Author Archives: Kostas Grigoreas

About Kostas Grigoreas

Guitarist, Composer, Teacher, Webmaster of www.tar.gr

«Όχι άλλη θλίψη» (Της Έφης Αγραφιώτη)

«Όχι άλλη θλίψη», τραγουδάει ο συνθέτης. Ο Κώστας Γρηγορέας κι εγώ τον… βοηθάμε για να μας πείσει όλους. Οι δυο μας, όχι θλίψη δεν νιώσαμε εδώ και τόσα χρόνια συνεργαζόμενοι μουσικά (αλλά και ως συντάκτες στο www.tar.gr) αλλά μάλλον το αντίθετο.

Τα προγράμματα μας περιείχαν συνθέσεις του Κώστα και έργα άλλων συνθετών, γνωστότερων και άγνωστων, για σόλο πιάνο και κιθάρα με πιάνο. Το ντουέτο αυτό του Neuland άρεσε στο κοινό ιδιαίτερα. Είμαστε όμως πολύ χαρούμενοι που, πέραν των άλλων σημαντικών σημείων, προσελκύσαμε νεώτερους κιθαριστές να παίξουν συνθέσεις για το συνδυασμό κιθάρα – πιάνο, πολύ αγαπητό παλιότερα αλλά μάλλον υποτιμημένο τα τελευταία 60-70 χρόνια.

Ο συνθέτης Wilhelm Neuland γεννήθηκε στις 14 Ιουλίου 1806 σε περιβάλλον που δεν είχε σχέση με την τέχνη, πάντως ο πατέρας του εθεωρείτο εξαιρετικός, καλόγουστος και ταλαντούχος ράφτης! Ένας μετρ της εποχής του.
Μεταξύ 1814 και 1820 ο μελλοντικός συνθέτης φοίτησε σε ιδιωτικό σχολείο στη Βόννη. Εκτός από τα θύραθεν διδασκόμενα μαθήματα, στο σχολείο ξεκίνησε την βασική μουσική του εκπαίδευση ερχόμενος σε επαφή με τα θεωρητικά της μουσικής και την ιστορία της αλλά και με διάφορα όργανα, που ανάλογα με την πορεία του σε αυτά, οι υπεύθυνοι θα τον καθοδηγούσαν στο πιο προσιτό για την περίπτωση του, ώστε να ειδικευθεί εν συνεχεία σε αυτό. Πήρε λοιπόν πολλές γνώσεις πιάνου, βιολοντσέλου, όμποε, κλαρινέτου και έδειξε μια φυσική ευκολία στην προσέγγιση της τεχνικής πολλών ακόμα οργάνων.

Το 1824 ξεκίνησε να παίζει ανάλογα με τις απαιτήσεις, όμποε, κλαρινέτο και τσέλο στη Φιλαρμονική του Πεζικού κατά την στρατιωτική του θητεία. Στη συνέχεια παρέδιδε μαθήματα στη Βόννη. Το 1828 διορίστηκε μουσικός διευθυντής της Société Philharmonique στο Calais. Από το 1830 έως το 1835 δίδασκε πιάνο και σύνθεση παράλληλα στο Calais και στο Λονδίνο περνώντας ένα εξάμηνο σε κάθε πόλη. Η φήμη του ως συνθέτη και δασκάλου που κατέκτησε στο Λονδίνο τον ώθησε στο να υποστηρίξει καλύτερα το συνθετικό του έργο. Η δημοσίευση των έργων του από φημισμένους εκδοτικούς οίκους, έδωσε ευκαιρίες να εκτιμηθεί το πολύπλευρο ταλέντο του σε συναυλίες στη Βιέννη, τη Δρέσδη, την Πράγα και το Βερολίνο, όπου γνωστοί μουσικοί της εποχής τα έπαιξαν.

Ο Neuland έγραφε σε ρομαντικό ύφος, ακολουθώντας το στυλ του Schumann. Τα πρώτα του έργα για κιθάρα καθιέρωσαν το όνομά του και τον έκαναν έναν από τους πρώτους συνθέτες μουσικής για κιθάρα, δύο κιθάρες και κιθάρα με πληκτροφόρο. Τα τελευταία χρόνια τα τραγούδια του και τα κιθαριστικά του έργα έχουν δημιουργήσει και πάλι -μετά από πολλές δεκαετίας σιωπής- ένα νέο – αν και μικρό επί του παρόντος- ενδιαφέρον των μουσικών και του κοινού.

Πέθανε στη Βόννη το 1889 και θάφτηκε στο Alter Friedhof (Παλαιό Νεκροταφείο).

Επ’ ευκαιρία όμως, θα προσθέσω μερικές ακόμα «μουσικές ευχές» για όχι άλλη θλίψη, non piu mesta:

Non piu mesta,του έτους 1818, μια σύνθεση του τριανταπεντάχρονου τότε βιολονίστα Νικολό Παγκανίνι για βιολί και πιάνο (πρώτη γραφή) και για τσέλο και πιάνο (μεταγραφή, σχεδόν ταυτόχρονη). Δεξιοτεχνική απογείωση για… «όχι άλλη θλίψη» κι αυτή!!!

Η πιο γνωστή και πάρα πολύ αγαπητή μουσική σελίδα με τον ίδιο τίτλο είναι το Non più mesta από την La cenerentola του Gioacchino Rossini, που πάνω στο θέμα της γράφτηκαν κι άλλα έργα αργότερα.

Η πιο άγνωστη αλλά και πολύ λιγότερο ενδιαφέρουσα, πιθανότατα, είναι η Non piu mesta του Σοπέν, (Variations in E major), από την Cenerentola κι αυτή, για φλάουτο και πιάνο. Προσθέτω ότι το χειρόγραφο του Σοπέν αμφισβητήθηκε σαν μη ταυτόσημο του γραφικού χαρακτήρα του αλλά δεν ξέρω κάτι περισσότερο. Το έργο αναφέρεται σαν δικό του.

Αγαπητοί μου, όχι άλλη θλίψη. Η μουσική μπορεί να κάνει (και) θαύματα. Μπείτε χωρίς κανέναν ενδοιασμό στο μυστικό της καταφύγιο, είμαι βέβαιη ότι θα σας υποδεχτεί με θέρμη!

Καλή σας ακρόαση.

Πηγή: http://www.globalview.gr/2019/06/20/non-piu-mesta/

Advertisements

Για το βιβλίο του Αλέξη Βάκη «Ένα παλιό πικάπ Dual με το ηχείο για καπάκι» 

(Ομιλία του Κώστα Γρηγορέα, που έγινε στην παρουσίαση του βιβλίου στις 12/6/2019 στο Polis Art Café, Αθήνα)

Είχα ένα δίλλημα για σήμερα: Να αυτοσχεδιάσω, η να φτιάξω «παρτιτούρα» ώστε να μιλήσω για το ωραιότατο βιβλίο του φίλου μου του Αλέξη;
Διαβάζοντας το, συνεχώς άλλαζα γνώμη. Από τη μια, η αμεσότητα του λόγου του με έκανε να φοβάμαι ότι ίσως «η παρτιτούρα» δεν θα ταιριάξει σε μια τέτοια, σαν σε παρέα, παρουσίαση. Από την άλλη όμως, η σοβαρότητα και η προσεκτική τεκμηρίωση των γεγονότων και των απόψεων που ακολουθεί πάντα, με έσπρωχνε στην αντίθετη κατεύθυνση.
Το δίλλημα μου το έλυσε ο ίδιος ο Αλέξης προς το τέλος του βιβλίου του, όπου αναφέρει: «Ο αυτοσχεδιασμός δεν είναι γενικά η θεότητα μου στη μουσική». Να λοιπόν κι ένα ακόμη θέμα στο οποίο ταυτίζομαι μαζί του, ανάμεσα στα πάμπολλα του βιβλίου. Όπως δηλώνει, ναι μεν στην αμεσότητα της ραδιοφωνικής εκπομπής προτιμάει κάποιες φορές τον αυτοσχεδιασμό, όμως στο «έργο» προτιμά την οργανωμένη προετοιμασία. Σαν τον Αλέξη λοιπόν κι εγώ, όταν συνοδεύω με την κιθάρα μου σε τραγούδι, «άμεσα» αυτοσχεδιάζω. Όμως δεν είναι αυτή η θεότητα μου όταν πρέπει να… σολάρω! Όπως δηλαδή έχω σκοπό να  κάνω τώρα, σχετικά με το «έργο» του Βάκη.

Από παρτιτούρα λοιπόν! Καθότι αυτό μάλλον ενώνει ως νοοτροπία εμένα και τον Αλέξη ως μουσικούς και συνθέτες. Αμφότεροι πιστεύουμε ότι όσο πιο πολύ εκτιμάς και σέβεσαι κάτι, τόσο πιο έτοιμος και οργανωμένος θέλεις να είσαι στην παρουσίασή του. Έτσι συμβαίνει στη μουσική που μας αρέσει να φτιάχνουμε η να ακούμε, ακόμα κι όταν το μάρκετινγκ του χώρου στον οποίον κινείται κανείς επιβάλλει ενίοτε τα να παρουσιαστείς επί σκηνής και να υποδυθείς το ρόλο του μουσικού όπου επί τόπου και ως δια μαγείας «δέχεσαι την επιφοίτηση».

{Παρένθεση εδώ, με αφορμή ένα χαριτωμένο που διάβασα στο βιβλίο: Πλάκα-πλάκα εμάς της παρτιτούρας, μας υπερασπίζεται άθελά του κι ο πολύς Μάρκος Βαμβακάρης. Ο Μάρκος λοιπόν, πριν παρουσιάσει στο κοινό του ένα τραγούδι, αφού πρώτα το τελειοποιούσε στην κάθε μουσική του λεπτομέρεια, πρώτα το δοκίμαζε με έναν συνάδελφό του, ο οποίος το χόρευε. Με δυο λόγια ο Μάρκος να μεν δεν ήξερε από νότες για να γράψει την τελική μορφή του έργου του, ήξερε όμως από βήματα και τοιουτοτρόπως την κατέγραφε! Ώστε πανέτοιμος και κατασταλαγμένος να την παρουσιάσει στους, προφανώς απαιτητικότατους, μάγκες του φαν κλαμπ! Κι έξω από πλάκα, δεν υπάρχει σωστός μουσικός που να μην έχει διαμορφώσει τις σημειώσεις του πριν παρουσιάσει κάτι. Άλλος με νότες, άλλος με σκονάκια, άλλος με σχήματα, άλλος με βήματα…}

Οργανωμένος άριστα λοιπόν στο έργο του και ο Βάκης, γι’ αυτό κι ένα βιβλίο του με τον μάλλον ανάλαφρο και συναισθηματικό τίτλο «Ένα παλιό πικάπ Dual με το ηχείο για καπάκι», τελικά αποδεικνύεται να είναι ένα πολύ σοβαρότερο ανάγνωσμα-δοκίμιο για την ελληνική μουσική δημιουργία, απ’ ότι ο έξυπνα ελκυστικός τίτλος του προδιαθέτει, κάνοντας μια ωραιότατη αναδρομή στην ιστορία της δημοφιλέστερης ελληνικής φόρμας, αυτής του τραγουδιού. Είτε αυτό το είπαν ελαφρό είτε βαρύ, είτε το είπαν λαϊκό είτε έντεχνο. Το καλό ελληνικό τραγούδι, που όλα αυτά τα εμπεριέχει εκ κατασκευής, απλώς μετά μπήκαν τα ταμπελάκια ώστε να ξέρει ο έμπορος σε πιο ράφι να βάλει το κάθε δημιούργημα, ώστε να μπορέσεις εύκολα εσύ να το βρεις. Η έστω για να βρει, ο διαφημιστής, το έξυπνο κόλπο που θα σε κάνει οπαδό του και θα το προωθήσεις.
Το «παλιό πικάπ Dual με το ηχείο για καπάκι» του Βάκη, όπως θα διαπιστώσετε, παίζει όλα τα ελληνικά τραγούδια, ανελλιπώς! Και ναι μεν άνθρωποι είμαστε κι έχουμε τα γούστα μας, όμως ουδείς άξιος αδικείται από τον Αλέξη δια της μη αναφοράς. Υπάρχει η αντικειμενική παραδοχή της αξίας, όμως με τον (Βακικού τύπου) υποκειμενικό υπαινιγμό του στυλ «όμως εμένα δε με φτιάχνει» ως επιμύθιο.

Κι εγώ από ένα γκρι «παλιό πικάπ Dual με το ηχείο για καπάκι» ξεκίνησα. Τουλάχιστον αυτό ήταν το δικό μου, μιας και ο λάτρης της κλασικής (και του Θεοδωράκη ως αριστερός, βεβαίως-βεβαίως) πατέρας μου, είχε και το σούπερ-ντούπερ ραδιοπικάπ Grundig στο σαλόνι, όπου εκεί μάλιστα ακούγαμε και μπάσα! Και για μένα, αλλά και για τον Αλέξη, αυτό το ταπεινό μηχάνημα απεδείχθη μια από τις βασικές εμπνεύσεις ώστε να καταλήξουμε στο χώρο της μουσικής. Η διαφορά είναι ότι ενώ αυτός μάλλον το χρησιμοποίησε και για να αναλύει τις μουσικές που έπαιζε, εγώ προτίμησα να πάρω ένα κατσαβίδι και να αναλύσω το μηχανισμό, που τις έπαιζε, ώστε με διάφορες μετατροπές το ταπεινό ντουαλάκι να καταλήξει να παίζει με… στερεοφωνική κεφαλή στηριγμένη με πατέντα στο μπράτσο του, με σύνδεση για 2ο κανάλι στο ιστορικό telefunken ραδιόφωνο του παππού. Κι όπου τελικά «άλλα όργανα έπαιζαν στο ένα κανάλι και άλλα στο άλλο!» Οποία μαγεία!!!).
Όλα έδειχναν ότι τελικά ο Αλέξης θα διέπρεπε και ως μουσικός παραγωγός, ενώ εγώ θα διέπρεπα και ως… κομπιουτεράκιας και ηχολήπτης (και μάλιστα με ένα deck Dual CS-508 πικάπ συνδεδεμένο μέχρι και σήμερα στον υπολογιστή μου).

Το παλιό αυτό πικαπάκι μου λοιπόν, έπαιζε ακούραστο τα πάντα. Όπως και του Αλέξη. Και απ’ ότι φαίνεται, μας έσπρωχνε και τους δυο σε παράλληλες πορείες, με το ένα πόδι στο ροκ και το όποιο λαϊκό τραγούδι έφτανε τότε μέχρι εμάς και με το άλλο πόδι στους μεγάλους λόγιους συνθέτες. Τι ποιο φυσιολογικό λοιπόν, η κατάληξη να είναι η πόρτα του ωδείου. Ατενίζοντας μεν με δέος προς τα πάνω τα κλασικά αριστουργήματα, αλλά και ρίχνοντας αγαπησιάρικες ματιές δεξιά κι αριστερά σε οτιδήποτε έξυπνο, νόστιμο, αληθινό, γοητευτικό κυκλοφορούσε.
Οι ωδειακές σπουδές μας, αλλά και η εμπλοκή των δάσκαλων μας σε αυτό που ήταν σε πλήρη ανθοφορία εκείνα τα χρονιά, δηλαδή το ελληνικό τραγούδι, μας έφερε σιγά-σιγά και τους δυο στα στούντιο και στις συναυλίες, μάλιστα πολλές φορές με τα μέχρι πρότινος είδωλά μας ως συνεργάτες! Μα τι ευτυχία.

Εδώ λοιπόν αρχίζει αυτό που θα έλεγα «ταύτισή, μέσα από τις σελίδες ενός βιβλίου». Μπορώ να σας υπογράψω υπεύθυνη δήλωση ότι ο Βάκης, ως συνάδελφος μουσικός και ως παραγωγός, τα λέει έτσι όπως έγιναν, τουλάχιστον όσα είχα την τύχη να έχω άμεση αντίληψη. Άρα θα έλεγα ότι «ο δειγματοληπτικός έλεγχος είναι επιτυχής» και στον τομέα της αξιοπιστίας ο Βάκης παίρνει άριστα, οπότε διαβάστε το βιβλίο του και μετά άφοβα τσακωθείτε στις παρέες σας με αέρα ειδήμονα!


Το πάνελ των ομιλητών (από αριστερά): Κώστας Γρηγορέας, Αλέξης Βάκης, Πέτρος Κακολύρης, Νίκος Σβέρκος, Νίκος Ι. Ξυδάκης.

Διαβάστε αξιόπιστες ιστορίες για τους παλιούς και τους νεότερους δημιουργούς, μουσικούς, τραγουδιστές και παραγωγούς.
Διαβάστε για τα πάθη και τα μίση τους, για τα δήθεν διαχωριστικά τους, αλλά και για τα αληθινά διαχωριστικά τους.
Διαβάστε για τη αγιοποίηση κάποιων μετρίων και τη δαιμονοποίηση κάποιων ικανών. Διαβάστε για τη χαμένη τιμή του επαγγελματία μουσικού που, δυστυχώς, για τον μέσο Έλληνα όσο πιο χομπίστας και λιγότερο εξαρτώμενος οικονομικά από τα έργα του είναι, τόσο πιο «αγνός, ιδεολόγος και μάγκας» φαντάζει (ή μάλλον έτσι τον εξαπάτησαν να πιστεύει).
Διαβάστε για τους κονδυλοφόρους και τους εμπόρους που έστησαν και στήνουν καλλιτεχνικά παραμύθια. Καλά και κακά, έως κάκιστα.
Διαβάστε για το «αναφαίρετο δημοκρατικό δικαίωμα του λαού να παίρνει τζάμπα τη μουσική», έχοντα προφανώς ως δεδομένο ότι κάποιος «Νιάρχος», είτε ως πρόσωπο είτε ως ίδρυμα, πρέπει να πληρώσει ώστε αυτή να δημιουργηθεί.
Διαβάστε για την, κάποτε, παντοκρατορία του δισκογραφικού παραγωγού που καθόριζε το τι θα περάσει στο κοινό. Που όμως συνήθως ήταν τότε ικανός και καταρτισμένος. Και βάλτε τη διπλά στην παντοκρατορία του σημερινού, τηλεοπτικής μόρφωσης, “παραγωγού playlist” των mainstream ραδιοφώνων, που επιβάλουν ακούσματα που, στην καλύτερη των περιπτώσεων, το ένα είναι μια απλή κόπια του άλλου.

Και τέλος, διαβάστε συνοπτικά, ‘όμως εξαιρετικά εύστοχα, πορτραίτα δημιουργών και ερμηνευτών που μας καθόρισαν με το έργο τους αλλά και με την δημόσια ζωή τους. Θα σας λυθούν πολλές απορίες όπως, για παράδειγμα, γιατί ο δεξιός Χατζιδάκις υπήρξε στην πράξη μακράν αριστερότερος κάποιων δηλωμένων αριστερών και γιατί ο μέγας Δάσκαλος Τσιτσάνης είχε την ικανότητα (αλλά και την κατάρτιση) για να συγκεράσει με τον πιο κομψό και άμεσο τρόπο όλες τις μουσικές αυτού του τόπου, που κατοχυρώθηκε κατά τη διάρκεια του προηγούμενου αιώνα ως «ελλαδικός».

Και τέλος, αν και ίσως ακουστεί λίγο υποτιμητικό για ένα γραπτό έργο (σας διαβεβαιώνω ότι μόνο ως υποτιμητικό δεν το εννοώ) το βιβλίο του Αλέξη Βάκη έχω την αίσθηση ότι κυκλοφόρησε στην κατάλληλη εποχή του χρόνου. Είναι ένα ιδανικό καλοκαιρινό ανάγνωσμα για όσους αγαπούν (ή αγαπούσαν) αυτόν τον καλλιτεχνικό χώρο που έχουμε συνηθίσει να αποκαλούμε ποιοτικό ελληνικό τραγούδι, αλλά και για όσους αγαπούν την ελληνική έντεχνη μουσική γενικότερα.
Όμως προσοχή! Πριν το πάρετε μαζί σας στο βουνό η στη θάλασσα, φροντίστε οπωσδήποτε και για το soundtrack! Πάρτε μαζί σας ελληνικά τραγούδια που αγαπάτε. Φτιάξτε cd, playlist, ή ό,τι άλλο σας βολεύει. Θα έλεγα μάλιστα να ρίξετε και μια ματιά στα περιεχόμενα του βιβλίου για να πάρετε ιδέες.
Σας διαβεβαιώνω ότι θα περάσετε ένα καλοκαίρι που θα ξαναγαπήσετε ό,τι ήδη αγαπάτε. Μάλιστα, με τις πληροφορίες που με γλαφυρό και καθαρό λόγο εκθέτει ο Αλέξης Βάκης, έχετε πολλές πιθανότητες να τα αγαπήσετε και ακόμα περισσότερο.


Η 25ετής Αθανασία του Μάνου Χατζιδάκι

25 χρόνια χωρίς την φυσική παρουσία του Χατζιδάκι είναι πλέον πολλά. Κι όταν μάλιστα η καλλιτεχνική του παρουσία στη ζωή μου ειναι συνεχής, φτάνει κάποια στιγμή που δεν ξέρω αν όντως τον «έζησα», η αν ήταν μια ακόμα μυθική παρουσία στη ζωή μου όπως ο Μπαχ ή ο Βίλα Λόμπος.
25 χρόνια που ο δικός του κόσμος δεν είναι πια ίδιος. Ο πολιτικός χώρος που ένιωθε ότι ανήκει «φιλοξενεί» ανθρώπους που πολιτικά και αισθητικά θα τον έκαναν έξαλλο. Ο πολιτικός χώρος που συμπαθούσε, αυτός που ξεκίνησε από «τα ευγενικά παιδιά του Ρήγα Φεραίου», έγινε εξουσία, με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Οι ναζί που πολέμησε ως ΕΠΟΝίτης, αλλά και σε όλη την υπόλοιπη ζωή του, παγκοσμίως σήκωσαν κεφάλι, κι από σκοτεινή μνήμη του παρελθόντος έγιναν υπολογίσιμη πολιτική δύναμη. Και τα παιδάκια πια, όταν τους λες στο ωδείο «θα σου μάθω μια μελωδία του Χατζιδακι» σε κοιτούν με απορία, μιας και ουδείς στο σπίτι φρόντισε να τον γνωρίσουν. Και για «έντεχνο τραγούδι» το πολύ-πολύ να γνωρίζουν μερικές άτεχνες και απλοϊκές δηθενιές.
Τελικά, ίσως η Αθανασία να μην είναι και ό,τι το καλύτερο Μάνο…

Φταίνε λοιπόν οι ωδειακοί για την μη πιστοποίηση άλλων μουσικών; (Του Κώστα Γρηγορέα)

Έχω βαρεθεί αυτές τις μέρες να εξηγώ ότι μου είναι προσωπικά παντελώς αδιάφορο το ποια κατάταξη θα μου δώσει η ΕΕ. Δεν με αφορά ούτε πρακτικά ούτε ηθικά ως άτομο. Αφορά τους μαθητές μου. Τελεία.

Έχω βαρεθεί να μαθαίνω ξαφνικά τεχνικούς όρους και αριθμούς εγκυκλίων, όπως και αρχικά διαφόρων οργανισμών και διαβαθμίσεων κλπ. τα οποία ουδέποτε με απασχόλησαν, καθότι δεν είχα καμία σχέση με το Δημόσιο και ούτε όψιμα έχω σκοπό να αποκτήσω τώρα. Τελεία.

Έχω βαρεθεί να εξηγώ ότι δεν μπορεί να με αφορούν οι διαδόσεις για το τί μπορεί να συμβαίνει στο ωδείο της Κωλοπετινίτσας. Τα παράπονα και οι ΕΠΩΝΥΜΕΣ καταγγελίες,  από όποιον φυσικά έχει στοιχεία, παρακαλώ στην εποπτεύουσα δημόσια αρχή. Με αφορούν αποκλειστικά και μόνο τα ωδεία που έχω συνεργαστεί και οι επιτροπές στις οποίες έχω λάβει μέρος. Τελεία.

Έχω βαρεθεί να εξηγώ ότι νιώθω απολύτως υπεύθυνος για την υπογραφή που έβαλα στα πτυχία και διπλώματα των μαθητών μου, αλλά και όσων υπέγραψα ως επιτροπή και γι’ αυτό νιώθω ότι έχω ΗΘΙΚΗ υποχρέωση να την υπερασπιστώ. Τελεία και παύλα.

Ήταν λοιπόν έκπληξη για μένα ένα ποστ εκλεκτού συναδέλφου των σχολείων. Κι αυτό διότι ξαφνικά ένιωσα «χαζός» και προβληματίστηκα μήπως είμαι εκτός τόπου και χρόνου, καθόσον δεν έχω παρακολουθήσει τα γραφειοκρατικά «δρώμενα» μιας και εδώ και δεκαετίες ασχολούμαι αποκλειστικά με νότες, χορδές, υπολογιστές, μικρόφωνα  και κυματομορφές. Και έως καθόλου με εγκυκλίους.
Ο συνάδελφος έχει τον σεβασμό μου για τη δουλειά του στα σχολεία και γι’ αυτό έδωσα τόσο βάση και θεώρησα απαραίτητο να κάνω στο μυαλό μου μια ανακεφαλαίωση της στάσης μου. Αναφέρει λοιπόν, ότι η αντίδραση στην θεσμοθέτηση του πιστοποιητικού μουσικών γνώσεων, μπλοκάρει την διαδικασία πιστοποίησης των μουσικών παραδοσιακών, μοντέρνων κλπ. οργάνων και γενικότερα των (εκλεκτών) εμπειροτεχνών της μουσικής. Για μένα αυτό ήταν αποκαλυπτικό για την περιρρέουσα ατμόσφαιρα που δυστυχώς επικρατεί στους συναδέλφους αυτούς σχετικά με τους ωδειακούς. Ομολογώ ότι επειδή η συνεργασία μου με πολλούς από αυτούς ήταν αμιγώς καλλιτεχνική όλα αυτά τα χρόνια, δεν είχα αντιληφθεί ότι κάτι τέτοιο συμβαίνει. Είμαι δηλαδή εκτός τόπου και χρόνου;

Είμαι επί 40 χρόνια εκτός από τον χώρο της κλασικής μουσικής, και στο «κουρμπέτι». Είναι μάλλον γνωστό ότι έχω υποκλιθεί, υποκλίνομαι, αλλά και συνεργάζομαι όταν είναι σκόπιμο και εφικτό με μουσικούς που δεν είναι «των ωδείων». Γι’ αυτό και είπα μήπως εγώ, που δεν είμαι ο τυπικός «κλασικός», θα ήταν χρήσιμο να πω δυο πράγματα παραπάνω επ’ αυτού, μήπως δηλ. λυθούν κάποιες παρεξηγήσεις που κάποιοι, μάλλον όχι με αθώα κίνητρα, δημιούργησαν.

Πόθεν συνάγεται λοιπόν συνάδελφοι και εν μουσική συναγωνιστές των συλλόγων, των σχολείων, των πανεπιστημίων και των κάθε είδους ορχηστρών ότι οι ωδειακοί μπλόκαραν τη διαδικασία για τους μη ωδειακούς; Τι εμποδίζει την πιστοποίησή τους; Υπάρχει κανένας ουσιαστικός λόγος για εσάς και τα συμφέροντά σας, αυτή η πιστοποίηση να συνδεθεί με μια ταυτόχρονη απαράδεκτη «ρύθμιση» για τα ωδεία και τα κλασικά όργανα, για τα οποία υπάρχει πλήρες νομικό πλαίσιο αναγνώρισης από το 1957; Σε τι εξυπηρετεί εσάς αυτό;
Δηλ. υπάρχει λόγος να φτιάξουμε ξαφνικά από το πουθενά και χωρίς λόγο μια πρόσθετη κατηγορία κλασικών μουσικών, εκπαίδευσης ιδιαίτερου ή… youtube; Έχετε καταλάβει ότι η εκπαίδευση της κλασικής μουσικής είναι διαφορετική από τη δική σας; Όχι καλύτερη. Διαφορετική!

Είναι λοιπόν καθαρά ΔΙΚΟ ΤΟΥΣ  θέμα (των μη αναγνωρισμένων μουσικών από το ΥΠΠΟΑ) να συζητήσουν και να βρουν ΟΠΟΙΑ λύση τους εξυπηρετεί.
Τι σχέση μπορεί να έχουν με αυτή την όποια λύση οι ΗΔΗ πιστοποιημένοι από το ελληνικό δημόσιο (μέσω του ΕΛΛΗΝΙΚΟΎ Υπουργείου Πολιτισμού) απόφοιτοι των αναγνωρισμένων ωδείων; Πότε μέχρι τώρα συνέπεσαν τα, με νόμο, προγράμματα διδασκαλίας και οι, με νόμο, εξετάσεις, των κλασικών οργάνων με αυτές των (ΚΑΚΩΣ, ΚΑΚΙΣΤΑ) μη αναγνωρισμένων και μη εποπτευόμενων στην ιδιωτική εκπαίδευση οργάνων;
Δηλαδή για να βρούμε την «τσάκα-τσάκα» λύση θα τα βάλουμε όλα αυτά τα ανόμοια σε μια μηχανή του κιμά, επειδή κάποιος είδε το όνειρο ότι έτσι θα φτιάξει ωραίο εκπαιδευτικό χαρμάνι που «όλοι αδέρφια θα είμαστε»;
Διότι αν είναι έτσι, τότε στο δια βίου μάθησης αφήγημα, ας φτιάξουμε πιστοποιητικό γνώσεων και για άλλους αντίστοιχους με σπουδές ακαδημαϊκού τύπου. Δικηγόρους, οικονομολόγους, γιατρούς κλπ. Οι οποίοι να έχουν μάθει νομικά, οικονομικά και ιατρική από ιδιαίτερα, από το google και δια αλληλογραφίας.

Είναι λοιπόν ευθύνη των ωδειακών ότι ένα αρτηριοσκληρωτικό κράτος, του οποίου η μουσική εκπαίδευση λειτουργεί με νόμο του 1957, έχει φτιάξει ένα σωρό πατέντες και μπαλώματα για να λειτουργήσουν σχολεία και πανεπιστήμια με καθηγητές ωδειακούς, παραδοσιακούς, μοντέρνους κλπ. κλπ.; Και που τώρα δεν ξέρει πως να το μαζέψει όλο αυτό το χάος, ώστε να φανεί λειτουργικό στα μάτια της υπόλοιπης Ευρώπης με την οποία πρέπει να ευθυγραμμιστεί;
Η κοινή υποψία λέει όμως, ότι μάλλον στήνεται ένας μηχανισμός που κάποιοι «στο χαλαρό» με συνοπτικές διαδικασίες θα εξομοιωθούν με άλλους που μάτωσαν. Και «οι κακοί» που δε θέλουν αυτή τη διαδικασία είναι οι αντιπαθητικοί ωδειακοί, οι οποίοι ως γνωστόν «είναι παιδιά εύπορων οικογενειών κι όχι της φτωχολογιάς όπως στα μουσικά σχολεία και δεν ξέρουν τίποτα παραπάνω πάρα να διαβάζουν παρτιτούρες, κι εγώ γνώρισα έναν που είχε δίπλωμα αλλά δεν μπορούσε να βρει ακόρντα και στήνουν και εξετάσεις και αγοράζουν πτυχία και…και… και…»

Ε, μάλλον καιρός να τελειώσει το παραμύθι και η στοχοποίηση από κάθε πικραμένο (μια ματιά στο fb θα σας πείσει). Εμείς οι των ωδείων μιλάμε ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ και ΜΟΝΟ για τα ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΜΕΝΑ ΚΛΑΣΙΚΑ όργανα! Εμείς με τον υπουργό θα συζητήσουμε, με βάση την ανάγκη για την ίδρυση Μουσικής(ων) Ακαδημίας(ων), για τη διαβάθμιση των ΚΛΑΣΙΚΩΝ σπουδών και ΠΑΝΤΟΤΕ σε συνεργασία με τον μέχρι τώρα προϊστάμενό μας το ΥΠΠΟΑ. Θα πάω δηλαδή εγώ να συζητήσω για λογαριασμό της ηλεκτρικής κιθάρας ή του νέι; Από πού κι ως πού!!!

Άρα τελικά, πού μπλοκάρουμε τη ΔΙΚΗ ΤΟΥΣ διαδικασία; Εμείς μιλάμε για Μουσική Ακαδημία και διαβάθμιση των κλασικών ωδειακών σπουδών βάσει αυτής. Δεν έχουμε καμία ανάγκη να μας πούνε «πανεπιστημιακούς», ας μας πούνε «μουσικο-ακαδημαϊκούς», ποιος νοιάζεται; Η ανάγκη που έχουμε είναι να αναγνωριστεί το επίπεδο σπουδών μας και με το νέο σύστημα σε αυτό που ήταν και με το παλαιό. Το οποίο επ’ ουδενί λόγο δεν μπορεί να είναι αντίστοιχο των ΙΕΚ Κομμωτικής, δηλ. 5! 

Ας βρουν λύση. Θα την πουν ΤΕΙ, ΕΤΙ, ΤΙΕ; Που ξέρω εγώ από αυτά…
Εγώ ξέρω ότι κάνοντας για 10 χρόνια το Ελληνικό Σύνταγμα λάστιχο μείωσαν μισθούς και συντάξεις στο μισό, έκαναν τη ζωή μας άνω-κάτω διαλύοντας για πολλούς τα πλάνα και τους κόπους μιας ζωής. Επίσης ξέρω ότι με ευφάνταστες ερμηνείες νόμων μέχρι στιγμής ουδείς σοβαρά πλήρωσε, ξέρω ότι οι εγκληματίες κυκλοφορούν και μας κάνουν σεμινάρια ηθικής και τόσα άλλα . Το άρθρο 16 του Συντάγματος θα σώσει δηλαδή την αξιοπρέπεια του Ελληνικού Κράτους; Είναι το μοναδικό που δεν παίρνει ούτε ένα χιλιοστό άλλης ερμηνείας, είναι ΤΟ ανυπέρβλητο εμπόδιο στη νομολογία της Ελλάδας;

Ε, έλεος…

Στο δια ταύτα: Σε κανέναν συνάδελφο δεν κάνουμε ζημιά διεκδικώντας τα αυτονόητα δίκια μας. Ας ζητήσουν αύριο θεσμοθέτηση όποιας διαδικασίας θέλουν για τις περιπτώσεις τους αφήνοντας εμάς απ’έξω. Εμείς έχουμε ΑΛΛΑ προβλήματα, ΔΕΝ θα γίνουμε σκαλοπάτι για την κατοχύρωσή τους, δεν μας αφορά, άλλωστε δεν έχουμε ούτε καν το δικαίωμα!

ΠΕΡΙ ΔΙΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΩΔΕΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ [Του Κώστα Γρηγορέα]

Τα ωδεία της Ελλάδας παρέχουν μουσική εκπαίδευση υψηλοτάτου επιπέδου εδώ και περισσότερο από έναν αιώνα. Λειτουργούσαν πάντοτε υπό την εποπτεία του Υπουργείου Πολιτισμού, το οποίο επικυρώνει με την σφραγίδα του Ελληνικού Κράτους τους τίτλους αποφοίτησης από αυτά. Με αυτόν το τρόπο πιστοποιούνται  όλοι οι μουσικοί της νεότερης Ελλάδας που στελεχώνουν τα εκπαιδευτικά μουσικά ιδρύματα και φυσικά οι μουσικοί που συμμετέχουν στις κρατικές η άλλες ορχήστρες και γενικότερα στα μουσικά δρώμενα της χώρας. Με τον ανώτερο εξ αυτών των τίτλων, δηλαδή το Δίπλωμα, ο μεγαλύτερος αριθμός διαπρεπών Ελλήνων μουσικών έγινε δεκτός στις μεγαλύτερες ακαδημίες του Κόσμου.

Με την ένταξη της Ελλάδας στην ΕΕ, υπήρξε κάποια στιγμή ένα νέο δεδομένο: Τα εκπαιδευτικά ιδρύματα μουσικής είναι πλέον απαραίτητο να είναι υπό την εποπτεία του Υπουργείου Παιδείας και όχι του Υπουργείου Πολιτισμού. Άρα έπρεπε το κάθε κράτος-μέλος να εναρμονιστεί σε αυτή τη νέα πραγματικότητα, την οποία θα ρυθμίσουν όπως είναι αυτονόητο, τα δυο αρμόδια «συγγενικά» υπουργεία: Το Πολιτισμού, υπό την εποπτεία του οποίου λειτούργησαν έως εδώ τα ωδεία και Παιδείας, το οποίο πρέπει να τα ενσωματώσει στο σύστημα του, μέσω μιας διαβάθμισης και αντιστοίχισης των σπουδών τους.
Σε άλλες χώρες το θέμα αυτό ρυθμίστηκε με τρόπους όπου δεν αδικήθηκαν οι προερχόμενοι από τα ωδεία. Με βιαστικές αλλά «νόμιμες» διαδικασίες, μετέτρεψαν Colleges, Concervatoires, Academies σε Πανεπιστήμια ή Πανεπιστημιακές σχολές. Εδώ πήγε λοιπόν να γίνει κάτι επί υπουργού Μικρούτσικου, όμως οι αντιθέσεις του χώρου και οι μικροπολιτικοί σχεδιασμοί δεν επέτρεψαν την εξέλιξη του σχεδίου, ώστε με μια νόμιμη και μέσω αξιολογήσεων διαδικασία να μετατραπούν τα μεγάλα και έχοντα τις προδιαγραφές ωδεία σε σύγχρονες Μουσικές Ακαδημίες.
Έχοντας όμως ως δεδομένο ότι πολλοί άνθρωποι της Τέχνης βρίσκονται μέσα στο χώρο της σημερινής κυβέρνησης, υπήρξε η ελπίδα ότι θα δούμε τώρα κάποια κίνηση ώστε να εναρμονιστούμε επιτέλους με την υπόλοιπη Ευρώπη, και όχι μόνο. Αντ’ αυτού, είδαμε έκπληκτοι να προωθείται ξαφνικά ένας πρόχειρος νόμος για ένα ακαθόριστο Πιστοποιητικό Μουσικών Γνώσεων, χαμηλότατου επιπέδου σε σχέση με το επίπεδο των ωδείων, ακόμη και των πλέον αδυνάτων από αυτά. Το οποίο πιστοποιητικό θα χορηγείται σε οποιονδήποτε πληρώσει ένα παράβολο και δώσει κάποιες αστείες εξετάσεις.  Δηλ. μια μεθόδευση που πάει να μπαλώσει με τον πιο άθλιο τρόπο την κατάσταση, ακυρώνοντας επί της ουσίας και τα ωδεία ως μουσικά ιδρύματα επιπέδου, αλλά και τους εργαζόμενους σε αυτά. Και φυσικά και τις χιλιάδες των αποφοίτων που για 100 και πλέον χρόνια σπούδαζαν εκεί με επιτυχία.

Τώρα λοιπόν που φαίνεται πως μάλλον κατακάθεται ο κουρνιαχτός από την οργή που προκάλεσε η προσπάθεια να εμφανιστεί (με λανθασμένο τρόπο όπως απολογείται επισήμως το Υπουργείο Παιδείας) το νέο Πιστοποιητικό Μουσικών Γνώσεων ως η συνολική λύση στην υπόθεση της διαβάθμισης των μουσικών σπουδών, θέλω κι εγώ, ως επί 40 χρόνια καθηγητής μουσικής, να καταγράψω τις σκέψεις μου. Όχι στο facebook, το οποίο βοηθάει στην συζήτηση αλλά ταυτόχρονα βοηθάει και στο να ξεθωριάσει η βασική ουσία ενός προβλήματος, ανάμεσα σε προσωπικές εμπειρίες και σεβαστά προσωπικά προβλήματα. Χωρίς να μπορώ όμως να αποφύγω δυστυχώς την αναφορά σε γεγονότα τα οποία ο μέσος αναγνώστης δεν μπορεί να γνωρίζει, όμως μπορεί εάν ενδιαφέρεται να διαβάσει στο διαδικτυακό μουσικό περιοδικό www.tar.gr  το οποίο φιλοξενεί πληροφορίες και διάφορες απόψεις επί του θέματος. Η απλώς να παρακάμψει τις λεπτομέρειες, εάν ενδιαφέρεται να αποκομίσει μια γενική άποψη του προβλήματος.

Ίσως και να χρωστάμε τελικά υποχρέωση στους ελάχιστους αυτούς ανθρώπους που, αν και δηλώνουν συνεργάτες μιας Αριστερής Κυβέρνησης, προσπάθησαν με συντεχνιακού τύπου αυθαίρετο και αυταρχικό τρόπο να περάσουν ως νόμο μια σύντομη έκθεση ιδεών (τους) απαξιώντας να κάνουν την παραμικρή συζήτηση με φορείς και γενικότερα με ανθρώπους απείρως πιο καταξιωμένους στο χώρο της μουσικής από αυτούς. Η αντίδραση που ξεσήκωσε αυτή η εν κρυπτώ μεθόδευση ήταν ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ αυτό που χρειαζόταν ώστε να εγκαταλείψει ο καθένας μας τον καλλιτεχνικό του μικρόκοσμο και να καταλάβουμε όλοι μαζί εμείς της μουσικής εκπαίδευσης πως το πράγμα στο χώρο μας «δεν πάει άλλο». Για όλους, όχι μόνο για τους ωδειακούς, αλλά και τους καθηγητές των σχολείων και τους καθηγητές των πανεπιστημίων. Αλλά και όλους τους μουσικούς που επαγγελματικά βαδίζουν βάσει τίτλων σπουδών κι όχι ως εμπειροτέχνες (αυτός ο χαρακτηρισμός εννοείται πως δεν θεωρείται από εμένα ούτε κατ’ ελάχιστον υποτιμητικός). Δεν είναι δυνατόν ένας κλάδος να έχει χωριστεί σε «επαγγελματικές παρέες» και το Κράτος αντί να βρει λύση όπως υποχρεούται, με ανεύθυνες ενέργειες να ρίχνει περισσότερο λάδι στη φωτιά.

Το Κράτος υποχρεούται πλέον να εναρμονιστεί στους νέους κανονισμούς της ΕΕ περί διαβάθμισης των σπουδών εν γένει. (Βλέπε ΕΔΩ). (http://tinyurl.com/l3yg5xh)
Στον τομέα μας θεωρήθηκε από κάποιους, μάλλον επιπόλαιους, ότι αυτό μπορεί να λυθεί απλά (και στη ζούλα αν θέλω να γίνω και πιο αυστηρός) με την έμμεση ακύρωση, επί της ουσίας, των τίτλων «εκτός Υπουργείου Παιδείας» (δηλαδή Ωδεία), μέσω μιας διαδικασίας πιστοποίησης, στην οποία κατά τα λεγόμενα των εμπνευστών της θα μπορεί να συμμετάσχει οποιοσδήποτε θεωρεί ότι κατέχει μουσικές γνώσεις: από αυτόν που τις απέκτησε μέσω Youtube, μέχρι τον Λεωνίδα Καβάκο. Δηλαδή μια διαδικασία εξετάσεων για πιστοποίηση επιπέδου 5 (βλ. παραπάνω) η οποία, για να μιλάμε στη γλώσσα μας, είναι επί της ουσίας κάτι αντίστοιχο με το υψηλότερο grade ABRSM, δηλ. το 8. Αυτό θεωρώ πως δηλώθηκε καθαρά από τους εμπνευστές του πιστοποιητικού, όταν γράφτηκε πως «χρησιμοποιήθηκε η εμπειρία από καταξιωμένα συστήματα του εξωτερικού». Είναι γνωστό ότι το ABRSM είναι το νο.1 παγκοσμίως αποδεκτό. Το οποίο grade 8 λοιπόν, είναι το ανώτερο που μπορεί να πάρει κάποιος στην Βρετάνια, αλλά και παγκοσμίως μέσω εξεταστικών κέντρων, εκτός των ανώτερων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων. Στη δική μας τη γλώσσα πάλι, άντε να είναι μια εύκολη Β’ Ανωτέρα ελληνικού ωδείου, (δείτε τις απαιτήσεις για Grade 8 κιθάρας ΕΔΩ). (http://tinyurl.com/y4rebona )
(Εδώ να τονίσω ότι κατά τη διάρκεια της διαδικασίας «μαζέματος» από το Υπ. Παιδείας της αντίδρασής μας, ειπώθηκε πως «θα γίνει προσπάθεια να είναι επιπέδου πτυχίου ενός ελληνικού ωδείου». Αυτό είναι παντελώς άκυρο και αυθαίρετο, καθότι είναι ξεκάθαρο το τι είναι το επίπεδο 5 (βλ. παραπάνω). Όλα αυτά τα επίπεδα που θεσπίστηκαν (1-8) έχουν πολύ συγκεκριμένες προδιαγραφές, δεν είναι μπουγάτσα ώστε ο κάθε κλάδος να τα απλώνει έως εκεί που βολεύεται).

Άκυρο λοιπόν και απαράδεκτο το Πιστοποιητικό 5, τουλάχιστον στην μορφή που προτείνεται. Η μονή περίπτωση να γίνει αποδεκτό είναι εάν είναι ξεκάθαρο ότι πρόκειται να αφορά αποκλειστικά και μόνο όσους θέλουν πιστοποίηση για πρόσληψη στο δημόσιο για συγκεκριμένη χρονιά και διαδικασία. ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΧΕΙ ΙΣΟΒΙΑ ΙΣΧΥ, διότι τότε είναι ξεκάθαρα τίτλος σπουδών.
Κάθε εργοδότης έχει το δικαίωμα να ελέγξει ΣΕ ΜΙΑ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΗ ΧΡΟΝΙΚΗ ΣΤΙΓΜΗ την επάρκεια αυτού που θα προσλάβει, ανεξαρτήτως από τους τίτλους και το βιογραφικό. Είναι αδιανόητο όμως εάν ένας εργοδότης δεν σε προσλάβει διότι πχ καλύφθηκαν οι θέσεις, παρόλο που ήσουν επαρκής, να σου δώσει ένα πιστοποιητικό επιπέδου χ ώστε να μη χρειαστεί να σε ελέγξει ο επόμενος εργοδότης.

Οπότε φτάνουμε στον πυρήνα του προβλήματος: Δηλ. δεν πρέπει να υπάρχει κάποιο σύστημα αξιολόγησης που να αντιστοιχεί στους νέους ευρωπαϊκούς κανονισμούς; Μα σαφώς ναι. Αλλά όμως, υπάρχει ήδη! Έχει την στρογγυλή σφραγίδα του ελληνικού κράτους, η οποία βρίσκεται σε ΟΛΑ τα διπλώματα και πτυχία των ωδείων τα οποία εδώ και περισσότερο από 100 χρονιά εκπαιδεύουν τους μουσικούς που έκτισαν τη ελληνική υπόσταση στη Μουσική Τέχνη. Ωδείο τέλειωσε ο Σκαλκώτας, ωδείο η Κάλλας, ωδείο ο Μητρόπουλος, ωδείο ο Καβάκος. Βάσει του ωδειακού τίτλου έγιναν (γίναμε) δεκτοί, μετά από ακρόαση ως είθισται, στα μεγαλύτερα μουσικά ιδρύματα της Υφηλίου. Βάσει του ωδειακού τίτλου στελεχώθηκαν (στελεχώσαμε) ορχήστρες και χορωδίες της χώρας. Βάσει του ωδειακού τίτλου στελεχώθηκαν (στελεχώσαμε) τα Μουσικά Γυμνάσια και Λύκεια. Βάσει του ωδειακού τίτλου στελεχώθηκαν (στελεχώσαμε), σε μεγάλο βαθμό, τα Μουσικά Πανεπιστήμια, και καλύπτουμε τα κενά τους. Βρείτε λοιπόν κύριοι της εξουσίας ποια θα είναι η αντιστοιχία των παλαιότερων τίτλων με τους νέους. Είναι πολύ απλό. Αυτή είναι η δουλειά σας, γι’ αυτό σας ψηφίζουν κάποιοι και κυρίως γι’ αυτό σας πληρώνουν όλοι! Ένα χωριό είμαστε, γνωρίζετε ποιοι είναι οι «πρώτοι τη τάξει». Καλέστε τους να ελέγξουν και να αξιολογήσουν. Ό,τι είναι παράτυπο ή ύποπτο να ακυρωθεί κι οποίος θεωρεί ότι θίγεται ας πάει στα δικαστήρια. Αλλιώς, αν θεωρηθεί πως όλα τα διπλώματα ωδείων είναι παράτυπα, τότε θα πάμε όλοι εμείς οι θιγόμενοι στα δικαστήρια εναντίον σας. Είτε αυτά είναι ελληνικά είτε ευρωπαϊκά.

Κι εδώ ας μείνουμε λίγο στη σχετική εξυπνάδα-καραμέλα κάποιων: «Μα στα ωδεία έχουν δοθεί τίτλοι με όχι σωστά κριτήρια από ανίσχυρες επιτροπές». Είναι ένα επιχείρημα το οποίο μπορεί να έχει καλλιτεχνική ή ηθική σημασία σε μια κουβέντα καφενείου, όμως δεν μπορεί να είναι επιχείρημα για την τυπική εγκυρότητα τίτλων. Εκτός εάν υπάρχουν συγκεκριμένες αποδείξεις περί αυτού. Άρα η ακύρωση ενός τέτοιου τίτλου είναι και αυτονόητη και πρακτικά εύκολη.
Διότι με το «έχω ακούσει» δεν απονέμεται δικαιοσύνη. Κι εγώ θα μπορούσα να πω ότι έχω ακούσει ότι στα «άγια» ελληνικά πανεπιστήμια η πτυχιακή εργασία στην πιάτσα πάει γύρω στο 500αρικο έως 1000ρικο. Και οι άλλες εργασίες μαθημάτων με τη σελίδα. Κι έχω ακούσει για καθηγητές με τιμολόγιο για ιδιαίτερα και βαθμό. Κι έχω ακούσει για πολιτικές νεολαίες που έχουν και σχετικά συνεργεία υποστήριξης μελών. Κι έχω ακούσει…..κι έχω ακούσει… Κι άλλα πολλά που έχω ακούσει, όμως καθότι δεν μπορώ να τα αποδείξω με στοιχεία, αρκούμαι να τα συζητώ με φίλους ως μια ακόμη παθογένεια ενός γενικότερου συστήματος ελέγχου της νομιμότητας σε μια σύγχρονη πολιτισμένη χώρα.

Όμως, επί του ηθικού κι όχι του τυπικού μιλώντας (το οποίο τυπικό επαναλαμβάνω το θεωρώ αδιαμφισβήτητο και μόνο δικαστήριο και βάσει αποδείξεων μπορεί να το ακυρώσει) θα ήθελα να το αναλύσω λίγο περισσότερο. Εμείς που έχουμε πολυετή επαγγελματική παρουσία στα ωδεία ξέρουμε πολύ καλύτερα τα προβλήματα τους και είμαστε οι πρώτοι που θέλαμε πάντα τον αυστηρό τους έλεγχο, ώστε οι μαθητές που με την αξία τους παίρνουν πχ ένα «άριστα», αυτό να έχει πραγματική σημασία και να μην ευτελίζεται από άλλα δήθεν «άριστα» που πιθανώς δίνονται με ευκολία. Άρα το αληθινό άριστα να μετράει περισσότερο στην αγορά εργασίας. (Καθότι για την αγορά εργασίας συζητάμε, όχι για το βιογραφικό ούτε για το τι μπορεί να αποδείξει ένας καλλιτέχνης «επί σκηνής». Εκεί κανείς δεν βγαίνει ως γνωστόν να παίξει με το πτυχίο του σε κορνίζα παραδίπλα).
Είναι λοιπόν πολύ γνωστό ποιοι είναι αυτοί που παλεύουν (παλεύουμε) στις επιτροπές των ωδείων ώστε να υπάρχει υψηλό επίπεδο. Βγάζοντας μάλιστα μονίμως «το φίδι από την τρυπά» για λογαριασμό ενός εποπτεύοντος Υπουργείου Πολιτισμού που μας διορίζει μεν ως εξεταστές, όμως ως αρχή εκπροσωπείται από έναν υπάλληλό του που, αν και πολλάκις είναι σχετικότατος με το αντικείμενο, δεν έχει καμία αρμοδιότητα πέραν του να ελέγξει το τυπικό και μόνο των εξετάσεων. Το πρόβλημα λοιπόν δεν μπορεί πάρα να είναι στο κράτος (δηλ. στις υπηρεσίες του που επιβλέπουν και σφραγίζουν τους τίτλους) το οποίο αφήνει να λειτουργούν παράλληλα επιτροπές «δυο ταχυτήτων». Του ιδίου κράτους στο οποίο ανήκουν ΚΑΙ ΤΑ ΔΥΟ συναφή υπουργεία Παιδείας και Πολιτισμού.
Αντί λοιπόν το κράτος να διορθώσει την ανευθυνότητα που ενίοτε δείχνει, ποια είναι η λύση που προτείνεται; Μα η απαράδεκτη πρόταση για την επί της ουσίας ακύρωση ΟΛΩΝ των τίτλων σπουδών των ωδείων, που το ίδιο το Κράτος έχει εγκρίνει! Και η επανεξέταση όλων των μουσικοπαιδαγωγών, καθότι η ΕΕ πλέον το θέτει ξεκάθαρα (βλέπε παραπάνω) ότι αν τα προσόντα τους δεν διαβαθμιστούν στην εκπαιδευτική κλίμακα του Υπουργείου Παιδείας, παύουν να έχουν υπόσταση για δικαίωμα εργασίας στο εκπαιδευτικό σύστημα της Ελλάδας αλλά και της ΕΕ. Κι αυτό δηλαδή, (η ακύρωση) επειδή «κάποιος» άκουσε «κάτι» που έγινε «κάπου»; Ε τότε λοιπόν αφού αποδείχτηκε με καταδίκες (κι όχι μόνο είναι φήμη) ότι κάποια διπλώματα οδήγησης δόθηκαν με διαβλητό τρόπο, ακυρώστε τα ΟΛΑ και επανεξετάστε τους οδηγούς!!! Κι εδώ μιλάμε για το δικαίωμα του πολίτη να ζήσει η να μη μείνει παράλυτος, όχι στο δικαίωμα να απολαμβάνει σωστή μουσική εκπαίδευση…

Είναι δικαίωμα του κάθε εργοδότη (είτε ιδιώτης είτε δημόσιο) να θέλει οποιαδήποτε πιστοποίηση της επάρκειας του υπό πρόσληψη εργαζομένου. Άρα, ας φτιάξει το Υπ. Παιδείας μηχανισμό για τους συγκεκριμένους υποψήφιους εργαζομένους. Αυτό όμως δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό εάν ΠΡΙΝ δεν έχει γίνει επιτέλους η ΔΙΑΒΑΘΜΙΣΗ των ωδειακών τίτλων μέσα στο σύστημα της χώρας. Καθότι ακόμα και η πιστοποίηση επιπέδου 1 θα είναι ισχυρότερη της ανύπαρκτου επιπέδου πιστοποίησης ενός αποκτηθέντος με Αριστείο Ωδειακού Διπλώματος. Η διαβάθμιση είναι Η προτεραιότητα Κι αυτό ακριβώς έγραψα δημοσιοποιώντας στο facebook πριν λίγες μέρες την πληροφορία που (τυχαία ήρθε σε μένα) περί Πιστοποιητικού Μουσικών Γνώσεων. Έγραψα λοιπόν τότε επί λέξει:
«Μια απορία: Δηλ. αυτό ήταν πιο επείγον από την ΔΙΑΒΑΘΜΙΣΗ των πτυχίων και διπλωμάτων των ΩΔΕΙΩΝ; Η μήπως τελικά ΑΥΤΟ το σύστημα θα χρησιμοποιηθεί για διαβάθμιση όσων έχουν αυτούς του τίτλους; Και τέλος: ΠΩΣ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ ΟΛΟΙ ΕΜΕΙΣ ΠΟΥ ΥΠΗΡΕΤΟΎΜΕ ΤΗ ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΝΑ ΤΑ ΜΑΘΑΊΝΟΥΜΕ ΑΥΤΑ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΟΡΤΗΣ ΑΠΟ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ;;;;;»
Κι εδώ στο τέλος είναι η ουσία και το αίσχος. Είναι δυνατόν μια δημοκρατική κυβέρνηση, και μάλιστα της Σύγχρονης Αριστερά όπως δηλώνει, να αποφασίσει μέσω ενός καρεκλοκένταυρου για την μετατροπή του επαγγελματικού διπλώματος του Λεωνίδα Καβάκου από το Ελληνικό Ωδείο Αθηνών σε απλό αναμνηστικό δίπλωμα χωρίς να ρωτήσει τους ΕΙΔΙΚΟΥΣ του χώρου του βιολιού;

Το φαντάζεστε ότι εάν ο Καβάκος (ας μου επιτρέψει να χρησιμοποιώ το όνομά του ως παράδειγμα συγχρόνου καταξιωμένου καλλιτέχνη φτιάχνοντας ένα αυθαίρετο σενάριο) γυρνούσε στον τόπο καταγωγής του στα γεράματα και ήθελε να έχει μια εγκεκριμένη από το εκπαιδευτικό σύστημα της χώρας επαγγελματική ασχολία, θα έπρεπε να δώσει εξετάσεις πιστοποίησης επιπέδου 5 ώστε να προσληφθεί σε ένα από το κράτος ελεγχόμενο εκπαιδευτικό ίδρυμα; Κι ας μην μας πουν «μα αυτό θα γινόταν καθ’ εξαίρεση» διότι με καθ’ εξαίρεση τακτοποιήσεις φτάσαμε εδώ που φτάσαμε…

Φτάσαμε κιόλας να ακούμε, ότι όλη η αντίδραση στην μεθόδευση για την (χωρίς οποιαδήποτε διαβούλευση) κρυφή νομοθέτηση του Πιστοποιητικού Μουσικών Γνώσεων γίνεται από εμάς τους μουσικούς για λογαριασμό των ωδειαρχών!
Ε λοιπόν, ας το οργανώσουμε λίγο:

  1. Το προτεινόμενο σύστημα πιστοποίησης γνώσεων επιτρέπει σε ιδιωτικές και δημοτικές μουσικές σχολές να λειτουργούν πλέον, εάν το επιλέξουν, χωρίς να τις ελέγχει κανείς. Δίνοντας προοπτική στους μαθητές τους για «κάποιες» εξετάσεις πιστοποίησης, «κάποτε». Άρα τα μικρά ωδεία άλλο που δε θέλουν: Άδεια πολ. μηχανικού, πυροσβεστικής και φύγαμε!!!
  2. Τα μεγάλα ιδιωτικά ωδεία απλά δεν ασχολούνται ιδιαίτερα, διότι ποντάρουν σε πιο ελκυστική εναλλακτική λύση: «Μείναμε Ευρώπη», οπότε αργά η γρήγορα θα γίνουν μουσικά ιδιωτικά πανεπιστήμια. Στα οποία όμως συνάδελφοι, σύμφωνα με το νέο ευρωπαϊκό κανονισμό διαβάθμισης θα μπορούν να διδάσκουν μουσικοί επιπέδου 6 (πανεπιστήμιο). Άρα ουδείς εκ των ωδειακών θα μπορεί και εκεί. Τουλάχιστον ως σταθερά εργαζόμενος κι όχι ωρομίσθιος, κάτι που ήδη γίνεται και στα Δημόσια Πανεπιστήμια για να καλυφθούν εποχικές ανάγκες. (Από ωδειακούς, μην ξεχνιόμαστε!)
  3. Η μουσική παραπαιδεία πανηγυρίζει διότι: «θα έχεις, για όσα χρόνια αντέχει, τον μαθητή σε ιδιαίτερα (με γλυκό μαύρο χρήμα) με προοπτική να δώσει για επίπεδο 5. Κάποτε.
  4. Αυτοί όμως που κλαίνε είναι γενικά οι πτυχιούχοι και διπλωματούχοι ωδείων. Που ξόδεψαν κόπο και χρήμα ώστε, εκτός από την μουσική κατάρτιση που τους έδωσε ο εκλεκτός τους δάσκαλος, να παλέψουν και για έναν στόχο που, ενώ στην πράξη και στη ψυχή ήταν τεράστιος, επίσημα αξιολογείται τελικά ως… ασήμαντος.
  5. Και αυτοί που κλαίνε περισσότερο, είναι όσοι επέλεξαν να χτίσουν και επαγγελματική καριέρα μουσικοπαιδαγωγού με εφόδιο αυτόν τον τίτλο, όπως για έναν ολόκληρο αιώνα γινόταν. Διότι για πείτε μου: εάν ο γονέας (άρα και ο μέσος ωδειάρχης, φροντιστηριάς πλέον) έχει να επιλέξει εργαζόμενο στην ελεύθερη αγορά, στο μέλλον ποιον θα προτιμήσει; Τον ικανό καθηγητή με ανίσχυρο δίπλωμα πιάνου από ωδείο, η τον ικανό καθηγητή με πτυχίο πιάνου απ’ το…. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ!!!. (Όλοι γνωρίζουμε την ακαταμάχητη γοητεία που ασκεί αυτή η λέξη στον Νεοέλληνα)
  6. Τέλος στενοχωριέμαι κι εγώ. Όχι για την πάρτη μου, εγώ πρόλαβα να διδάξω και να χαρώ εκατοντάδες μαθητές και μου είναι πρακτικά αδιάφορο ακόμη κι αν μου κατατάξουν τώρα τους τίτλους μου σε επίπεδο 1. (Κι ας αντιστοιχούν σε σπουδές στην Αγγλία επιπέδου 7). Στενοχωριέμαι που, άθελά μου, υπάρχει πλέον ο κίνδυνος να αποδειχτεί ότι εξαπάτησα τους μαθητές μου, ειδικά τους διπλωματούχους. Έχοντας την εμπειρία της δυσκολίας του ελληνικού διπλώματος και του επιπέδου του (το οποίο επίπεδο διαπίστωσα εγώ ο ίδιος ότι έχει όταν έγινα εύκολα δεκτός σε ένα από τα μεγαλύτερα ιδρύματα της Βρετανίας) θεωρούσα ότι αυτός ο τίτλος «είναι σπουδαίος»! Τους «παραμύθιασα» λοιπόν να ξοδέψουν κόπο απίστευτων ωρών μελέτης αλλά και χρήμα, κάνοντας άθελά μου και για λογαριασμό των ωδείων τον πλασιέ τίτλων σπουδών, που μόνο συναισθηματική αξία θα έχουν εάν περάσουν αυτές οι μεθοδεύσεις για υποβάθμιση των ωδείων.

Κι ως επίλογος:
Επειδή φτάσαμε στη συγκεκριμένη χρονική συγκυρία να ταυτιζόμαστε με τα ωδεία στις διεκδικήσεις μας για διαβάθμιση σπουδών, ας μην ξεχνάμε ποσό σοβαρή ευθύνη έχουν αυτά. Δεν έκαναν εδώ και χρόνια την παραμικρή σοβαρή συντονισμένη προσπάθεια να εξασφαλίσουν την τιμή και υπόληψή τους και φυσικά την τιμή και υπόληψη των εργαζομένων και αποφοίτων τους. Η παράδοση δεν είναι με το μέρος τους και πολύ φοβάμαι ότι και στην τωρινή συγκυρία υπάρχει πάλι ο κίνδυνος να κοιτάξει ο κάθε ωδειάρχης το δικό του συμφέρον, είτε εκφράζοντας αλλοπρόσαλλες και ανέφικτες προτάσεις, είτε απαξιώνοντας την υπόστασή των εκπαιδευτηρίων τους. Καθότι εμπορικά ακόμα και η συρρίκνωση ή η έλλειψη εποπτείας μπορεί κάποιους να βολεύει!
Σε αυτή την περίπτωση, δυστυχώς θα βρεθούμε απέναντι…

Α… και κάτι ακόμα!
Αλλάξτε επιτέλους τα ταμπελάκια στα αρμόδια γραφεία που ελέγχουν τα ωδεία εκεί στο Υπουργείο Πολιτισμού. Και γράψτε «Υπουργείο Παιδείας». Μα πόσο δύσκολο είναι; Κυβέρνηση είστε, εσείς μπορείτε να φτιάχνετε νέους νόμους για να δώσετε λύσεις, δεν είστε δικηγόροι που ψάχνουν παραθυράκια στους παλιούς νόμους!!!

Κώστας Γρηγορέας
(κιθαριστής – συνθέτης, μέλος της Ένωσης Ελλήνων Μουσουργών)

(15 Απριλίου 2019)

Τελειώσαμε με τα ωδεία! Μήπως σειρά έχουν τα μουσικά πανεπιστήμια;

Θα προσπαθήσω να τα πω με 3 κουβέντες, ή καλύτερα με 2.
Κι αυτό γιατί η πρόθεσή μου είναι να καταλάβουν οι μαθητές και οι γονείς το πού πάνε να μπλέξουν…
Κι ας με συγχωρήσουν οι συνάδελφοι για την γλαφυρότητα και τη μη εμπεριστατωμένη ανάλυση. Άλλωστε το TaR είναι ανοιχτό για όποιες επιπλέον αναλύσεις και επεξηγήσεις, από οποιονδήποτε το επιθυμεί.
Επίσης, ξεκαθαρίζω πως πρόθεσή μου δεν είναι να αδικήσω τις προσπάθειες σοβαρών πανεπιστημιακών συνάδελφων αλλά να δώσω έμφαση στο ότι, αν δεν μπει μια σειρά, μάλλον «δεν πάει άλλο»…

Η ελληνική μουσική εκπαίδευση, άρα και η μουσική Τέχνη, πορεύτηκε μέχρι σχετικά πρόσφατα μέσω των ωδείων. Γνωστό.
Τα ωδεία δημιούργησαν την Μαρία Κάλλας (Εθνικό Ωδείο) τον Δημήτρη Μητρόπουλο (Ωδείο Αθηνών) τον Λεωνίδα Καβάκο (Ελληνικό Ωδείο). Σε αυτά έλαβαν την εκπαίδευση που τους κατέστησε ικανούς να γίνουν δεκτοί από τις μεγαλύτερες Ακαδημίες και Πανεπιστήμια του Κόσμου, ώστε να φτάσουν εκεί που έφτασαν. Επίσης τα ωδεία δημιούργησαν τους ακροατές της «λόγιας» μουσικής στη χώρα μας, κάτι εξ ίσου σημαντικό με το προηγούμενο.
Αυτά τα ίδια ωδεία που εν έτη 2019 εξακολουθούν να είναι… αδιαβάθμητα στην εκπαιδευτική κλίμακα. Κάτι που ακόμη και μετά από 40 χρόνια προσωπικής εκπαιδευτικής δράσης δεν έχω καταλάβει πως μπορεί να συμβαίνει.
(Τόσο καλά!… Δηλαδή φανταστείτε τι έχουν καταλάβει οι μαθητές και οι γονείς που ενδιαφέρονται για τη μουσική εκπαίδευση…)

Αδιαβάθμητα μουσικά σχολεία τα ωδεία λοιπόν, που όμως τα διπλώματα που απονέμουν είναι υψηλότατων απαιτήσεων. Τόσο υψηλών μάλιστα, ώστε όλοι οι επιφανείς Έλληνες μουσικοί έγιναν εύκολα δεκτοί για μεταπτυχιακές σπουδές από τα μεγαλύτερα ιδρύματα της Γης. Και που, αφού τελείωσαν αυτές τις σπουδές, το ελληνικό κράτος τυπικά δεν τις αναγνωρίζει (έως και καθόλου) καθότι στην Ελλάδα… δεν υπάρχουν αντίστοιχες σπουδές!

Μπερδευτήκατε; Εγώ να δείτε! Ειδικά όταν πριν χρόνια έμαθα σχετικά με την δική μου περίπτωση:
Είμαι κάτοχος Μεταπτυχιακού του Πανεπιστημίου του Μάντσεστερ, όπου εκεί με δέχθηκαν κατόπιν ακρόασης και ως απόφοιτο της ανώτερης σχολής που διαθέτει η πατρίδα μου για μουσικούς εκτελεστές. Δηλαδή του ωδείου.
Όμως, όταν επέστρεψα έμαθα ότι, σύμφωνα με τον ελληνικό νόμο, στο Δημόσιο, δεν θα μπορούσα να διοριστώ σε κάποια βαθμίδα αντίστοιχη της καριέρας μου. Διότι δεν είχα κάποιο ελληνικό πανεπιστημιακό πτυχίο. Οποιοδήποτε πτυχίο, οποιασδήποτε σχολής.
Όμως κατόπιν υπήρξα μέλος σε επιτροπές του ΑΣΕΠ, όπου εγώ έκρινα το ποιοι θα διοριστούν.
Εκεί όπου εγώ ουσιαστικά δεν μπορώ…
Ανέκδοτο, ε;

Κι όλα αυτά διότι στην Ελλάδα υπάρχει το μπάχαλο να έχουμε δυο «απέναντι ανταγωνιστικά μαγαζιά». Το Υπουργείο Πολιτισμού (εποπτεύει τα ωδεία) και το Υπουργείο Παιδείας (εποπτεύει τα πανεπιστήμια). Το δεύτερο λοιπόν, δεν αναγνωρίζει ως ισότιμους με τους δικούς του, τους τίτλους του πρώτου.
Στην πορεία βέβαια, βρέθηκε ένα παραθυράκι, που δεν κόβω και το κεφάλι μου ότι έχω καταλάβει πώς ακριβώς λειτουργεί. Εάν λοιπόν είσαι αδιαβάθμητος (του ωδείου) αλλά έχεις κι ένα πτυχίο πανεπιστήμιου (πχ Μεσογειακής Υδατοκαλλιέργειας) τότε είσαι κομπλέ! Μπορείς άνετα να διοριστείς εκεί όπου ο Καβάκος δεν μπορεί!

Μπερδευτήκατε; Πάρτε μια ανάσα διότι ακολουθεί συνέχεια:

Λογικά, έπρεπε να πάρουμε την υπάρχουσα παράδοση και πολιτιστική υποδομή των, έστω λίγων, σοβαρών ωδείων, να την εξυγιάνουμε περαιτέρω (απολύτως απαραίτητο μιας και υπάρχουν ουκ ολίγα απαράδεκτα, στο όριο της απάτης) και να την αναβαθμίσουμε σε Μουσική Ακαδημία. Εκεί όπου θα διδάσκουν οι αντικειμενικά καταξιωμένοι μουσικοί λόγω προσφοράς και καριέρας κι όχι λόγω «χαρτιών». Όμως αντ’ αυτού συνεχίσαμε με ελληνικού τύπου «πατέντες». Σκέφτηκε λοιπόν ο σοφός νομοθέτης:
«Μιας και (επιτέλους) αξιωθήκαμε να φτιάξουμε στα πανεπιστήμια ένα καλό οικοδόμημα που λέγεται «Μουσικολογία», δεν κάνουμε και μια… προέκταση να την πούμε γενικώς «Μουσικό Τμήμα», να καλυφτούμε για τα ωδεία και τις ακαδημίες κι όλα αυτά τα περιττά που αυτοί οι σπαστικοί Ευρωπαίοι μας ζητάνε;»
Όπερ και εγένετο.
Κι ας έταζαν ανά καιρούς Μουσικές Ακαδημίες η Μελίνα, ο Θάνος κι ο Καραμανλής ο Β’ (που μέχρι κορδέλα εγκαινίων έκοψε ο άνθρωπος).

Και γεννήθηκαν τα Μουσικά Πανεπιστήμια.
Που με τη σειρά τους, στελεχωμένα από ικανότατους αλλά και ανικανότατους, προσπαθούν κι αυτά τα ίδια να καταλάβουν τι ακριβώς είναι:

# Είναι Ωδεία;
Φυσικά και όχι, διότι οι σπουδές ενός μουσικού οργάνου ή ανώτατων θεωρητικών ξεκινούν από μια σχετικά νεαρή ηλικία και διαρκούν 10-13 η και 15 χρόνια.

# Είναι επιστημονικά-ερευνητικά ιδρύματα;

Όσον αφορά τη Μουσικολογία εννοείται, αλλά όσον αφορά την πρακτική μουσική εκπαίδευση; Σε 4-5 χρόνια, μόνο ανώτατη εξειδίκευση μπορούν να δώσουν, όπως δηλ. σε όλον τον Κόσμο γίνεται. Αλλά για να γίνει αυτό, οι μαθητές πρέπει προηγουμένως να έχουν σπουδάσει μέχρι ένα υψηλό επίπεδο. Που; Μα στα παρακατιανά και σχεδόν μη αναγνωρισμένα από το σύστημα του Υπουργείου Παιδείας ωδεία!

Κι ο μαθητής τι καταλαβαίνει μέσα σε αυτό το μπάχαλο; Ότι για να γίνει εκτελεστής μουσικός ή μουσικός δημιουργός με προοπτικές μόνιμης επαγγελματικής αποκατάστασης πρέπει να δώσει εξετάσεις για το τμήμα… Μουσικολογίας, καθότι το δίπλωμα του ωδείου δεν αναγνωρίζεται ως ισότιμο!
Ότι δηλ., για να το κάνω πιο λιανά, ενώ θέλει να γίνει ηθοποιός, του λένε πως αντί να πάει στη Δραματική Σχολή (πχ του Εθνικού Θεάτρου) πρέπει να πάει στη Σχολή… Θεατρολογίας του ΠανεπιστήμιουΑλλιώς οι σπουδές του θα είναι συγκριτικά υποδεέστερες!

Εδώ όμως πάρτε άλλη μια ανάσα. Γιατί έχει κι άλλη συνέχεια…

Καταμεσής λοιπόν στην απελπισία αυτού του μπάχαλου, εμείς οι μουσικοπαιδαγωγοί των ωδείων είπαμε:
Εντάξει. Ας γίνει, έστω αυτόΑς στηρίξουμε τους όσους άξιους είναι στα μουσικά πανεπιστήμια, μη μπας και ξεκολλήσει το πράγμα και αποφευχθεί η απαξίωση, όπου πλέον η μουσική εκπαίδευση θα καταλήξει να μην είναι παρά μια ακόμη βαριεστημένη δραστηριότητα των πολυάσχολων πιτσιρικάδων.
Με σαφή βέβαια για μας την δυσοίωνη επαγγελματική προοπτική, από καταξιωμένοι δάσκαλοι και καθηγητές μουσικής να γίνουμε απλοί φροντιστηριάδες προετοιμασίας μαθητών για τα Μουσικά Πανεπιστήμια. Όμως, τουλάχιστον, να περισώσουμε το επάγγελμα που έγραψε την ιστορία της Ελληνικής Μουσικής, αλλά και να επιβιώσουν οι επαγγελματίες που έχουν παλέψει μια ζωή για αυτό.
Και με την ελπίδα, φυσικά, ο κάθε μαθητής μας να έχει την τύχη να πέσει στα χέρια ενός άξιου πανεπιστημιακού καθηγητή.

Σε αυτό πλέον το πλαίσιο, θετικά είδαμε τις προτάσεις που έκαναν πέρσι τα Μουσικά Τμήματα των Πανεπιστημίων Μακεδονίας και Ιονίου για μια πιο σωστή διαδικασία εισαγωγικών εξετάσεων στα Μουσικά Πανεπιστήμια, έτσι ώστε να αξιολογούνται καλύτερα ΚΑΙ οι καλλιτεχνικές ικανότητες των φοιτητών. Πράγμα αυτονόητο για κάθε λογικό άνθρωπο, όμως καθόλου αυτονόητο για  τους έχοντες την ευθύνη στο να θέτουν τους κανόνες των πανελληνίων εξετάσεων.

Όμως (τι έκπληξη…) εκεί που αυτό πήγε να προχωρήσει, πάλι μπερδευτήκαμε…

Κι επειδή πραγματικά μετά από όλα όσα έγραψα είμαι πολύ κουρασμένος ψυχικά για να σας εξηγήσω και τα νεότερα, παραθέτω το αναλυτικό άρθρο του έγκυρου esos.gr:

“Επαναστατούν” και τα πανεπιστημιακά Μουσικά τμήματα κατά του νέου τρόπου εισαγωγής

“Το σύστημα δεν προάγει τις Μουσικές Σπουδές, την αξιοκρατία και την αριστεία, καθιστώντας τις ειδικές εισιτήριες εξετάσεις μακράν κατώτερες των περιστάσεων”

 [ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΗ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΕΔΩ]


Αντί επιλόγου:
Το πιο ανησυχητικό είναι πως σχεδόν όλοι κάθονται και παρατηρούν με σχετική απάθεια το «πού τελικά θα κάτσει η μπίλια».
Με αποτέλεσμα η όποια συζήτηση να δημιουργεί την λάθος εικόνα μιας συντεχνιακής διαμάχης μεταξύ «ωδειακών» και «πανεπιστημιακών», ενώ επί της ουσίας διακυβεύεται το μέλλον και η ταυτότητα ενός βασικότατου πολιτιστικού χώρου. Που εννοείται πως για να είναι σοβαρός και γόνιμος πρέπει να είναι και ως επάγγελμα σωστά οργανωμένος.

Κώστας Γρηγορέας: Ο συνθέτης με εκλεκτούς φίλους στο Μέγαρο (Της Τίνας Βαρουχάκη)

Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, 25/2/2019
Εντυπώσεις της Τίνας Βαρουχάκη από τη συναυλία-αφιέρωμα
και προσωπικές αναμνήσεις από την έως τώρα καλλιτεχνική διαδρομή του κιθαριστή & συνθέτη

Φτιάχνουν ιστορία οι παρέες: Πράξη Ι

Βρισκόμαστε στις αρχές της δεκαετίας του΄90. Φοιτητοπαρέα, είχαμε πάει σε μια γνωστή μπουάτ της Αθήνας ν΄ακούσουμε την Αλίκη Καγιαλόγλου. Ήταν μια μυσταγωγική μουσική βραδιά με τραγούδια σε μια πολύ λιτή διασκευή, για φωνή και κιθάρα… Θυμάμαι πόσο με γοήτευσε η συνοδεία της κλασικής κιθάρας…
Η φυσιογνωμία του σολίστα, ήταν γνώριμη. Σύντομα συνειδητοποίησα ότι επρόκειτο για τον ίδιο άνθρωπο που ήταν στο εξώφυλλο μιας πολύ αγαπημένης μου κασέτας με τίτλο: «Κιθάρα Apasionada». Ο σολίστ, δεν ήταν άλλος από τον Κώστα Γρηγορέα.

Φτιάχνουν ιστορία οι παρέες: Πράξη ΙΙ΄

Παραμένουμε στις αρχές της δεκαετίας του΄90. Ο δάσκαλός μου, Παναγιώτης Δεληγιάννης, με διδάσκει ένα έργο του αείμνηστου Κυριάκου Τζωρτζινάκη (1950 – 1989). Με αφορμή το γεγονός, με προτρέπει να αγοράσω το ηχογράφημα  που είχε κυκλοφορήσει ήδη από το 1985 με τίτλο: «Έργα Ελλήνων Συνθετών για κιθάρα: Κυριάκος Τζωρτζινάκης, Κώστας Γρηγορέας (κιθάρα)».

Σε αυτό το αξέχαστο βινύλιο, είχαμε την ευκαιρία να ακούσουμε τα υπέροχα έργα του Κυριάκου Τζωρτζινάκη, όπως: «4 Δημοτικές Εικόνες», «Ο Χορός των Ρολογιών», «Νυχτερινό», «Singing in Another Tune” κ.ά. ερμηνευμένα με τη μοναδική ευαισθησία του Κώστα Γρηγορέα.

«Tον Κυριάκο Τζωρτζινάκη είχα την τύχη να τον έχω συνεργάτη, αλλά και στενό φίλο.  Είχα όμως την ατυχία να τον χάσω πολύ νωρίς». (…)  «Με την ερμηνεία όμως των έργων του, μπορώ να εκφράσω πόσο σημαντική για μένα ήταν, και εξακολουθεί να είναι, η μουσική του» αναφέρει συγκινημένος ο Κώστας Γρηγορέας σε άρθρο του, αφιερωμένο στη μνήμη του Κυριάκου Τζωρτζινάκη.[1]

Φτιάχνουν ιστορία οι παρέες: Πράξη III’

Μέσα δεκαετίας του΄90. Με την προτροπή του δασκάλου μου, αγοράζω το βιβλίο «Τετράδιο για κιθάρα», με παρτιτούρες έργων του Μάνου Χατζιδάκι σε διασκευή Τάσου Καρακατσάνη. Ήταν μια «όαση» μουσικής, αυτό το βιβλίο! Ένιωθα ως εάν να είχε εκδοθεί για να…μας  παρηγορήσει, αντισταθμίζοντας τα κουραστικά λεγκάτα, τις βαρετές ασκήσεις αντίχειρα και τις εξαντλητικές σκάλες… Αυτή η έκδοση, ήταν το κίνητρο να τα υπομείνει κανείς όλα αυτά! Με ποια ανταμοιβή; Μα ασφαλώς, με το να διδαχθούμε αυτές τις όμορφες Χατζιδακικές μελωδίες (που παραμένουν επίκαιρες έως σήμερα) και να επιχειρήσουμε να τις παίξουμε, με πρότυπο την έξοχη ερμηνεία τους από τον Κώστα Γρηγορέα στο ομότιτλο ηχογράφημα, στο εξώφυλλο του οποίου ο ίδιος o Χατζιδάκις, και ως παραγωγός, είχε γράψει:

Φτιάχνουν ιστορία οι παρέες: Πράξη IV΄

Είμαστε στο 2003. Μέχρι τότε ο Κ.Γ. είναι γνωστός και καταξιωμένος ως σολίστ κλασικής κιθάρας. Από εκείνη τη χρονιά, αναδύεται και μια ακόμη ταυτότητά του, εξίσου σημαντική και ενδιαφέρουσα: αυτή του συνθέτη. Τότε κυκλοφορεί η πρώτη έκδοση με παρτιτούρες συνθέσεών του για κιθάρα, η οποία τιτλοφορείται: «Κιθάρα σε Ελληνικό Τρόπο» (εκδόσεις Παπαγρηγορίου Κ. – Νάκας Χ.)

Ο ίδιος ο συνθέτης, παρατηρεί σχετικά: «Σαν Ελληνικούς τρόπους, αντιλαμβάνομαι όλα τα αυθεντικά στοιχεία, αλλά και όσα έχουν ενσωματωθεί στην Ελληνική μουσική. Από την παραδοσιακή και λαϊκή μουσική, τους Έλληνες και ξένους συνθέτες και τραγουδοποιούς έως την Jazz και το Rock που συντρόφευαν τα νεανικά μου ακούσματα».
Φθάνουμε στο 2004. Εκείνη τη χρονιά, ο Κ.Γ. ηχογραφεί τα σχετικά έργα που κυκλοφορούν πλέον σε cd. Ο μουσικοκριτικός Γιώργος Λεωτσάκος, κάνει, όπως είναι επόμενο, μια εξαιρετική κριτική για την παρουσίαση των έργων από τον κιθαριστή-συνθέτη σε ένα ρεσιτάλ στην αίθουσα Φίλιππος Νάκας, επισημαίνοντας, μεταξύ άλλων, τα εξής [2]:
«Στερεότατη τεχνική υποταγμένη στα βιωματικά κελεύσματα μιας άπεφθης μουσικότητας… εξίσου προικισμένος κιθαριστής και συνθέτης…ο Γρηγορέας μας καθήλωσε με την ηχητική ευγένεια, την πλαστικότητα φράσεως και ρυθμού και έναν πλούτο λεπτότατων εκφραστικών αποχρώσεων…Ανέδειξε εαυτόν σε δημιουργό όχι μόνο με αίσθηση της λειτουργικότητας των αντιθέσεων και του timing στην εναλλαγή τους, αλλά και με όραμα τόσο πλούσιο που απαιτεί εκφραστικά μέσα μεγαλύτερης εκφραστικής εμβέλειας από την κιθάρα (Ωδείο Φ.Νάκας 25.02.2005).»

Φτιάχνουν ιστορία οι παρέες: Πράξη V΄

Βρισκόμαστε στο 2007. Ο Κυριάκος Τζωρτζινάκης έχει ήδη από το 1989, περάσει στην αιωνιότητα. Το ίδιο όμως και τα έργα του. Ο Κ.Γ. τα κυκλοφορεί εκ νέου σε cd με τίτλο: «Ο Κώστας Γρηγορέας παίζει Κυριάκο Τζωρτζινάκη» (MOTIVO, NM 1063 – 2007) .
Προλογίζοντας την έκδοση, ο Ιστορικός και Κριτικός μουσικής Γ.Β. Μονεμβασίτης, σημειώνει, μεταξύ άλλων, τα εξής: «Τούτο το ανθολόγιο της μουσικής του για κιθάρα από τον φίλο, συνοδοιπόρο και συνεργάτη του Κώστα Γρηγορέα, εκτός του ότι αποτελεί οφειλόμενο εγκώμιο, διαθέτει και ικανά στοιχεία πρωτοτυπίας:….».[3]
Σε ό,τι αφορά το περιεχόμενο του νέου, επικαιροποιημένου ηχογραφήματος, ο Γ.Β. Μονεμβασίτης, μας πληροφορεί σχετικά: «Οι πέντε από τις δώδεκα αυτές σπουδές (οι με αριθμό 3, 4, 9, 10 και 11) υπήρχαν ερμηνευμένες στην έκδοση  του 1985. Δυο ακόμη, οι με αριθμό 5 και 6, οι οποίες, ειρήσθω εν παρόδω, μαζί με τις 3 και 4 αποτελούσαν ενότητα την οποία ο δημιουργός τους αποκαλούσε Μινιατούρες, ηχογραφημένες στη διάρκεια ρεσιτάλ που έδωσε ο Κώστας Γρηγορέας το 2005, συμπεριλαμβάνονται στη νέα έκδοση.  Προστέθηκε ακόμη η «Ωδή στο παράλογο», σύνθεση του 1978 για τρεις κιθάρες – ο Κώστας Γρηγορέας ερμηνεύει σε πολλαπλή ηχογράφηση και τις τρεις κιθάρες».[4]

Φτιάχνουν ιστορία οι παρέες:  Πράξη VI΄

Mάϊος 2008. Το καταξιωμένο κιθαριστικό ντουέτο Αλεξάνδρας Χριστοδήμου – Γιάννη Πετρίδη, με σημαντική διεθνή καριέρα στις ΗΠΑ, ερμηνεύει εξαίσια τα έργα του Κώστα Γρηγορέα: “The Sun”, “The Night” “My Sky” που αποτελούν τον κύκλο: Soundtracks” για δύο κιθάρες.
Τα έργα ερμηνεύουν οι ίδιοι σολίστ σε ηχογράφημά τους, με τίτλο: «Mediterranean Echoes». Eπίσης, οι εν λόγω συνθέσεις περιλαμβάνονται στο άλμπουμ Soundtracks for Ideal Movies” του Κώστα Γρηγορέα, που κυκλοφόρησε το Δεκέμβριο του 2012.
Σημειωτέον δε, ότι οι δυο σολίστ έχουν επίσης ερμηνεύσει με μεγάλη επιτυχία τα εν λόγω έργα σε πολλές συναυλίες στην Ελλάδα και το εξωτερικό, με πιο πρόσφατη την συναυλία τους, στο πλαίσιο του Διεθνούς Φεστιβάλ Παλαιού Φαλήρου, του οποίου διατελούν Καλλιτεχνικοί Διευθυντές.

Φτιάχνουν ιστορία οι παρέες: Πράξη VII΄

Mάϊος 2009. Ο Κ.Γ., ήδη από το 2006 αρχισυντάκτης και διαχειριστής του http://www.tar.gr, αποφασίζει μαζί με τον διευθυντή του περιοδικού Νότη Μαυρουδή για την παραγωγή ενός άλμπουμ με τίτλο «Έλληνες Κιθαριστές παίζουν Έλληνες Συνθέτες». Αναλαμβάνει την οργάνωση της παραγωγής, την ηχοληψία (κατά ένα μεγάλο μέρος) και το digital mastering. Στο άλμπουμ συμμετέχουν 12 εξαιρετικοί κιθαριστές της νεότερης γενιάς, που ερμηνεύουν έργα 13 καταξιωμένων αλλά και νεότερων συνθετών.
Ο Κ.Γ. συμμετέχει με τρεις μικρές συνθέσεις του: Bessy’s Valse (κιθ. Μπέσσυ Διαγωμα), Νανούρισμα (κιθ. Βασιλική Λεοντάρη) και November Mood (κιθ. Γιώργος Μπεχλιβάνογλου)

Φτιάχνουν ιστορία οι παρέες: Πράξη VIII’

Δεκέμβριος 2009. H καταξιωμένη πιανίστα Έφη Αγραφιώτη συμπράττει με τον Κώστα Γρηγορέα δημιουργώντας το ντούο «230+6 χορδές». Στο πλαίσιο αυτής της συνεργασίας, σε συναυλίες όπου περιλαμβάνονται όμως και σόλο έργα, ηχογραφεί ερμηνεύοντας με μοναδική βιρτουοζιτέ το έργο του για σόλο πιάνο «Οbsessions» (τα μέρη: «Ιn Circles», «The End»)

Φτιάχνουν ιστορία οι παρέες: Πράξη IX΄

5 Φεβρουαρίου του 2010. Σε εκδήλωση-αφιέρωμα που διοργανώνει το TaR στη μνήμη του Κυριάκου Τζωρτζινάκη, στην αίθουσα συναυλιών του Ωδείου Φ. Νάκας, με θέμα: «Κυριάκος Τζωρτζινάκης: 20 χρόνια μετά», ο Κ.Γ.-φανερά συγκινημένος-ξετύλιξε τις υπέροχες αναμνήσεις του από τη συνεργασία τους. https://youtu.be/xJop8usFK5Y

Φτιάχνουν ιστορία οι παρέες: Πράξη X’

Mάϊος 2010. Ο Γιωργος Τοσικιάν κυκλοφορεί τον πρώτο του δίσκο του με τον τίτλο «Guitar Music By Greek Composers». Στον δίσκο πρωτοηχογραφεί, ερμηνεύοντας με μοναδική μουσικότητα, την «Αθώα Σουίτα» του Κώστα Γρηγορέα.

Δεκέμβριος 2010. Χριστουγεννιάτικη Συναυλία της EBU με μετάδοση μέσω Τρίτου σε όλη την Ευρώπη και Αμερική. Στο αμφιθέατρο του Πυθαγόρειου Ωδείου. Ο Κ.Γ. και ο εξαιρετικός Χάρης Λαμπράκης, με τον υπέροχο ήχο του νέι που ξεχειλίζει από ευαισθησία, ερμηνεύουν την «Παιδική Φαντασία».

Φτιάχνουν ιστορία οι παρέες: Πράξη XI΄

Δεκέμβριος 2012.  Κυκλοφορεί το ηχογράφημα που περιλαμβάνει συνθέσεις του Κώστα Γρηγορέα, με τίτλο: Soundtracks for Ideal Movies” στο οποίο συμμετέχουν οι  εξαίρετοι μουσικοί:[5] Έφη Αγραφιώτη, Δημήτρης Βερβιτσιώτης, Γιάννης Γιαγουρτάς, Mπέσυ Διαγωμά,  Παύλος Κανελλάκης, Νίκος Κατριζιδάκης, Χάρης Λαμπράκης, Άγγελος Μπότσης, Γιάννης Πετρίδης Θεόφιλος Σωτηριάδης,  Βασίλης Τζαβάρας, Αλεξάνδρα Χριστοδήμου, Sabrina Vlascalik[6] και βεβαίως, ο ίδιος ο συνθέτης με τη διττή ιδιότητά του και ως σολίστ.

H Έφη Αγραφιώτη, αυτή τη φορά με μια άλλη-εξίσου επιτυχημένη-ιδιότητά της, της αρθρογράφου, σημειώνει σχετικά:
«…Ακούγοντας τώρα την δική του μουσική, διαπιστώνω με θαυμασμό ότι παραμένει ακριβής και λιτός, σχεδιάζει με λυρική μαεστρία εκφραστικές αποχρώσεις διαχυτικές, παίζοντας με λεπτότητα, με τη γνώση του έμπειρου σολίστα. Η αντίληψη για την εκτέλεση τώρα μεταφέρεται ταυτόφωνη, σε κοινό συναισθηματικό φορτίο με την αντίληψη για τη σύνθεση, τη δημιουργία…»

Ενθουσιώδεις κριτικές αποσπούν οι μουσικές αυτές συνθέσεις και από άλλες προσωπικότητες της μουσικής. Τα ακόλουθα αποσπάσματα είναι χαρακτηριστικά:[7]

“…Έργα με έμπνευση, με φαντασία, εικόνες με χρώματα, με φως, ήχοι εκλεπτυσμένοι, ευρηματικοί, με ποίηση…”
Ευάγγ. Ασημακόπουλος, TaR
.
“…Ως σολίστ αλλά και ως συνθέτης, ο Κώστας Γρηγορέας είναι μια από τις πιο σοβαρές παρουσίες στο χώρο της κιθάρας…”
Hubert Kappel, σολίστ
.
“… Nέα έργα σμιλευμένα από γνώση, ευαισθησία, πείρα και συναισθηματικό έλεγχο…”
Νότης Μαυρουδής, Αθήνα 984
.
“…Η μουσική του Κώστα Γρηγορέα έχει μια πολύ διακριτή δική της ‘φωνή’…”
Carlos Bonell
, σολίστ

“… Ως συνθέτη, τον Γρηγορέα χαρακτηρίζει αδιατάρακτη ισορρο­πία και συλλειτουργία οραματισμού και ευρηματικότητας… ”
Γιώργος Λεωτσάκος, Εξπρές

«Τούτες οι “Ηχητικές επενδύσεις για ιδεατές ταινίες” περιέχουν μουσικά σκιρτήματα που πυροδοτούν τη φαντασία του ακροατή στην αναζήτηση τερπνών εικόνων και μύθων. Συνοδοιπόρους στο όμορφο ταξίδι έχει δεκατρείς (!) ερμηνευτές, που του χαρίζουν τον ήχο οκτώ διαφορετικών οργάνων. Και σε εμάς χαρίζουν ολόφωτες μουσικές στιγμές, αφού ο Κώστας Γρηγορέας βλέπει και τη χαρούμενη πλευρά της ζωής». Γιώργος Μονεμβασίτης (Ελευθεροτυπία)[8]

«…είναι πασιφανής η εντιμότητα και καθαρότητα στη μουσική σκέψη του. Την διακρίνει επίσης μία διαυγής πνευματικότητα η οποία εκτός από την –ούτως ή άλλως- ευχάριστη ακροαματική «διαδικασία» προσκαλεί τον ακροατή σε ενδοσκοπική εξέταση του εσώτερου κόσμου του». (Θωμάς Ταμβάκος, jazz & jazz, Ιούνιος 2013)[9]

Στο εν λόγω cd περιλαμβάνεται, μεταξύ άλλων, το έργο που ο Κ.Γ. έχει αφιερώσει στη μνήμη του Μάνου Χατζιδάκι «The Νight, in Μemory of Manos Hadjidakis”. Σε αυτή την εκτέλεση, συμπράττει με την έξοχη πιανίστα, Έφη Αγραφιώτη, χαρίζοντάς μας ένα αποτέλεσμα που κάνει τον ακροατή να ανατριχιάζει από συγκίνηση για την λεπτότητα και την ευαισθησία της ερμηνείας.

Φτιάχνουν ιστορία οι παρέες: Πράξη XII’

Μάϊος 2013. Το σύνολο «Κίθαρις» υπό τη διεύθυνση του καταξιωμένου σολίστα και δασκάλου, Ιάκωβου Κολανιάν, ερμήνευσε εντυπωσιακά στις συναυλίες που έδωσε στην αίθουσα συναυλιών «Φ. Νάκας» και το Μέγαρο Μουσικής το έργο «Δήλος» του Κώστα Γρηγορέα. Ένα έργο ειδικά γραμμένο για το «Κίθαρις» και αφιερωμένο στον αγαπητό φίλο του συνθέτη Ιάκωβο Κολανιάν.
Στo σύνολο συμμετείχαν οι ακόλουθοι σολίστ κλασικής κιθάρας:[10] Κωνσταντίνος ΑναπολιτάνοςΓιώργος ΓεωργάτοςΆγγελος ΘεοδωράκηςΕύη ΚαίσαρηΧάρης Καμπύλης,  Σταύρος ΚουδουνάςΝίκος ΜανιταράςΤριαντάφυλλος ΜπαταργιάςΆγγελος ΜπότσηςΚωνσταντίνα Ντοκούζη, Δημήτρης ΠαππάΜαρία Πέγκα και Γιώργος Τοσικιάν.

Φτιάχνουν ιστορία οι παρέες: Πράξη XIII’

Ιούλιος 2013. Στο πλαίσιο του επιτυχημένου θερινού Φεστιβάλ, «Ημέρες Μουσικής Πρέβεζας» (στο οποίο είναι συνδιοργανωτής ο Κ. Γρηγορέας) το μαθητικό κιθαριστικό σύνολο των συμμετεχόντων σπουδαστών του σεμιναρίου με τη διδασκαλία και διεύθυνση του Νίκου Ντρέλα, ερμήνευσε ωραιότατα το έργο του Κώστα Γρηγορέα «Πρέβεζα».

Ιούλιος 2014. Στις «Ημέρες Μουσικής Πρέβεζας», ο Κ.Γ. συμπράττει με τον εξαίρετο φλαουτίστα, Δημήτρη Φωτόπουλο στην ερμηνεία του έργου του κιθαριστή: «A Childs Fantasy”[11]

Φτιάχνουν ιστορία οι παρέες: Πράξη XIV’

Mάϊος 2015. Έφη Αγραφιώτη και Γιώργος Κοντραφούρης ερμηνεύουν μοναδικά και ηχογραφούν στο Μέγαρο Μουσικής ολόκληρο το έργο του Κ.Γρηγορέα «Δήλος», σε μια εκδοχή για δυο πιάνα.

Iούλιος 2015. «Ημέρες Μουσικής Πρέβεζας»: Το σύνολο πνευστών που συναποτελούσαν οι συμμετέχοντες μαθητές του Φεστιβάλ, υπό την καθοδήγηση του καθηγητή τους, Δημήτρη Φωτόπουλου, συνέπραξε με τους δυο προαναφερόμενους σολίστ στο φλάουτο και την κιθάρα, για την ερμηνεία δυο μερών του μελωδικότατου έργου του Κώστα Γρηγορέα “Spring Trilogy”

Φτιάχνουν ιστορία οι παρέες: Πράξη XV’

Καλοκαίρι 2015. Ο Κ.Γ. συμπράττει με το νεανικό κιθαριστικό σύνολο «Hesperia Guitar Orch.» που διευθύνει ο καθηγητής Φραγκούλης Καραγιαννόπουλος, παρουσιάζοντας το έργο «Aegean Sketches» για σύνολο.

Φτιάχνουν Ιστορία οι παρέες: Πράξη XVI’

Βρισκόμαστε στο 2016. Ο Κ.Γ. παρουσιάζει το ηχογράφημα με τίτλο: “Recording Guitarist”, ένα αυτοπορτρέτο της αγαπημένης του -όπως δηλώνει- ιδιότητας του Recording Artist.
Το cd περιλαμβάνει έργα για σόλο κιθάρα του ιδίου, καθώς και άλλων Ελλήνων συνθετών όπως των: Κυριάκου Τζωρτζινάκη, Μιχάλη Τραυλού, Νίκου Σκαλκώτα, Λένα Πλάτωνος. Στο ίδιο ηχογράφημα περιλαμβάνονται και έργα των Heitor Villa-Lobos, Manuel M. Ponce και Abel Carlevaro.

Μέσα στην ίδια χρονιά ο συνθέτης παρουσιάζει σε συναυλία μια επιλογή έργων του για κιθάρα, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Λουτρακίου «All that Guitar»
Ερμηνεύουν οι εκλεκτοί νέοι κιθαριστές Γιώργος Αθανασίου, Γιώργος Τσάνας, Βασίλης Κανελλόπουλος, Γιώργος Αναγνωστόπουλος.
Μαζί τους και ο καταξιωμένος σολίστ και πολυβραβευμένος δάσκαλος Βασίλης Καναράς, ο οποίος στη συνέχεια ηχογραφεί για πρώτη φορά σε δίσκο την σύνθεση του Κ.Γ. «Πανσέληνος στο Μόλυβο».

Φτιάχνουν ιστορία οι παρέες:  Πράξη XVII΄

Mάϊος 2018. Ο Κ.Γ. διασκευάζει για τσέμπαλο, τα έργο του “Αθώα Σουίτα” (σε πέντε μέρη). Ερμηνεύει η καταξιωμένη τσεμπαλίστα Κατερίνα Κτώνα. Η συνεργασία τους ξεκίνησε όταν ο Κ.Γ. της έστειλε το έργο του στην αρχική του εκδοχή για κιθάρα.
Η σολίστ, Κατερίνα Κτώνα ακούγοντάς το, ενθουσιάστηκε και το φαντάστηκε εξαιρετικά ταιριαστό στο τσέμπαλο. Κάπως έτσι πήρε το δρόμο της η εξαιρετική συνεργασία τους για να καταλήξει στο γεμάτο λυρισμό άλμπουμ “The Innocent Suite”, το οποίο περιλαμβάνει επίσης το έργο «Mattina Luminosa» (σε δύο μέρη) :

Φτιάχνουν Ιστορία οι Παρέες: Πράξη XVIII’

Σεπτέμβριος 2018: Ο νεαρός σολίστ, Βασίλης Κανελλόπουλος ηχογραφεί ερμηνεύοντας έξοχα τα έργα «Τρεις Ελληνικές Σπουδές», «Πρέβεζα» και «Αιγαιοπελαγίτικα σκίτσα». Και τα τρία αυτά έργα θα αποτελέσουν μέρη του νέου άλμπουμ του Κ.Γ. «Θαλασσογραφίες»

 Φτιάχνουν ιστορία οι παρέες: Πράξη Χ΄

Νοέμβριος 2018: Ο Κ.Γ. ερμηνεύει μοναδικά και παρουσιάζει σε ηχογράφηση, μια κορυφαία και άκρως απαιτητική μουσικά και τεχνικά σύνθεση του ρεπερτορίου της κιθάρας: Το ()»Nocturnal, op.70 (After John Dowland)» του κορυφαίου Βρεττανού συνθέτη του 20ου αιώνα Benjamin Britten. Μια ηχογράφηση που, όπως ο ίδιος σημειώνει, την χρωστούσε στον εαυτό, του δεδομένου ότι το συγκεκριμένο έργο υπήρξε φάρος έμπνευσης της σολιστικής, αλλά και της συνθετικής του πορείας.

Φτιάχνουν ιστορία οι παρέες: Πράξη XX΄

25 Φεβρουαρίου 2019. Πολλοί-όχι προφανώς όλοι-από τους συνοδοιπόρους του Κώστα Γρηγορέα, συμπράττουν σε μια υπέροχη μουσική βραδιά, που ξεχειλίζει από μουσική, ευαισθησία και συγκίνηση.

Στο φυλλάδιο της συναυλίας, ο συνθέτης-κιθαριστής έχει επιλέξει να γράψει το εισαγωγικό σημείωμα σε πρώτο πρόσωπο:

«Το ταξίδι μου στη μουσική ξεκίνησε ως μοναχικό. Οι συνθήκες, αλλά κυρίως η ιδιοσυγκρασία μου, το καθόρισαν αυτό. Η κιθάρα έτυχε να είναι το εργαλείο, και μάλλον αποδείχτηκε κατάλληλο: αρκετά κοινωνικό ώστε να φτιάξω καλλιτεχνικές προσωπικές σχέσεις, να συμμετάσχω σε σύνολα, να συνοδεύσω, ν’ αυτοσχεδιάσω· και αρκετά μοναχικό, ώστε ν’ αντέξει τους μονολόγους και τις εμμονές μου.
Μέσω όλων αυτών, λοιπόν, ευτύχησα να ταξιδεύω. Πραγματικά ταξίδια, σε ωραίες χώρες, αλλά και μουσικά ταξίδια, σε είδη που βιωματικά δεν μου ανήκουν. Ως όχημα, οι σολιστικές μου δραστηριότητες, αλλά και οι συνεργασίες με θαυμάσιους συνθέτες, τραγουδοποιούς, μουσικούς, τραγουδιστές. Με κάποιους από αυτούς μάλιστα απέκτησα προσωπική μουσική σχέση και μακρόχρονη συνεργασία. Ήταν δάσκαλοί μου, ακόμη και μέντορές μου, και κάποιοι εξακολουθούν να είναι.
Η ιδιοσυγκρασία μου, όμως, οριοθετεί αυτές τις σχέσεις. Η μανία μου για απόλυτο έλεγχο στο τελικό αποτέλεσμα με απομακρύνει από τα μεγάλα μουσικά σύνολα, τα μεγαλόπνοα εγχειρήματα. Για μένα όμως αυτό είναι κάτι το φυσικό.
Όταν, λοιπόν, έφτασε το πλήρωμα του χρόνου, και θεώρησα απαραίτητο να οργανώσω τις μουσικές μου σκέψεις ως έργα με αρχή, μέση και τέλος, όλα τα παραπάνω καθόρισαν την συνέχεια. Η, πάλι εξ ιδιοσυγκρασίας, ταύτισή μου με ποιητές και τραγουδοποιούς με οδήγησε στις μικρότερες φόρμες. Η επιμονή μου στις λεπτομέρειες, ακόμη και στις επουσιώδεις, με οδήγησε αναγκαστικά σε αφαιρετικές φόρμες. Η μοναχικότητα μου, που έχει την ανάγκη να επικοινωνήσει, με οδήγησε σε συνθέσεις για να ερμηνεύσω εγώ ο ίδιος τον εαυτό μου, ή συνθέσεις για ανθρώπους που γνωρίζω και θαυμάζω και θέλω να υπάρξω και μέσω αυτών.
Ως δημιουργός, λοιπόν, θα έλεγα πως μάλλον είμαι συνθέτης «της αφορμής», και πολύ ανυπόμονος για ν’ αντέξει στα χέρια μου μια μεγάλη φόρμα, σαν αυτές που θαυμάζω σε άλλους. Το «ποίημα» ή έστω το «διήγημα» είναι επαρκή για μένα. Ή, καλύτερα, θα έλεγα ότι «ελπίζω να είμαι εγώ επαρκής γι’ αυτά».

Την αυλαία ανοίγει ο ίδιος, ο οποίος υποδέχεται με το πηγαίο χιούμορ του το κοινό, για να ερμηνεύσει μια σύνθεσή του για σόλο κιθάρα, με τον γενικό τίτλο «Καλοκαιρινά» (τα μέρη: «Πρωί στη θάλασσα», «Μεσημεριανό γλέντι» και «Ηλιοβασίλεμα»).

Στη συνέχεια εμφανίζεται επί σκηνής η τσεμπαλίστα Κατερίνα Κτώνα, η οποία ερμηνεύει το πρώτο μέρος (Πρελούδιο) από το έργο «Mattina Luminosa», και κατόπιν τέσσερα μέρη από την τρυφερή Innocent Suite καταχειροκροτούμενη από το κοινό. Στο τέλος, «κερδίζει» το κοινό με τη σύντομη και γλαφυρή διήγησή της, αναφορικά με το πόσο είχε γοητευτεί από το έργο (που στην αρχική του μορφή ήταν για σόλο κιθάρα και ηχογραφήθηκε από τον Γιώργο Τοσικιάν) και πώς αρχικά δίσταζε να εκφράσει στον συνθέτη την ιδέα να το μεταγράψει για τσέμπαλο.

Η μουσική βραδιά συνεχίστηκε με έργα για σόλο κλασική κιθάρα. Επί σκηνής, ο εξαιρετικός Γιώργος Τοσικιάν, για να ερμηνεύσει τα «Παράδοξη Μπαλάντα» και “Danza con fuoco” από την συλλογή «Κιθάρα σε Ελληνικό Τρόπο». Αυτό το σύντομο ρεσιτάλ του σολίστ είχε και μια άλλη διάσταση, πολύ συγκινητική: αφενός διότι τα έργα αυτά είναι αφιερωμένα στην επί 30 και πλέον χρόνια σύντροφο του συνθέτη Τασούλα Καλόγρηα (όπως ο ίδιος ανέφερε επί σκηνής) κι αφετέρου διότι στο ακροατήριο βρισκόταν και ο προσχολικής ηλικίας γιος του Γιώργου Τοσικιάν, ο οποίος άκουσε για πρώτη φορά τον πατέρα του… και μάλιστα σε αυτή την ιστορική συναυλία.

Το ομώνυμο έργο της συλλογής «Σε Έλληνικό Τρόπο» (τα μέρη: «Moνόλογος» & «Χορός») ερμήνευσε έξοχα ο διεθνούς φήμης σολίστ, Μιχάλης Κονταξάκης. Ένα έργο υψηλών τεχνικών και ερμηνευτικών απαιτήσεων, κομβικής σημασίας στην δημιουργική πορεία του συνθέτη, όπως ο ίδιος δηλώνει.

Αλλά κατά τη γνωστή ρήση «δεν υπάρχει τίποτε καλύτερο από μια κιθάρα, εκτός από δυο!» Το καταξιωμένο ντουέτο Αλεξάνδρας Χριστοδήμου – Γιάννη Πετρίδη ερμήνευσε τα δυο μέρη από το “Soundtracks” και συγκεκριμένα τα έργα “The Sun” και “My Sky”. Το υπέροχο αυτό ντούο ερμήνευσε με μεγάλη μουσικότητα τις μελωδικότατες αυτές συνθέσεις, ενθουσιάζοντας το κοινό.

Το πρώτο μέρος της συναυλίας έκλεισαν οι σπουδαίοι σολίστ, Έφη Αγραφιώτη και Κώστας Γρηγορέας  με το αποκορύφωμα της μουσικής του ευαισθησίας: το έργο “The Night” που όπως ανέφερε  ο Κ.Γ. είναι γραμμένο «για έναν άνθρωπο που μας έχει “σφραγίσει” και τον θεωρούμε «μέντορά» μας: τον Μάνο Χατζιδάκι».

Το δεύτερο μέρος της συναυλίας δεν περιλάμβανε μόνο μουσική που μας «ταξίδεψε». Ξεκίνησε με μια κιθάρα ιδανική για ταξίδια… Πρόκειται για την «moov travel guitar» που έχει κατασκευάσει ο πολυπράγμων σολίστ και Καλλιτεχνικός Διευθυντής του Διεθνούς Φεστιβάλ Λουτρακίου, Γιώργος Μπεχλιβάνογλου, ο οποίος ερμήνευσε τo έργo «November Mood» (τα μέρη: Intro” και “Song”).” Η παρουσία αυτή της ιδιαίτερης κιθάρας, θελήσαμε να είναι μια έκπληξη για το κοινό, σχολίασε ο Κ.Γ.

Οι ονειρικές μελωδίες συνεχίστηκαν με το «Όνειρο» από την «Παιδική Φαντασία» γραμμένο αρχικά για κιθάρα-φλάουτο. Όπως εξήγησε ο ίδιος ο συνθέτης, η μελωδία προέρχεται από ένα τραγούδι που είχαν γράψει με τον Νίκο Καλόγρηα με θέμα τα παιδιά των φαναριών. Έτσι εξηγείται το άκρως συγκινητικό ύφος της μελωδίας, που οφείλεται στις-ιδιαίτερης ομορφιάς-συνηχήσεις από το νέι του παγκοσμίως γνωστού Χάρη Λαμπράκη, σε συνδυασμό με τη -μοναδικής ευαισθησίας -ερμηνεία του Κώστα Γρηγορέα.
Ακολούθως, στην παρέα προστέθηκε και ο πάντοτε ευρηματικός Βασίλης Τζαβάρας, δίνοντας μια άλλη διάσταση με τον ήχο της ηλεκτρικής κιθάρας του και των ηλεκτρονικών εφέ που χρησιμοποίησε. Ερμήνευσαν τα δυο μέρη από το  “Νight Τalk” (“Improvisation” και “Notturno Affettuoso”-έργο το οποίο ο συνθέτης έχει αφιερώσει στη σημαντική προσωπικότητα της κιθάρας, Λίζα Ζώη). Το έργο, περιλαμβάνεται στο ηχογράφημα Soundtracks for Ιdeal Μovies. Όπως επεσήμανε ο Κ.Γ. προετοιμάζοντας το κοινό για την άκρως ενδιαφέρουσα-πλην όμως κάπως ασυνήθιστη αυτή συνήχηση μουσικών οργάνων, «το έργο ξεκινάει με αυτοσχεδιασμό των Βασίλη Τζαβάρα και Χάρη Λαμπράκη σε μια συγκεκριμένη μελωδική και αρμονική σειρά, για να καταλήξει σε ένα απολύτως προγραμματισμένο σόλο κλασικής κιθάρας».

Σε διαφορετική ατμόσφαιρα, μας μετάφερε ο νεότατος, πλην όμως πολυβραβευμένος δεξιοτέχνης, Βασίλης Κανελλόπουλος, ερμηνεύοντας δυο έργα για σόλο κιθάρα: «Πρέβεζα», και «Αιγαιοπελαγίτικα σκίτσα» (τα μέρη: «Πανσέληνος στο Μόλυβο» και «Στα Βήματα του Μάρκου»). Όλα αυτά τα έργα, όπως εξήγησε ο συνθέτης, εντάσσονται στην ενότητα που ολοκληρώνεται αυτή την εποχή με το γλαφυρό τίτλο: «Θαλασσογραφίες». Σημειωτέον δε, ότι ο Βασίλης Κανελλόπουλος είναι μαθητής του σπουδαίου δασκάλου Βασίλη Καναρά, ο οποίος, όπως προαναφέρθηκε έχει ηχογραφήσει για πρώτη φορά το «Πανσέληνος στο Μόλυβο» στο δεύτερο ηχογράφημά του, που κυκλοφόρησε το 2017, με τίτλο: “Cosmos Guitar 2”.

Βαίνοντας σιγά σιγά προς το τέλος αυτής της υπέροχης μουσικής βραδιάς, οι παρέες των μουσικών έγιναν πολυπληθέστερες και πιο ποικίλες μουσικά, ερμηνεύοντας επίσης έργα από τη νέα συλλογή «Θαλασσογραφίες»: Την «Ανοιξιάτικη Τριλογία» για κουαρτέτο ξύλινων πνευστων και κιθάρα (ad libitum) και το έργο «Δήλος» για κιθαριστικό σύνολο.

Ο συνθέτης-κιθαριστής συνέπραξε στο πρώτο έργο με το σύνολο πνευστών «έμΠΝΕΥΣΗ», το οποίο αποτελείται από τους εξαίρετους μουσικούς: Σταύρο Θεοδωρόπουλο (όμποε), Στέλιο Ιωάννου (κλαρινέτο) Τάσο Φωτόπουλο (φαγκότο) και Δημήτρη Φωτόπουλο (φλάουτο) ο οποίος και διηύθυνε το σύνολο. Με τους πρώτους ήχους νιώσαμε ως εάν να ήταν Άνοιξη, γιατί σε αυτό το κλίμα παραπέμπουν οι μελωδίες της υπέροχης «Ανοιξιάτικης Τριλογίας»– ενός έργου αφιερωμένου στον εξαίρετο φλαουτίστα, Δημήτρη Φωτόπουλο. (Τα μέρη: «Ξαναζωντάνεμα», «Ελληνική Λαμπρή» και «Ανθοφορία»)

Τον επίλογο αυτής της-κρύας (εκτός του Μεγάρου) και πολύ ζεστής (εντός του)-μουσικής βραδιάς, έφερε υπέροχα εις πέρας με τον επαγγελματισμό και τη σοβαρότητά του το εξαιρετικό κιθαριστικό σύνολο «Κίθαρις» αποτελούμενο από τους σολίστ κλασικής κιθάρας: Γιώργο Γεωργάτο, Νίκο Μανιταρά, Τριαντάφυλλο Μπαταργιά, Κωνσταντίνα Ντεκούζη, Δημήτρη Παπά, Γιώργο Τοσικιάν, υπό τη διεύθυνση του καταξιωμένου σολίστ και δασκάλου, Ιάκωβου Κολανιάν.
Ερμήνευσαν έξοχα το έργο «Δήλος» (τα μέρη: «Τελετουργικό» και «Χορός») καταχειροκροτούμενοι από το συγκινημένο κοινό.

Το πηγαίο και συγκινητικό κλίμα της μουσικής βραδιάς κορυφώθηκε όταν επί σκηνής ανέβηκαν όλοι οι συντελεστές της συναυλίας. Ο συνθέτης και τιμώμενο πρόσωπο της βραδιάς, έδωσε σε κάθε έναν από τους μουσικούς ένα υψηλής αισθητικής αναμνηστικό, το οποίο φιλοτέχνησε η καλλιτέχνιδα, Ελένη Ψαρράκη.
Ιδιαίτερη αίσθηση, έκανε η έξοχη ιδέα της δημιουργού, να χαράξει τη φράση του Λουκιανού:
«Σε τίποτα δεν ωφελεί, λένε, η μουσική, αν μένει μυστική και κρυμμένη.»

Φτιάχνουν ιστορία οι παρέες:  Αντί επιλόγου

26 Φεβρουαρίου 2019: Στον απόηχο αυτής της ιστορικής συναυλίας, συνειδητοποιώ ότι δεν περιλαμβάνομαι στους «φίλους» του Κώστα Γρηγορέα, από την άποψη ότι δεν συνεργάζομαι μαζί του ως μουσικός. Βιώνω όμως την εξαίρετη συνεργασία μας στο διαδικτυακό περιοδικό www.tar.gr, στη βάση μιας σχέσης που έχει τη χροιά εκείνης μεταξύ Δασκάλου – μαθητή. Ενός Δασκάλου, ο οποίος εν αντιθέσει με πλείστους άλλους…  μιλάει (αντί να ουρλιάζει), κατανοεί (αντί να κατηγορεί) προτείνει (αντί να επιβάλλει), επιχειρηματολογεί (αντί να συγκρούεται) καθοδηγεί (αντί να αδιαφορεί), καλύπτει (αντί να εκθέτει), ενθαρρύνει (αντί να ισοπεδώνει), καλλιεργεί την ελπίδα (αντί τη ματαίωση).
Θυμάμαι πόσο εντυπωσιάστηκα από ένα ερώτημα που ο Κ.Γ. έθεσε στο πλαίσιο συνέντευξης που ο ίδιος έπαιρνε από γνωστή κιθαρίστα, το οποίο διατυπώθηκε περίπου ως εξής: «Κατά τη γνώμη μου, ο Δάσκαλος παράλληλα με τον εκπαιδευτικό του ρόλο, έχει την υποχρέωση να «χτίσει» και αυτοπεποίθηση στο μαθητή. Συμφωνείτε;» Τότε ήταν που συνειδητοποίησα ότι συνεργαζόμενη μαζί του, βιώνω ακριβώς αυτή την πτυχή που απορρέει από τον εκπαιδευτικό του ρόλο ως Δασκάλου. Παράλληλα, η συνεργασία μας, αυτή καθεαυτήν, αποτελεί ένα εξαίρετο πλαίσιο άτυπης εκπαίδευσης, όπου διδάσκομαι, από κάθε τι που γράφει, στον υπολογιστή ή την παρτιτούρα, προσπαθώντας να το αφουγκραστώ, να το επεξεργαστώ και να το εντάξω στο δικό μου πνευματικό οπλοστάσιο…

Σε μια εποχή που η κυρίαρχη αισθητική των έργων σύγχρονης μουσικής παραπέμπει σε μια μεταμοντέρνα αντίληψη «σύγκρουσης» με τη μελωδία, σε μια εποχή που γίνεται λόγος για έλλειψη έμπνευσης και για το -όχι σπάνιο-φαινόμενο δημιουργίας «στείρων» μουσικών έργων, ο Κώστας Γρηγορέας διατηρεί μια αξιοθαύμαστη ισορροπία μεταξύ λογικής και ευαισθησίας. Τούτο, δεν διαφαίνεται μόνο μέσω της υπέροχης μουσικής του. Αντανακλάται περίτρανα, σε μια χαρακτηριστική φράση του στο πλαίσιο ραδιοφωνικής συνέντευξης, όταν ερωτηθείς από τη Λίλλη Καρατζαφέρη [12]«αν συνθέτει με την καρδιά ή με το μυαλό», εκείνος απάντησε: «η μουσική πρέπει να αγγίζει την καρδιά, χωρίς να προσβάλλει το μυαλό»….


Τίνα Βαρουχάκη 
varouchaki.tar@gmail.com
Μάρτιος 2019
Η επιλογή εικόνων, βίντεο και η επιμέλεια του κειμένου είναι ευθύνη της αρθρογράφου

Φωτογραφίες από τη συναυλία του Μεγάρου: Χάρης Ακριβιάδης


[1] http://www.tar.gr/content/content.php?id=2874   ανακτήθηκε, 25-02-2019

[2] http://www.musical.gr/cddetails.php?gui_language=1&CD_code=TIMB0401-2, ανακτήθηκε 26/02.2019

[3] http://www.tar.gr/content/content/print.php?id=2887, ανακτήθηκε 25-02-2019

[4] http://www.tar.gr/content/content/print.php?id=2887, ανακτήθηκε 25-02-2019

[5] Τα ονόματα των μουσικών παρατίθενται με αλφαβητική σειρά

[6] Sabrina Vlaskalić (1989 – 2019), βλ σχετικά το συγκινητικό άρθρο του Ευάγγελου Ασημακόπουλου στο διαδικτυακό περιοδικό tar.gr, http://www.tar.gr/content/content.php?id=5779 ανακτήθηκε, 27-02-2019

[7] http://www.tar.gr/content/content/print.php?id=4550, ανακτήθηκε 26-02-2019

[8] https://tinyurl.com/y5dp2ntw, ανακτήθηκε 26-02-2019

[9] https://tinyurl.com/y4hgt3bh, ανακτήθηκε 26/02/2019

[10] Τα ονόματα των μελών του συνόλου «Κίθαρις» παρατίθενται με αλφαβητική σειρά

[11] https://grigoreastar.wordpress.com/author/grigoreastar/page/5/ ανακτήθηκε. 25-02-2019

[12] στο πλαίσιο παραχώρησης ραδιοφωνικής συνέντευξης, 21-02-19 στην εκπομπή της Λίλλης Καρατζαφέρη, «Παρτιτούρες», Αθήνα, 984. http://tinyurl.com/y2p2mt9o ανακτήθηκε 26-02-2019