυμάτων, του Παραμυθιού Χωρίς Όνομα, της Γειτονιάς των Αγγέλων, του Μάουτχαουζεν, του Μεγάλου μας Τσίρκου και τόσων άλλων. Ακολούθησε την αγαπημένη του γυναίκα που έφυγε μόλις λίγες μέρες πριν. Έτσι απλά και συγκινητικά

Τυπικό διαμάντι της γενιάς των γονιών μου, έκανε τα πρώτα του όνειρα ανάμεσα στους λόφους των πτωμάτων του φασισμού, ως κρατούμενος στο Μάουτχαουζεν. Ίσως είναι κι αυτός ένας κύριος λόγος (όπως και τόσων συγχρόνων του) που δεν έπαψε ποτέ με το έργο του να κυνηγάει το όνειρο της κοινωνικής αλληλεγγύης και δικαιοσύνης. Φτάνοντας φυσικά κάποια στιγμή να δείχνει ντεμοντέ ανάμεσα σε εμάς τους πρόσκαιρα βολεμένους και άγρια παραμυθιασμένους από ευτελείς αξίες και μιας χρήσεως οράματα νεότερους.

     

Σύντροφος και συνεργάτης, εν ζωή, των μέγιστων δασκάλων του μεταπολεμικού μας πολιτισμού, θα συνεχίσει να βρίσκεται ανάμεσα τους και στην αιωνιότητα, δίνοντας με το ρομαντικό αλλά και ρεαλιστικό έργο του την ευγενέστερη των εμπνεύσεων στους νεοέλληνες. Με ένα έργο απλό, δυνατό, περιεκτικό και ανθεκτικό, όπως είναι άλλωστε όλα τα διαχρονικά Παραμύθια Χωρίς Όνομα, που από την αυγή του πολιτισμού παίρνουν τον άνθρωπο από το χεράκι και τον οδηγούν από την κόλαση στο φως:

Κορίτσι με τα φοβισμένα μάτια
κορίτσι με τα παγωμένα χέρια,
άμα τελειώσει ο πόλεμος
μη με ξεχάσεις.

Χαρά του κόσμου, έλα στην πύλη
να φιληθούμε μες στο δρόμο
ν’ αγκαλιαστούμε στην πλατεία.

Κορίτσι με τα φοβισμένα μάτια
κορίτσι με τα παγωμένα χέρια,
άμα τελειώσει ο πόλεμος
μη με ξεχάσεις.

Στο λατομείο ν’ αγαπηθούμε
στις κάμαρες των αερίων
στη σκάλα, στα πολυβολεία.

Κορίτσι με τα φοβισμένα μάτια
κορίτσι με τα παγωμένα χέρια,
άμα τελειώσει ο πόλεμος
μη με ξεχάσεις.

Έρωτα μες στο μεσημέρι
σ’ όλα τα μέρη του θανάτου
ώσπου ν’ αφανιστεί η σκιά του.

Κορίτσι με τα φοβισμένα μάτια
κορίτσι με τα παγωμένα χέρια,
άμα τελειώσει ο πόλεμος
μη με ξεχάσεις.


Ένα σύντομο βιογραφικό του από την Wikipedia:

Γεννήθηκε στη Νάξο στις 3 Δεκεμβρίου 1922 και πέθανε στην Αθήνα στις 29 Μαρτίου 2011.
Το 1935 η οικογένειά του έρχεται για μόνιμη εγκατάσταση στην Νίκαια. Στη κατοχή αναμείχθηκε στην αντίσταση αλλά όταν συνελήφθη από τους Γερμανούς (1943) οδηγήθηκε και κρατήθηκε στο στρατόπεδο συγκέντρωσης Μαουτχάουζεν μέχρι τις 5 Μαΐου 1945, οπότε και απελευθερώθηκε από τις συμμαχικές δυνάμεις.

Όταν γυρίζει στην Ελλάδα, οι παραστάσεις του Θεάτρου Τέχνης του Καρόλου Κουν, το χειμώνα του 1945-46, τον συναρπάζουν… «εκεί ανακάλυψα τον εαυτό μου και τον προορισμό μου». Αν και δεν ολοκλήρωσε γυμνασιακή μόρφωση, έδειξε ιδιαίτερη αφοσίωση στο γράψιμο. Τον Καμπανέλλη ανακάλυψε ο Αδαμάντιος Λεμός. Το πρώτο θεατρικό έργο του ήταν ο Χορός πάνω στα στάχυα, που παρουσιάστηκε τη θερινή θεατρική περίοδο 1950 από τον θίασο Λεμού στο Θέατρο «Διονύσια» της Καλλιθέας.
Τον Οκτώβριο του 1981 τοποθετήθηκε στη θέση του διευθυντή ραδιοφωνίας της ΕΡΤ.

Από τα θεατρικά του έργα τα πλέον γνωστά είναι Η Στέλλα με τα κόκκινα γάντια, Έβδομη μέρα της δημιουργίας, Η Αυλή των θαυμάτων, Ηλικία της νύχτας, Παραμύθι χωρίς όνομα, Γειτονιά των Αγγέλων, Βίβα Ασπασία, Οδυσσέα γύρισε σπίτι, Αποικία των τιμωρημένων, Το μεγάλο μας τσίρκο, Ο εχθρός λαός και Πρόσωπα για βιολί και ορχήστρα.

.
Τα έργα του που παίχτηκαν:

  • Χορός πάνω στα στάχυα – Θίασος Αδ. Λεμού, 1950
  • Έβδομη μέρα της δημιουργίας – Εθνικό Θέατρο, Β’ Σκηνή, 1955-56
  • Αυτός και το παντελόνι του και Κρυφή ζωή (μονόπρακτα) – Βασ. Διαμαντόπουλος, 1957
  • Η Αυλή των Θαυμάτων – Θέατρο Τέχνης, 1957-58
  • Η ηλικία της νύχτας – Θέατρο Τέχνης, 1958-59
  • Ο Γορίλας και η Ορτανσία – Θίασος Ε. Βεργή, 1959
  • Παραμύθι χωρίς Όνομα – Νέο Θέατρο Βασ. Διαμαντόπουλου – Μαρ. Αλκαίου 1959-60
  • Γειτονιά των αγγέλων – Θίασος Καρέζη, 1963-64
  • Βίβα Ασπασία – Θίασος Καρέζη, 1966-67
  • Οδυσσέα γύρισε σπίτι – Θέατρο Τέχνης, 1966-67
  • Αποικία των τιμωρημένων – Πειραματικό Θέατρο Ριάλδη, 1970-71
  • Ασπασία – Θίασος Καρέζη-Καζάκου, 1971-72
  • Το μεγάλο μας τσίρκο – Θίασος Καρέζη-Καζάκου, 1972-73
  • Το κουκί και το ρεβύθι – Θίασος Καρέζη-Καζάκου, 1974
  • Ο εχθρός λαός – Θίασος Καρέζη-Καζάκου, 1975
  • Πρόσωπα για βιολί και ορχήστρα – Θέατρο Τέχνης, 1976-77
  • Τα τέσσερα πόδια του τραπεζιού – Θέατρο Τέχνης, 1978-79
  • Ο μπαμπάς ο πόλεμος – Θέατρο Τέχνης, 1981
  • Ο αόρατος Θίασος – Εθνικό Θέατρο, 1988
  • Ο δρόμος περνά από μέσα – 1992

Έγραψε επίσης σενάρια κινηματογραφικών ταινιών κυριότερα των οποίων είναι:

  • Στέλλα σε σκηνοθεσία Κακογιάννη.
  • Ο δράκος σε σκηνοθεσία Κούνδουρου.
  • Αρπαγή της Περσεφόνης σε σκηνοθεσία Γρηγορίου.
  • Το κανόνι και τ΄ αηδόνι σε σκηνοθεσία Ιάκωβου και Γιώργου Καμπανέλλη.
  • Κορίτσια στον ήλιο σε σκηνοθεσία Βασίλη Γεωργιάδη.

Επίσης ο Ιάκωβος Καμπανέλλης συνέγραψε και το βιβλίο Μαουτχάουζεν. Έργα του Καμπανέλλη έχουν μεταφρασθεί και παιχτεί στην Αγγλία, Αυστρία, Γερμανία, Ουγγαρία, Ρουμανία, Βουλγαρία και Σουηδία. Ασχολήθηκε επίσης με τη δημοσιογραφία στις εφημερίδες Ελευθερία (1963-65), Ανένδοτος (1965-66) και από το 1975 στα Νέα. Υπήρξε μέλος της Εταιρίας Ελλήνων Θεατρικών Συγγραφέων.
Ανακηρύχθηκε επίσης Ακαδημαϊκός.

(Πηγή: Wikipedia)

Advertisements

4 thoughts on “ΙΑΚΩΒΟΣ ΚΑΜΠΑΝΕΛΛΗΣ (1922 – 2011) [video]

  1. ΣΤΑΘΗΣ ΓΑΛΑΤΗΣ

    Βρε Κώστα,

    Ακούω το » μανούλα μου» και βουρκώνω ακόμα και τώρα–τόσα χρόνια!
    Τεράστια απώλεια ο θάνατος του Καμπανέλλη.
    Τελειώνει κι’αυτή η σιδερένια γενιά!
    Εμείς τι κάνουμε.
    Απαραίτητο και όμορφο το αφιέρωμά σου.
    Στάθης.

  2. silvia picrou

    Φίλε Κώστα σεμνό και απέριτο το αφιερωμά σου οπως αυτός ήτανε σε όλη του τήν ζωή . Είναι της δικής μου γεννιάς που πολλές φορές απολάυσαμε τα θεατρικά του έργα και τα βιβλία του . Σεμνός γλυκομήλιτος είχε ερθει μία μέρα σπίτι μας με τον Βασιλη Διαμαντόπουλο και την Τάνια Σαββοπούλου μετα από μία παράσταση στο θέατρο Τέχνης … με κοινούς φίλους ..Το ογδόντα ένα ήταν διευθυντής στην ΕΡΤ.. Τότε ακουγα πολυ ραδιόφωνο και είχα δεί πόσα λάθη γινόντουσαν στο πρόγραμα.Πήρα και έγω μία ραδιοτηλεόραση και έκανα σχόλια σε κάθε ώρα . .. πχ για τον εθνικό μας ύμνο που ήταν σαν ξεχαρβαλομένο κουρδιστήρι , οι εκφωνητές δεν έλεγαν ούτε μία καλημέρα ,ούτε στην αρχή των ειδήσεων για την πρωινή γυμναστική που ήταν στα μαύρα μεσάνυχτα και να μην σας τα πολυλογώ έκανα τα σχόλια μου .. Με πήρε τηλέφωνο και μου είπε ότι φιάχνουν το πρόγραμα και ότι σε πολλά είχα δίκιο .. Με ρώτησε άν με ξέρει . .Ναι του λέω ειχατε έρθει σπίτι μας το 1955 56; και καθόσαστε εκεί , μαζι με τον Διαμαντόπουλο την Τάνια Σαββοπούλου ,τον Γιάννη Δημητρόπουλο καθηγητή ιστορίας και τα αδέλφια μου .. Μου απάντησε .-Κα Πικρού , μου τα φωτογραφίζετε ..Τώρα θυμάμαι..! Με κάλεσε να πάω στην ερτ αλλά όταν πήγα ,ηταν ανασκουμπομένος με τα προγραματά του …Ηταν ένας υπέροχος ΑΝΘΡΩΠΟΣ.με τον χαμό του πόνεσα σαν να μας πήραν την Ακρόπολη ………

  3. Χρ. Σαμαντάς

    ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΠΟΥ ΜΟΥ ΑΛΛΑΞΕ ΤΗ ΖΩΗ
    Είναι αλήθεια ότι σπάνια σε κερδίζουν προκαταβολικά τα βιβλία από το εξώφυλλό τους.
    Κάποιο καλοκαίρι της μεταπολίτευσης και της μετεφηβικής μου ηλικίας έσκισα βιαστικά το περιτύλιγμα του ανεκτίμητου δώρου κι αντίκρισα με δέος τις μπρούτζινες μορφές του Μέμου Μακρή να υψώνουν τις γροθιές. Στο βάθρο έγραφε με σχετικά μικρά γράμματα:
    ΙΑΚΩΒΟΣ ΚΑΜΠΑΝΕΛΛΗΣ
    ΜΑΟΥΤΧΑΟΥΖΕΝ
    Από πρώιμη περιέργεια στο μέσον της πρώτης σελίδας ξαφνιάζομαι:
    «Οι Ες-Ες έδεσαν έναν Πολωνό αγκαλιά με τέσσερις πεθαμένους και τον άφησαν έτσι τέσσερις μέρες στην απομόνωση.» !!!
    Κτήνη, είπα μέσα μου αγανακτισμένος. Τούτο επαναλήφθηκε σαν εσωτερική ηχώ άπειρες φορές ως το τέλος. Ούτε ντράπηκα για τα συχνά δάκρυα που μου έφερναν στα μάτια οι αλλεπάλληλες τρυφερές ανθρώπινες στιγμές μέσα στο κολαστήριο του στρατοπέδου συγκέντρωσης.
    Να, κι ο Αντώνης ο μικροπωλητής ο οποίος από ένστικτο και παλικαριά έφτυσε κατάμουτρα το φασισμό.
    Να κι ο έρωτας, η κορυφαία ψυχική εκδήλωση, ανάμεσα στις σκελετωμένες, αλλά γενναίες ψυχές.
    Αυτός ο ύμνος για τη ζωή, την ελευθερία και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια μέσα από την ομορφιά του αφηγηματικού λόγου – λόγου καρδιάς του Καμπανέλλη, συμπληρώθηκε θαυμάσια από τη μελωδική έμπνευση του Θεοδωράκη:
    «Ω, τι θανάσιμη ερημιά στου Μπερτολτ Μπρεχτ τη χώρα!…»
    Σε μένα, λοιπόν, απομένει σαν υποθήκη η αυστηρή επιταγή:
    Ποτέ πια φασισμός.
    ****************************
    Πριν διαβάσω το βιβλίο ήξερα τον Ιάκωβο Καμπανέλλη σαν τον αδερφό του ηθοποιού και λίγο αργότερα σαν στιχουργό. Τίποτα άλλο. Το «παραμύθι χωρίς όνομα» και » το μεγάλο μας τσίρκο» απίστευτες παραστάσεις που βέβαια είδα, τον ανέβασαν πολύ στην εκτίμησή μου. Άντε και τα τραγούδια του Θοδωράκη πάνω σε στίχους δικούς του, άντε και «η αυλή των θαυμάτων», «μπαμπάς ο πόλεμος», «τα τεσσερα πόδια του τραπεζιού» και άλλα.
    Πριν 5 χρόνια εισηγήθηκα στο σύλλογο «ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ» της Θεσσαλονίκης να τιμήσουν τον Καμπανέλλη για το συνολικό του έργο και ανταποκρίθηκαν. Η ταπεινότητά του ανέλαβε το λιτό μουσικό αφιέρωμα και η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε με ιδιαίτερη συγκίνηση στην κατάμεστη αίθουσα τελετών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου. Εκείνο που κρατώ σαν το ακριβότερο αμανάτι είναι η επιφόρτησή μου για τη διήμερη ξενάγηση του ζεύγους Καμπανέλλη στα αξιοθέατα της περιοχής. Φτάσαμε μέχρι την Πέλλα και Βεργίνα. Σεμνότατοι και άκρως φιλομαθείς, αποδέχθηκαν την επίθεση φιλίας μου η οποία κράτησε ζωντανή μέχρι την παραμονή της αποδημίας της γυναίκας του, της Κυρίας Νϊκης, η οποία με ευχαρίστησε για το ενδιαφέρον μου να ενεργοποιήσω τους αθηναίους φίλους μου για αιμοδοσία στον κ. Ιάκωβο που βρισκόταν στην εντατική αν και χωρίς επαφή με το περιβάλλον. Στο προηγούμενο διάστημα, όταν κατάβαινα στην Αθήνα πήγαινα πάντοτε στο φιλόξενο διαμέρισμά τους (Πλατεία Αμερικής) με παράξενα πεσκέσια περισσότερο για να ευθυμούν οι εκλεκτοί μου φίλοι (διάφορα βότανα, μέλι, κεράσια, κρασί, ξύδι, τσίπουρο και κυρίως πικάντικη σαλάτα που δοκίμασαν στη Θεσσαλνίκη και τους άρεσε πολύ ).
    Πρόπερσι, σαν λυκειάρχης πρότεινα ονοματοδοσία αιθουσών του σχολείου μας και βέβαια η αίθουσα πολιτισμού πήρε το όνομα του Ιάκωβου Καμπανέλλη! Ο ίδιος σαν πρόεδρος του ιδρύματος Κώστα Ουράνη μεσολάβησε για μια μεγάλη δωρεά 100 περίπου εκλεκτών βιβλίων στο σχολείο μας.
    Πιστεύω πως αν η Ελλάδα είχε ακόμη 10 Καμπανέλληδες θα ήταν καλύτερη! Ναι γίναμε φτωχότεροι, αν και το έργο του παραμένει ακμαίο καιμπάντα επίκαιρο.
    Έκλαψα πολύ σαν ελάχιστος φόρος τιμής και ένα τρανό ευχαριστώ.
    Χρ. Σαμαντάς ΕΔΕΣΣΑ

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s