Author Archives: Kostas Grigoreas

About Kostas Grigoreas

Guitarist, Composer, Teacher, Webmaster of www.tar.gr

«Αρά-πα-πάμ» (Το νανούρισμα του Γιαννάκη) από την «Αθώα Σουίτα».

Σύνθεση: Κώστας Γρηγορέας.
Ερμηνεία: Βασιλική Λεοντάρη (κιθάρα).

Ακούστε & αγοράστε σε cd ή mp3 στο http://www.cdbaby.com/cd/greekguitaristsplaygreek
Κατεβάστε την παρτιτούρα (ολόκληρη τη σουίτα) από http://www.free-scores.com/download-sheet-music.php?pdf=46722
Άλμπουμ «Έλληνες κιθαριστές ερμηνεύουν Έλληνες συνθέτες» (ΤΙΜBRO). Παραγωγή: Κώστας Γρηγορέας & Νότης Μαυρουδής (http://www.tar.gr – Μουσικό Διαδικτυακό Περιοδικό)

 

Advertisements

ΕΠΕΤΕΙΟΛΟΓΙΟ ΣΥΝΘΕΤΩΝ ΚΛΑΣΣΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΟ 2016

Η ΧΡΟΝΙΑ ΤΩΝ «ΕΠΙΦΑΝΩΝ ΗΣΣΟΝΩΝ»

Του Αλέξιου Γ.Κ. Σαββίδη
(Επιλογή μουσικών βίντεο από τον Κώστα Γρηγορέα)

Με την είσοδο κάθε νέας χρονιάς οι ανά τον κόσμο δισκογραφικές/βιντεογραφικές εταιρείες ετοιμάζουν ξεχωριστά αφιερώματα, ιδιαίτερα για τα λεγόμενα «μεγάλα ονόματα» μεταξύ των συνθετών που τιμώνται με κυκλοφορίες ή επανεκδόσεις συχνά συλλογικών/επετειακών εκδόσεων/κυκλοφοριών, οικονομικών για τα λεγόμενα «μέσα βαλάντια» των φιλομούσων ακροατών. Η νέα χρονιά, παρά το γεγονός ότι δεν προβάλλει κάποιο απόλυτα «πρωτοκλασσάτο» ή πασίγνωστο όνομα συνθέτη, έχει εντούτοις να δώσει σημαντικές επετείους, αφού προβλέπουμε πως για ορισμένους από τους τιμώμενους μουσουργούς, η νέα χρονιά θα δώσει την ευκαιρία στο φιλόμουσο κοινό να προσεγγίσει το έργο τους πληρέστερα, όπως εξάλλου τους αξίζει. Θα μπορούσαμε δηλαδή να πούμε ότι αυτή είναι η χρονιά των «επιφανών» ή λιγότερο επιφανών «ησσόνων» συνθετών (για τον όρο βλ. Α. Σαββίδης, Δοκίμια κλασσικής μουσικής παιδείας, 2ηέκδ., Αθήνα, Παπαζήσης, 2013, σ. 25 κ.εξ.).

 

Aπό τις παλαιότερες επετείους, σε πρώτο επίπεδο, οφείλουμε να αναφέρουμε τα εκατό χρόνια από το θάνατο δύο πολύ αξιόλογων συνθετών. Κατά πρώτον, του Γερμανού νεορομαντικού Μαξ Ρέγκερ (Max Reger, 1873-1916), με σημαντικό και όχι όσο διαδεδομένο όπως θα έπρεπε έργο (σημειώνουμε τις μεταδόσεις ορχηστρικών έργων του στις εκπομπές τού Θεόδωρου Λούστα, στο Τρίτο Πρόγραμμα της ΕΡΑ). Τα συμφωνικά του αριστουργήματα έχουν δεόντως προβάλλει με εξαιρετικές ερμηνείες τους σπουδαίοι μαέστροι του παρελθόντος (Φριτς Λέμανν, Καρλ Μπαιμ, Γιόζεφ Κάιλμπερτ, Πάουλ βαν Κέμπεν, ΄Εντουαρντ βαν Μπέινουμ, Χέρμανν Σέρχεν, ΄Ωυγκεν Γιόχουμ), όμως πολύ σημαντικές είναι και οι εξαιρετικές συνθέσεις του  για εκκλησιαστικό όργανο.

Και κατά δεύτερον,  του Ισπανού Ενρίκε Γρανάδος (Enrique Granados, 1867-1916), του οποίου μεγάλο μέρος των πιανιστικών έργων (όπως η εξαίρετη εξαμερής σουίτα «Γκογυέσκας» του 1911) έχουν μεταγραφεί με μεγάλη επιτυχία για κλασσική κιθάρα, ενώ το Τρίo του για πιάνο, βιολί και βιολοντσέλλο συγκαταλέγεται στα πιο ενδιαφέροντα του είδους.

 

Επίσης, τιμώνται εφέτος  τα 150 χρόνια από τη γέννηση του ιδιόρρυθμου, γλαφυρού Γάλλου Ερίκ Σατί (Eric Satie, 1866-1925), που τον αποκαλούσαν «εκκεντρικό εφευρέτη παράδοξων τίτλων» για τα έργα του, καθώς και του σχεδόν εντελώς συγχρόνου του, σπουδαίου Ιταλού μουσικοθεωρητικού, συνθέτη και πιανίστα Φερρούτσιο Μπουζόνι (Ferruccio Busoni, 1866-1924), στον οποίο μαθήτευσε στο Βερολίνο, μεταξύ άλλων και ο Δημήτρης Μητρόπουλος (120 χρόνια εφέτος από τη γέννησή του και 56 από το θάνατό του), που τότε πείστηκε να εγκαταλείψει μια συνθετική σταδιοδρομία για να αφιερωθεί στη μουσική διεύθυνση.

Συνεχίζοντας, σημειώνουμε τα 150 χρόνια από τη γέννηση του Ρώσσου Βασσίλι Καλίννικοφ (Vassili Kalinnikov, 1866-1901), που στα τριάντα-πέντε χρόνια της ζωής του πρόλαβε να αφήσει αξιόλογα ορχηστρικά, πιανιστικά και φωνητικά (χορωδιακά) έργα, μεταξύ τους δύο Συμφωνίες και μια εξαιρετική Σερενάτα εγχόρδων,

όπως επίσης και τα 100 χρόνια από τη γέννηση του Αργεντίνου Αλμπέρτο Χιναστέρα (Αlberto Ginastera, 1916-1983)

καθώς και του (πρόσφατα εκλιπόντος, σχεδόν αιωνόβιου) Γάλλου Ανρί Ντυτιγγιέ (Henri Dutilleux, 1916-2013) –το αφιέρωμα του Ανδρέα Ρικάκη στον τελευταίο (στο πλαίσιο της εκπομπής «Ο συνθέτης της εβδομάδας») ήταν ένα από τα καλύτερα που θυμόμαστε, μαζί με εκείνο στον σημαντικότατο Ελβετό μουσουργό Φρανκ Μαρτέν (Frank Martin, 1890-1974).

Οι φίλοι της όπερας εφέτος θα θυμηθούν τα 150 χρόνια από τη γέννηση  του Ιταλού Φραντσέσκo Τσιλέα (Francesco Cilea, 1866-1950), δημιουργού της (συχνότερα παιζόμενης) «Αδριανής Λεκουβρέρ», καθώς και της «Αρλεζιάννας»,

ενώ οι θιασώτες της ορχηστρικής μουσικής θα τιμήσουν φέτος τα 100 χρόνια από το θάνατο ενός λιγότερο γνωστού μέλους της δυναστείας των Βιεννέζικων βαλς, του ΄Εντουαρντ Στράουςς (Εduard Strauss, 1835-1916) που μας άφησε ορισμένα ενδιαφέροντα μικρά έργα (βαλς και πόλκες),

του Τσέχου μαέστρου στρατιωτικής μπάντας και δημιουργού αρκετών δημοφιλών εμβατηρίων, Γιούλιους Φούτσικ (Julis Fučik, 1872-1916) –εξ ού και το προσωνύμιό του «Βοημός Σούσα»

και τέλος του ταλαντούχου Βρεταννού Τζωpτζ Μπάττερουορθ (George Butterworth, 1885-1916), που τόσο άδοξα χάθηκε στα τριάντα-ένα του χρόνια στα πεδία των μαχών του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, έχοντας όμως προλάβει να συνθέσει μικρά ορχηστρικά ειδύλλια, πραγματικά κομψοτεχνήματα, όπως το A Shropshire Lad” και το The Banks of Green Willow” (έργα που έχουν προβληθεί από τις εκπομπές της Κάτιας Καλλιτσουνάκη στο Τρίτο Πρόγραμμα της ΕΡΑ).

 

Είναι τόσοι ακόμη οι συνθέτες που τιμώνται επετειακά το 2016, που όπως το έργο τους είναι εν πολλοίς άγνωστο –γεγονός βέβαια που (ας είμαστε ειλικρινείς) συχνά οφείλεται στο γεγονός ότι η μουσική τους είναι είτε απλά «διαχειριστικού» χαρακτήρα, χωρίς ιδιαίτερη έμπνευση, είτε υπέρ το δέον προγραμματική. Η παλαιότερη επέτειος μας θυμίζει τα 350 χρόνια από τη γέννηση του Ιταλού συνθέτη ψαλμών και λειτουργιών, Φραντσέσκο Σκαρλάττι (Francesco Scarlatti, 1666-1741), σαφώς λιγότερο γνωστού από τον πρεσβύτερο αδελφό του, Αλεσσάντρο Σκαρλάττι (1660-1725),

ενώ 250 χρόνια συμπληρώνονται από το θάνατο του δραστήριου Ολλανδού συνθέτη (γνωστότερου ως διπλωμάτη και πολιτικού), Ούνικο Βίλχελμ βαν Βασσενάερ (Unico Wilhelm vanWassenaer, 1692-1766), του οποίου τα έξι «Αρμονικά κονσέρτα» (“Concerti armonici”) παλαιότερα θεωρούνταν έργα του βιολονίστα και ιμπρεσσάριου Κάρλο Ριτσιόττι (περίπου 1681-1756).

Ακόμη, 200 χρόνια συμπληρώνονται εφέτος από το θάνατο ενός άλλου πολυγραφώτατου Ιταλού μουσουργού, του Τζιοβάννι Παϊζιέλλο (Giovanni Paisiello, 1740-1816), δημιουργού οπερών, ορατορίων και καντάτων, αλλά επίσης κουαρτέτων εγχόρδων και οκτώ πιανιστικών κονσέρτων, ορισμένα από τα οποία έχουν κατά καιρούς ακουστεί από το Τρίτο Πρόγραμμα της ΕΡΑ, χωρίς όμως, πιστεύουμε, να τα θυμάται κανείς …

Οι μουσικόφιλοι που παρακολουθούν τα έργα των «ησσόνων» συνθετών θα θυμηθούν τη χρονιά αυτήν επίσης τα 150 χρόνια από το θάνατο αφενός του παραγωγικότατου, αν και σχεδόν άγνωστου, Τσέχου (Βοημού) συνθέτη, βιολονίστα και αρχιμουσικού Γιαν Καλίβοντα (Jan Kalivoda, 1801-1866)

και αφετέρου του πολύ πρόωρα χαμένου Νορβηγού συνθέτη του εθνικού ύμνου της πατρίδας του, Ρίκαρντ Νόρντραακ (Rikard Nordraak, 1842-1866), στενού φίλου του ΄Εντβαρντ Γκρηγκ –αν και πολλά υποσχόμενος, στα μόλις 24 χρόνια της ζωής του δυστυχώς δεν πρόλαβε να αφήσει έργο αντίστοιχο.

Επίσης, τιμώνται εφέτος τα 50χρονα από το θάνατο του Ισπανού βιολοντσελλίστα και συνθέτη Γκασπάρ Κασσάδο ή Κασσαντό (Gaspar Cassadó, 1897-1966), ο οποίος άφησε δημοφιλείς μικρές συνθέσεις για τσέλλο και πιάνο, αν και είναι κυρίως οι ερμηνείες του σε γνωστά κονσέρτα για τσέλλο και ορχήστρα που έχουν καταστήσει τη μνήμη του ανεξίτηλη.

 

Και για το τέλος, μερικές πιο πρόσφατοι επέτειοι μεγάλων δημιουργών που «έφυγαν» στις τελευταίες δεκαετίες αφήνοντας κενό δυσαναπλήρωτο:  τα 20 χρόνια από το θάνατο του Δανού νεοκλασσικού συμφωνιστή Βαγκν Χόλμποε (Vagn Holmboe, 1909-1996),

του Σοβιετικού (πολωνοεβραϊκής καταγωγής) οπερατικού και συμφωνιστή Μιέτσυσλαβ  Βάινμπεργκ (Mieczyslaw Weinberg, 1919-1996),

του Φινλανδού  Γιόονας Κόκκονεν (Joonas Kokkonen, 1921-1996), δημιουργού της σημαντικής όπερας «Τελευταίοι πειρασμοί» (1972-1975),

Paavo’s hymn Joonas Kokkonen The Last Temptations

του επίσης Σοβιετικού Μπορίς Τσαϊκόφσκυ (Boris Tchaikovsky, 1925-1996), με αξιόλογες συνθέσεις συμφωνικές και μουσικής δωματίου,

καθώς και του σπουδαιότερου Ιάπωνα μουσουργού του εικοστού αιώνα, του μεγάλου Τόρου Τακεμίτσου (Toru Takemitsu, 1930-1996), για το πολυδιάστατο έργο του οποίου έχουμε στα τελευταία χρόνια απολαύσει ειδικά αφιερώματα από το Τρίτο Πρόγραμμα της ΕΡΑ (όπως εκείνο του Μάρκου Μωυσίδη).

Και τέλος, μόλις 10 χρόνια συμπληρώνονται εφέτος από την εκδημία του σπουδαίου Ούγγρου (Τρανσυλβανού –αργότερα  υπηκόου των ΗΠΑ) συνθέτη, Γκυέργκυ Λίγκετι (György Ligeti, 1923-2006).

Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον και προσμονή αναμένουμε συλλογικές επανακυκλοφορίες των έργων όλων τους, ή, τουλάχιστον, των περισσοτέρων τους.

Για τον δάσκαλο Γιώργο Χατζηνίκο (3 Μαΐου 1923 – 29 Νοεμβρίου 2015)

George-Hadjinikos-LecturingII)[1]

Ο Γιώργος Χατζηνίκος (3 Μαΐου 1923 – 29 Νοεμβρίου 2015) ήταν ένας σοφός. Γι’αυτό και η φράση «πλήρης ημερών» δεν μπορεί να παρηγορήσει.
Ανήκε σε αυτό το σπάνιο είδος μουσικού που μπορεί με ευκολία να σε οδηγήσει στην πηγή της έμπνευσης των μεγάλων δημιουργών και ερμηνευτών και την πλήρη κατανόησή της. Ενεργοποιώντας όμως ταυτόχρονα τις ικανότητές σου, με τον τρόπο που μόνο οι σοφοί δάσκαλοι μπορούν, ώστε να μην μείνεις στην απόλαυση της πηγής, αλλά να δημιουργήσεις την κοίτη για το δικό σου ρυάκι ή το δικό σου ποτάμι.
Σε μια εποχή λοιπόν που η νόρμα στο χώρο της δημιουργίας και παρουσίασης της  Τέχνης είναι η παραγωγή εντυπωσιακών αντιγράφων, θεωρώ πως κάθε απώλεια εμπνευσμένων καλλιτεχνών-δασκάλων όπως ο Γιώργος Χατζηνίκος αφήνει ένα δυσαναπλήρωτο κενό. Κι όλα αυτά τα υποστηρίζω ως μαθητής του, ως μουσικός που θεωρώ ευλογία το ότι βρέθηκα υπό την καθοδήγησή του.
Τον Γιώργο Χατζηνίκο τον γνώριζα μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του ’80 ως έναν σπουδαίο πιανίστα με διεθνή ακτινοβολία και ως έναν άνθρωπο που προσπάθησε ώστε να γίνει γνωστός στο διεθνές κοινό ο κορυφαίος έλληνας συνθέτης Νίκος Σκαλκώτας. Η τύχη με έφερε να τον συναντήσω στο Royal Northern College of Music στην Αγγλία, όπου βρέθηκα για μεταπτυχιακές σπουδές. Εκεί κάποιο καλό πνεύμα με φώτισε να τον επιλέξω ως εποπτεύοντα καθηγητή της διατριβής μου, της οποίας το θέμα αποφασίσαμε μαζί να είναι το έργο του Νίκου Σκαλκώτα.
Δεν θα ήταν υπερβολή να πω πως το γεγονός αυτό υπήρξε μια από τις σημαντικότερες επιλογές της ζωής μου. Υπήρξε η αφορμή ώστε να βρεθώ δίπλα σε έναν φωτισμένο δάσκαλο και μαέστρο, που μέσω της διδασκαλίας και των συνεργασιών που μου προσέφερε διεύρυνε την οπτική μου για την κλασική μουσική· και που, κυρίως, με βοήθησε όσο κανείς άλλος στο να συνδέσω δημιουργικά τις ποικίλες μουσικές αναζητήσεις μου με την παγκόσμια έντεχνη μουσική φιλολογία. Και αυτό του το χρωστάω ως εκτελεστής, αλλά κυρίως ως δημιουργός.
Ο Γιώργος Χατζηνίκος θα αναπαυθεί εν ειρήνη. Ως τυπικός ιδεαλιστής  ακολούθησε με συνέπεια τον καλλιτεχνικό δρόμο του και ευτύχησε στο να είναι ο δρόμος αυτός βιολογικά μακρύς. Τώρα που πλέον αυτός έφτασε στο τέλος του, εύχομαι όλοι εμείς που εμπνευστήκαμε από αυτόν να φροντίσουμε ώστε ο δρόμος αυτός να συνεχιστεί.

05.London-with-Hadjinikos[1]
Με μαέστρο τον  Γιώργο Χατζηνίκο σε πρόβα συναυλίας στο Λονδίνο
(Igor Stravinsky: Four songs for voice, flute, harp and guitar)

Δεν διαθέτω την ικανότητα του στο να εκφράζομαι τόσο καλά με τις λέξεις, μπορώ μάλλον καλύτερα με τις νότες. Προτιμώ λοιπόν να τελειώσω αυτόν τον αποχαιρετισμό μου, με την ερμηνεία ενός μέρους από έργο που ενδελεχώς μου δίδαξε ως επιβλέπων καθηγητής στο μεταπτυχιακό μου στο RNCM. Όσοι τον γνώρισαν, θα αντιληφθούν εύκολα την αύρα του μεγάλου μας δασκάλου. Μια αύρα που έχει παίξει καθοριστικότατο ρόλο στην πορεία μου ως εκτελεστής και ως δημιουργός.

Μανόλης Αναγνωστάκης – 10 χρόνια μετά

anagnostakis1435048408

Δέκα χρόνια φέτος από την αναχώρηση του μεγάλου Μανόλη Αναγνωστάκη.
(Μας αποχαιρέτησε στις 23 Ιουνίου του 2005.)
Οι ευαίσθητοι στίχοι του, επίκαιροι όσο ποτέ!

Δρόμοι παλιοί που αγάπησα και μίσησα ατέλειωτα
κάτω απ’ τους ίσκιους των σπιτιών να περπατώ
νύχτες των γυρισμών αναπότρεπτες κι η πόλη νεκρή

Την ασήμαντη παρουσία μου βρίσκω σε κάθε γωνιά
κάμε να σ’ ανταμώσω κάποτε φάσμα χαμένο του πόθου μου κι εγώ

Ξεχασμένος κι ατίθασος να περπατώ
κρατώντας μια σπίθα τρεμόσβηστη στις υγρές μου παλάμες

Και προχωρούσα μέσα στη νύχτα χωρίς να γνωρίζω κανένα
κι ούτε κανένας κι ούτε κανένας με γνώριζε με γνώριζε

(Μουσική Μίκης Θεοδωράκης. Ερμηνεία: Άννα Παρλαπάνου & Κώστας Γρηγορέας)

ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΑ – Σύνθεση & κιθάρα: Κώστας Γρηγορέας (Βίντεο)

22 Ιουνίου. Και τυπικά είμαστε πλέον στο καλοκαίρι!

«ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΑ»: ◄1.Πρωινό στη θάλασσα, ◄2.Μεσημεριανό γλέντι, ◄3.Σούρουπο.

Σύνθεση & κιθάρα: Κώστας Γρηγορέας –  Άλμπουμ: «Κιθάρα σε Ελληνικό Τρόπο» (αγοράστε το από http://cdbaby.com/cd/kostasgrigoreas )
Από ρεσιτάλ κιθάρας στο Πυθαγόρειο Αμφιθέατρο – Αθήνα. Παραγωγή Πάνος Πίτσιος. Αudio mastering: Κ. Γρηγορέας.
Η κιθάρα είναι κατασκευής Άλκη Ευθυμιάδη.

28/5: Συναυλία «Μέσα από τις στάχτες» για την αναδημιουργία του θεάτρου της Ρεματιάς

rematia_n

Ενώνουμε τις φωνές μας ενάντια σε όσους προσπάθησαν να κάψουν την πόλη μας και τον πολιτισμό μας!
Ο Δήμος Χαλανδρίου σας προσκαλεί στη συναυλία με σκοπό την ενίσχυση της προσπάθειας για την αναδημιουργία του θεάτρου της Ρεματιάς .

Συμμετέχουν αφιλοκερδώς οι καλλιτέχνες :
Φωτεινή Βελεσιώτου
Καλλιόπη Βέττα
Σαββίνα Γιαννάτου
Κώστας Γρηγορέας
Encardia
Γιάννης Ιωάννου
Σταμάτης Κραουνάκης
Βασίλης Λέκκας
Αφροδίτη Μάνου
Νότης Μαυρουδής
Μάρτα Μορελεόν
Αναστασία Μουτσάτσου
Γεωργία Νταγάκη
Αλεχάντρο Ντίαζ
Μίλτος Πασχαλίδης
Μιρέλα Πάχου
Διονύσης Σαββόπουλος
Γιώργος Τοσικιάν
Και η Φιλαρμονική του Δήμου Χαλανδρίου

Παρουσιάζουν:
Ευγενία Λουπάκη Δημοσιογράφος
Χάρης Μαυρουδής Ηθοποιός

Μαζί θα ξαναφτιάξουμε το θέατρό μας
ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗ