ΤΟ ΠΛΗΡΕΣ ΚΕΙΜΕΝΟ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΤΟΥ ΚΩΘ ΓΙΑ ΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΩΔΕΙΩΝ (και ένα σχόλιο)

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ
Ασφαλώς θα μπορούσε να θεωρηθεί παγκόσμια πρωτοτυπία το ότι στην Ελλάδα υπάρχει ένας κλάδος εκπαίδευσης, αυτός των Ωδείων, ο οποίος μετά από 13 (τουλάχιστον) έτη απαιτητικών σπουδών ‘παράγει’ πτυχιούχους, που για το επίσημο σύστημα εκπαίδευσης του κράτους σχεδόν δεν υπάρχουν!  Οι οποίοι, όμως, ενίοτε γίνονται εύκολα δεκτοί από τις μεγαλύτερες ακαδημίες του Κόσμου, βάσει των ικανοτήτων τους φυσικά και όχι βάσει του διπλώματός τους, μιας και αυτό απλώς το κράτος δεν το θεωρεί «επίσημο τίτλο σπουδών». Είναι ουσιαστικά αδιαβάθμητο, άρα δεν έχει ισοτιμία με κανένα του εξωτερικού, άρα άχρηστο και εκτός συνόρων. Παρόλο που οι κάτοχοι του (ερμηνευτές, συνθέτες, μαέστροι κ.α.) δοξάζουν εδώ και δεκαετίες την Ελλάδα στο παγκόσμιο μουσικό στερέωμα και γίνονται πολλές φορές η αφορμή για χείμαρρους υπερήφανης εθνικής λογόρροιας από τους πολιτικούς μας.

Υποτίθεται πως επιτέλους το νερό θα μπει στο αυλάκι. Και λέω «υποτίθεται», διότι παρά την ξεκάθαρη τοποθέτηση του νυν υπουργού παιδείας για την ανάγκη αναγνώρισης των σπουδών στα ωδεία και την δημιουργία μουσικής ακαδημίας, δεν μπορώ να ξεχάσω πως αυτό το έχουμε ξανακούσει τόσες πολλές φορές που λίγο απέχει από το να γίνει ανέκδοτο.
Όμως τώρα πλέον είναι αυτό που λέμε «η ώρα μηδέν». Η δημιουργία τμημάτων μουσικών σπουδών στα πανεπιστήμια, τα οποία παρέχουν ισχυρούς και αναγνωρισμένους τίτλους (αν και δεν έχουν ως γνωστόν όλα τα τμήματα ώστε να καλύπτουν πλήρως τη γκάμα της πολύχρονης πρακτικής μουσικής εκπαίδευσης) σπρώχνει τα (ουσιαστικά μη αναγνωρισμένα) ωδεία σε μαρασμό και έναν ολόκληρο κλάδο έμπειρων και καταξιωμένων μουσικοπαιδαγωγών στην απαξίωση.

Η τελευταία ενδιαφέρουσα εξέλιξη είναι πως υπάρχει πλέον ένα κείμενο προτάσεων του μοναδικού κρατικού ωδείου, αυτού της Θεσσαλονίκης (Κ.Ω.Θ), σύμφωνα με τον κανονισμό του οποίου λειτουργούν (μέχρι σήμερα) όλα τα ωδεία της χώρας, όπως μπορείτε να διαβάσετε στο παρακάτω απόσπασμα:

« Τα Ωδεία στην Ελλάδα είναι ιδιωτικές ή δημοτικές επιχειρήσεις (με μοναδική εξαίρεση το Κρατικό Ωδείο Θεσσαλονίκης), οι οποίες λειτουργούν υπό την (υποτυπώδη) εποπτεία του Υπουργείου Πολιτισμού (ΥΠΠΟ) και δεν ανήκουν σε καμία εκπαιδευτική βαθμίδα. Το πλαίσιο λειτουργίας τους καθορίζεται κυρίως από δύο… Βασιλικά Διατάγματα (!): αυτό της 11.11.1957 (ΦΕΚ 229/Α/57) “Περί κυρώσεως του εσωτερικού κανονισμού του Ωδείου Θεσσαλονίκης” και το Β.Δ. 16/1966 (ΦΕΚ 7/Α/66) “Περί ιδρύσεως ιδιωτικών μουσικών ιδρυμάτων”. Ο νόμος 229 της 17/19.4.1976 απλώς ορίζει τον εσωτερικό κανονισμό του Ωδείου Θεσσαλονίκης ως κανονισμό λειτουργίας όλων των Ωδείων και ρυθμίζει κάποιες λεπτομέρειες για τις εξετάσεις. » (πηγή: Οι σπουδές της κιθάρας στα Ωδεία: ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ – ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ (του Άλκη Αναστόπουλου))

Παραθέτω λοιπόν παρακάτω, αυτούσιο το πρόσφατο σχετικό κείμενο προτάσεων και, για μια ακόμη φορά, η Παναγιά μαζί μας.

Υ.Γ. Διαβάστε εδώ και άλλα σχόλια μουσικών και μουσικοπαιδαγωγών:
Φάκελος Μουσική Παιδεία στο TaR


ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΔΙΑΛΟΓΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙΔΕΙΑ

ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΩΔΕΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΕΚΠΚΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΑ ΩΔΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 

Η λειτουργία των Ωδείων της χώρας που εποπτεύονται από το ΥΠΠΟΑ και τα οποία προσφέρουν ειδική µουσική εκπαίδευση, διέπεται από τον εσωτερικό Κανονισµό λειτουργίας του Κρατικού Ωδείου Θεσσαλονίκης (Β.Δ. της 11ης Οκτωβρίου 1957, ΦΕΚ Α’ 229/11.11.1957).

Ο Κανονισµός αυτός δηµιουργήθηκε στα πρότυπα του Γαλλικού Συστήµατος Μουσικών Σπουδών και προσέφερε µια ορθολογική και λειτουργική για την εποχή του δοµή, και βάσει της διδακτέας ύλης του προσέφερε ανωτάτου επιπέδου µουσικές γνώσεις. Το Κ.Ω.Θ υπαγόταν τότε στο Υπουργείο Παιδείας.

Στις µέρες µας, ο Κανονισµός αυτός είναι στο µεγαλύτερο µέρος του αναχρονιστικός. Αυτό που στην εποχή του υπήρξε πρωτοπορία, αποτελεί τώρα µία παγίδα συντηρητισµού, που – κατά περίπτωση – ευνοεί τον εφησυχασµό, την αδράνεια και τη στασιµότητα, τόσο ως προς τη γνώση που παρέχεται στους σπουδαστές των Ωδείων, όσο και ως προς και την απόδοση που οι ίδιοι οι σπουδαστές επιτυγχάνουν.

Επιπλέον, οι απολυτήριοι τίτλοι σπουδών (πτυχίο και δίπλωµα), τους οποίους αποκτά ο σπουδαστής µετά από απαιτητικές και πολυετείς σπουδές διάρκειας 9 έως 15 ετών, αναλόγως του γνωστικού αντικειµένου, δεν έχουν καµία απολύτως διαβάθµιση, µε όλα τα προβλήµατα που αυτό συνεπάγεται για την κατοχύρωση, καταξίωση και επαγγελµατική συνέχεια του µουσικού σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο.

Η µουσική είναι και τέχνη και επιστήµη. Ενώνει άτοµα και οµάδες διαφορετικής καταγωγής, εθνικότητας και πολιτιστικού υπόβαθρου, ενισχύει την ανταλλαγή ιδεών και βιωµάτων, δρα εµψυχωτικά, εξυψωτικά και ψυχ-αγωγικά, σύµφωνα µε την ετυµολογία της λέξης. Στην εποχή µας οφείλουµε να υπερασπιζόµαστε και να ενισχύουµε την Τέχνη και τον Πολιτισµό και τις αξίες που πρεσβεύουν.

Για τους παραπάνω λόγους και για τη βελτίωση, αναβάθµιση και εκσυγχρονισµό της µουσικής εκπαίδευσης στα ωδεία της χώρας προτείνουµε:

Α) Διαβάθµιση των απολυτήριων τίτλων σπουδών των Ωδείων.

Β) Αναθεώρηση του Κανονισµού του Κρατικού Ωδείου Θεσσαλονίκης (Κ.Ω.Θ),και εποµένως και όλων των ωδείων της χώρας.

Α| Ειδικότερα ως προς το θέµα της διαβάθµισης:

Η έλλειψη ακαδηµαϊκής ισοτιµίας ή διαβάθµισης των τίτλων µουσικών σπουδών δηµιουργεί διαχρονικά αλυσιδωτά προβλήµατα στην ακαδηµαϊκή και επαγγελµατική κατοχύρωση των κατόχων τους.

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, βάσει της διακήρυξης της Μπολόνια, µε την οποία καθορίζεται ένα κοινό και συγκρίσιµο σύστηµα σπουδών στην Ανώτατη Εκπαίδευση σε όλη την Ευρώπη, προβλέφθηκε η εξής διάθρωση σπουδών: Προπτυχιακό επίπεδο (Bachelor of Arts) µε επίπεδο επαγγελµατικής κατάρτισης 6, και Μεταπτυχιακό επίπεδο (Master) µε επίπεδο επαγγελµατικής κατάρτισης 7.

Σε εναρµόνιση µε τη διακήρυξη της Μπολόνια, στις περισσότερες Ευρωπαϊκές χώρες υιοθετήθηκε και εφαρµόστηκε ήδη η συνθήκη αυτή στα Conservatoires που είχαν παρόµοιο πρόγραµµα σπουδών και επίπεδο µε το Κ.Ω.Θ, και οι τίτλοι σπουδών τους ισοτιµήθηκαν ως Bachelor & Master.

Tο Κ.Ω.Θ είναι µέλος της Ένωσης Ευρωπαϊκών Μουσικών Ιδρυµάτων AEC (Association Européenne des Conservatoires et Academies) και παρακολουθεί σε ετήσια βάση τις δράσεις της ένωσης, χωρίς όµως να µπορεί να ενσωµατωθεί πλήρως στις συνεργασίες µεταξύ των ιδρυµάτων λόγω της έλλειψης αυτής της ρύθµισης.

Το Κρατικό Ωδείο Θεσσαλονίκης (ΝΠΔΔ) είναι το µοναδικό Κρατικό Ωδείο της χώρας, µε δράση και παρουσία πλέον του ενός αιώνα (έτος ίδρυσης 1914), και παρέχει σπουδές σε όλα τα γνωστικά αντικείµενα της κλασικής µουσικής: όργανα ορχήστρας (έγχορδα, ξύλινα και χάλκινα πνευστά, κρουστά, άρπα), πιάνο, τσέµπαλο, κιθάρα, µονωδία, µελοδραµατική, ανώτερα θεωρητικά, σύνθεση, βυζαντινή µουσική, διεύθυνση ορχήστρας. Επίσης, διαθέτει δυο ορχήστρες, χορωδία, µπάντα πνευστών, βυζαντινό χορό. Στο ωδείο λειτουργεί πλούσια βιβλιοθήκη, η δεύτερη σε µέγεθος στην Ελλάδα, µε αρχεία σπάνιου και πρωτότυπου υλικού, η οποία είναι δυνατόν να υποστηρίξει το ακαδηµαϊκό έργο µιας Ανώτατης Σχολής.

Οι σπουδαστές του Κ.Ω.Θ αποκτούν δικαίωµα εγγραφής µετά από αξιοκρατικές εισαγωγικές εξετάσεις και έχουν τη δυνατότητα να παρακολουθήσουν ολοκληρωµένες, εξειδικευµένες και υψηλού επιπέδου µουσικές σπουδές, που όπως προαναφέρθηκε, διαρκούν από 9 έως 15 έτη – αναλόγως γνωστικού αντικειµένου – και καταλήγουν στη λήψη πτυχίου (διδασκαλίας), ή διπλώµατος (σολίστ).

Η διάρθρωση σπουδών στο Κ. Ω. Θ σήµερα έχει ως εξής:

Προκαταρτική Σχολή | 2 έτη Κατωτέρα Σχολή | 3 έτη Μέση Σχολή | 3 έτη Ανωτέρα Σχολή | 4 έτη

Βάσει κανονισµού, υπάρχει η δυνατότητα διπλασιασµού σε όλα τα έτη σπουδών. Ως εκ τούτου, οι σπουδαστές της Ανωτέρας σχολής είναι κατά κανόνα απόφοιτοι Λυκείου.

Μολονότι οι σπουδές αυτές είναι πολυετείς, ολοκληρωµένες και υψηλού επιπέδου, οι απολυτήριοι τίτλοι σπουδών (πτυχίο – δίπλωµα) του Κ.Ω.Θ, καθώς και όλων των ωδείων που εποπτεύονται από το Υπουργείο Πολιτισµού, δεν έχουν µέχρι στιγµής στη χώρα µας καµία κατοχύρωση και διαβάθµιση.

Με δεδοµένες τις παρούσες συνθήκες στην Ελλάδα, η οποία ακόµη δεν έχει εναρµονιστεί µε τη συγκεκριµένη διακήρυξη στον τοµέα της Μουσικής Εκπαίδευσης, προτείνουµε να ενταχθεί το Κ.Ω.Θ µε νοµοθετική ρύθµιση στο συγκεκριµένο πλαίσιο σπουδών, και να ισοτιµηθεί το δίπλωµά του µε το αντίστοιχο Bachelor και επίπεδο επαγγελµατικής κατάρτισης 6.

Συγκεκριµένα, προτείνουµε το διαχωρισµό της τελευταίας τετραετούς βαθµίδας σπουδών του Κ.Ω.Θ σε δύο κατευθύνσεις:

Ι| Ανώτατη Σχολή: διάρκειας 4 ετών (8 εξαµήνων), µε καταληκτικό τίτλο σπουδών Bachelor of Arts (ΠΕ), µε πρόγραµµα εξαµήνων και «European Credit Transfer System» ECTS («Ευρωπαϊκό Σύστηµα Μεταφοράς Πιστωτικών Μονάδων»), µε επίπεδο επαγγελµατικής κατάρτισης 6.

ΙΙ| Ανωτέρα Σχολή: διάρκειας 3 – 4 ετών µε καταληκτικό τίτλο σπουδών Δίπλωµα (ΤΕ), µε επίπεδο επαγγελµατικής κατάρτισης 5.Ο απολυτήριος τίτλος σπουδών «Πτυχίο» παύει να υφίσταται ως ανάγκη.

Προτεινόµενη Διάρθρωση Σπουδών Κ. Ω. Θ

Το τµήµα της Ανώτατης Σχολής θα λειτουργήσει από το ακαδηµαϊκό έτος 2017- 2018.

Το Κρατικό ωδείο συνεχίζει να διατηρεί τον δηµόσιο χαρακτήρα του και µε την αναµόρφωση αυτή δεν επιφέρει καµία οικονοµική επιβάρυνση στον τακτικό προϋπολογισµό, ούτε µετατροπή της λειτουργικής δοµής του ιδρύµατος.

Θεωρούµε δεοντολογικά και αξιοκρατικά σωστό η παραπάνω διαβάθµιση, δηλαδή η ισοτιµία του διπλώµατος µε το αντίστοιχο Bachelor και επίπεδο επαγγελµατικής κατάρτισης 6, να ισχύσει και για τους απολυτήριους τίτλους του Ωδείου Αθηνών (έτος ίδρυσης 1871).

Στόχοι της διαβάθµισης αυτής είναι :

1| Η θεσµική κατοχύρωση ουσιαστικών, πολύχρονων και εξειδικευµένων µουσικών σπουδών.

2| Η κατοχύρωση και εξέλιξη υψηλού µορφωτικού επιπέδου µέσω της διασφάλισης αποκλειστικών σπουδών.

3| Η εξασφάλιση της εκπαιδευτικής και καλλιτεχνικής συνέχειας – αναγκαία προϋπόθεση στην εκµάθηση της µουσικής τέχνης – µέσω όλων των βαθµίδων σπουδών.

4| Η προώθηση της κινητικότητας, της συνεργασίας, της ουσιαστικής ανταλλαγής ιδεών και σύγχρονων µεθόδων της µουσικής εκπαιδευτικής διαδικασίας µέσω ευρωπαϊκών και διεθνών προγραµµάτων (π.χ. Erasmus).

Σπουδαστές

Η φοίτηση των σπουδαστών στην Ανώτατη Σχολή θα είναι αποκλειστική και η εισαγωγή τους θα πραγµατοποιείται µόνο µε εισαγωγικές εξετάσεις στο γνωστικό τους αντικείµενο, κατέχοντας το απολυτήριο Λυκείου, χωρίς να εµπλέκεται καµία διαδικασία Πανελλαδικών εξετάσεων, όπως ακριβώς προβλέπεται στα αντίστοιχα Ευρωπαϊκά ιδρύµατα.

Διδακτικό Προσωπικό

Το υπάρχον καλλιτεχνικό – διδακτικό προσωπικό καλύπτει επαρκώς την αναµόρφωση αυτή, τουλάχιστον για τα επόµενα δέκα έτη.

Προηγούµενοι Τίτλοι

Για την κατοχύρωση των τίτλων σπουδών του Κρατικού Ωδείου Θεσσαλονίκης που έχουν δοθεί µέχρι και την επίσηµη έναρξη της Ανώτατης Σχολής προτείνουµε:

Oι τίτλοι του Διπλώµατος σολίστ αναγνωρίζονται αυτόµατα σε ΠΕ (Bachelor) κατηγορίας 6.

Οι τίτλοι του Πτυχίου αναγνωρίζονται αυτόµατα σε ΤΕ κατηγορίας 5, µε δικαίωµα συνέχισης των σπουδαστών στην Ανώτατη Σχολή µε εισαγωγικές εξετάσεις, εφόσον το επιθυµούν.

Β) Με τη διαβάθµιση αυτή είναι απαραίτητο να ανανεωθεί και να εκσυγχρονιστεί ο εσωτερικός Κανονισµός λειτουργίας του Κ.Ω.Θ, που διέπει και τη λειτουργία όλων των ωδείων της χώρας.

Στόχοι της αναθεώρησης του Κανονισµού Κ.Ω.Θ είναι:

1| O εκσυγχρονισµός και κατ΄ επέκταση η ανάπτυξη του γενικότερου επιπέδου µουσικών σπουδών στα ωδεία της Ελλάδας.

2| Η διεύρυνση των γνωστικών αντικειµένων σύµφωνα µε τις εξελίξεις της σύγχρονης µουσικής πραγµατικότητας.

3| Η ολιστική προσέγγιση της εκπαιδευτικής µουσικής διαδικασίας.

4| Η διασφάλιση ίσων ευκαιριών πρόσβασης στη µουσική µόρφωση, ακαδηµαϊκή εξέλιξη και επαγγελµατική αποκατάσταση των σπουδαστών µουσικής.

Το Κ. Ω. Θ είναι ήδη σε διαδικασία εκπόνησης νέου Κανονισµού λειτουργίας των Σχολών του Ωδείου.

Θα αναφερθούµε µε επόµενο κείµενό µας στα θέµατα της επιµόρφωσης των καθηγητών των ωδείων, της διασφάλισης των διπλωµάτων της Ανωτέρας Σχολής των Ωδείων της Ελλάδας, στα ειδικά (καλλιτεχνικά και εκπαιδευτικά) προσόντα που θα είναι απαραίτητο να έχουν οι καθηγητές των Ανωτάτων Σχολών Μουσικής του Κ. Ω. Θεσσαλονίκης και του Ωδείου Αθηνών, καθώς και σε άλλα ειδικά θέµατα που προκύπτουν από αυτήν την αναµόρφωση.

Ευελπιστούµε ότι οι αρµόδιοι φορείς θα συνεργαστούν εποικοδοµητικά για την υλοποίηση των παραπάνω προτάσεων, προς όφελος της νέας γενιάς µουσικών και τη στήριξη του Πολιτισµού και της Παιδείας.

Θεσσαλονίκη, 3 Μαρτίου 2016

Τα µέλη της επιτροπής

Λόλα- Θεοδώρα Τότσιου  Πιανίστα, Καθηγήτρια πιάνου, Διευθύντρια Κ. Ω .Θ.
Δηµήτρης Ιωάννου  Μουσικός, Καθηγητής Κ. Ω. Θ., πρώην Διευθυντής Κ. Ω. Θ
Ερατώ Αλακιοζίδου Πιανίστα, Καθηγήτρια & Συντονίστρια Διεθνών Σχέσεων Κ. Ω. Θ.
Γιώργος Κυράτσος     Πιανίστας, Καθηγητής Κ. Ω. Θ.
Δήµος Γκουνταρούλης  Βιολοντσελίστας, Καθηγητής Κ. Ω. Θ.

Advertisements

4 thoughts on “ΤΟ ΠΛΗΡΕΣ ΚΕΙΜΕΝΟ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΤΟΥ ΚΩΘ ΓΙΑ ΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΩΔΕΙΩΝ (και ένα σχόλιο)

  1. Αλέξανδρος Δρυμωνίτης

    Είχα την εντύπωση πως κάποια πανεπιστήμια, όπως το πανεπιστήμιο Μακεδονίας, ή το Ιόνιο πανεπιστήμιο, διέθεταν τμήματα εκτέλεσης οργάνων.
    Ουσιαστικά ο ρόλος του ωδείου δε θα έπρεπε να είναι η προετοιμασία των υποψήφιων σπουδαστών στα μουσικά τμήματα των πανεπιστημίων;

    1. Kostas Grigoreas Συντάκτης

      Αυτό φυσικά και ισχύει στην Ελλάδα, ομως με τρόπο που βασίζεται κυρίως στον… πατριωτισμο (και την αξία) κάποιων καθηγητών. Όμως στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες από τα ωδεία οι σπουδαστές (ειδικά όσοι στοχεύουν στην κατάρτιση σε όργανα) συνεχίζουν σε μουσικές ακαδημίες (πχ Royal College στην Αγγλία, Κονσερβατουαρ στη Γαλλία, Μοτσαρτεουμ στην Αυστρία κλπ). Τα πανεπιστήμια παίζουν άλλο ρόλο. Αυτό το ‘ευρωπαϊκό’ μοντέλο υποτίθεται πως θα ακολουθήσουμε κι εμείς.

  2. Κουνάκη Αγγελική

    Συμφωνώ και επαυξάνω με όλα τα παραπάνω αλλά δεν είδα να γίνεται κάποια αναφορά για το κομμάτι της Σύγχρονης μουσικής. Εχουν δοθεί άπειρα πτυχία με όλα τα απαραίτητα υποχρεωτικά μαθήματα και με τουλάχιστον εξαετή φοίτηση και παραπάνω και ακόμα δεν έχουν αναγνωριστεί από το ελληνικό κράτος. Η τάξη του Σύγχρονου τραγουδιού έχει ιδρυθεί εδώ και πάρα πολλές δεκαετίες από ένα μεγάλο και καταξιωμένο ωδείο όπως είναι το Εθνικό ωδείο από την επίσης καταξιωμένη και βραβευμένη επισήμως σαν την καλύτερη δασκάλα του Σύγχρονου τραγουδιού στην Ελλάδα την Κ.Αννα Διαμαντοπούλου καθώς επίσης και άλλα μοντέρνα όργανα όπως η ηλεκτρική κιθάρα, τα ντραμς κ.α. Αποτέλεσμα αυτό το κομμάτι να είναι υποβαθμισμένο και δυσλειτουργικό.Θα ήθελα να έχω μια πληροφόρηση πάνω στο θέμα αυτό και κάνω μια έκκληση να υπάρξει μέριμνα και αναβάθμηση αυτού του μουσικού κλάδου, όπου ασχολούνται χιλιάδες μαθητές και τα πτυχία τους είναι κυριολεκτικά στον αέρα. Ευχαριστώ.

    1. Kostas Grigoreas Συντάκτης

      Προσωπικά θεωρώ αυτονόητο πως πρέπει να αναγνωριστούν τα «μοντερνα τμηματα» ώστε να υπάρχει και έλεγχος! Όμως αυτό πρέπει οργανωμένα και με προτάσεις να το επιδιώξετε! Ουδείς θα ασχοληθεί διαφορετικά.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s