Tag Archives: κλασική μουσική

Interview with Kostas Grigoreas @MovingClassics.tv – Germany

Kostas Grigoreas talks about his «soloist-composer» nature, how to be open to new ideas and how to use music tools to experiment with everything, without hesitation.

What does music mean to you personally?

It is difficult to answer. Music has been part of my life as long as I remember myself.

Do you agree that music is all about fantasy?

I agree, but I think that fantasy cannot function without reality. Combining both in a composition or performance, gives the essential contrast that leads to musical excitement.

If you were not a professional musician, what would you have been?

Probably an engineer, related to electronics. I love everything that is related with technology and I feel happy that I can use it to create, perform, record and promote music. On the other hand, if I was not musically talented, I would probably be happy as a recording engineer.

The classical music audience is getting old, are you worried about your future?

The music audience generally, is getting old. I think that most of the stuff that young people „consume“ now is far from what I should consider as music. I would call that stuff „entertaining audio products“ and I am OK with that. They are nice if you want to dance or (just) mention the problems of your life, but no, for me they are not the art of music. All these products are far, not only from classical music, but also from all other honest artistic music genres, like Traditional, Jazz, quality Rock and Folk, etc. The audience diminishes in every real music genre. It is sad, but it will pass…

What do you envision the role of classical music to be in the 21st century? Do you see that there is a transformation of this role?

Of course there is a transformation. The classical music performer is not anymore in his room practicing countless hours for the „one concert“. The classical composer is not anymore creating music „to be discovered“ some years later. Music technology and use of the internet has given new tools for everyday creation and performance. Reaching your audience is a completely different process, in comparison to the (even near) past.

When I say that classical music is searching for new ways or that classical music is getting a new face, what would come to your mind?

Classical musicians were never isolated. Absorbing ideas and feelings from other cultures and music genres was always an inspiration for all really talented artists. However, music from all over the world is now at our fingertips (and ears) all day long. It is normal that classical music should become more and more „open“. For me, that is a blessing. I can perform or create music as I want it, no obligation to be „tonal“ or „atonal“ or „serial“, etc. My artistic palette may include everything, without any guilt!

Do you think we musicians can do something to attract the young generation to the classical music concerts? How will you proceed?

I think that being honest and simple is enough. Young people don’t like the snobbish attitude in art. Of course, mixing sound with video, acting, dance, etc. can help to expand our audience. I like every creative collaboration of the arts. But I also like the simplicity of „just music“. To close your eyes and immerse yourself in music.

Tell us about your creative process. Do you have your favorite piece (written by you). How did you start working on it?

It i not easy to answer. I have been a guitar soloist for all my life and I cannot „escape“ from that attitude. Quite a lot of my guitar works were created to be performed by myself. However, some of them proved to be more suited to my performer’s personality and they have become „mine“, and maybe I love them more, as I enjoy them through performance. Some were suited to others, and they „went away“. Generally speaking, I see my music from a distance. Maybe it is normal, as I am a composer that needs motivation to make music. Most of the time, that motivation is the admiration for others, musicians or groups that finally perform them.

We, Moving Classics TV, love the combination of classical music with different disciplines: music and painting, music and cinematography, music and digital art, music and poetry. What do you think about these combinations?

We are musicians, but mainly we are artists. Collaboration with other arts is an obligation and a great motive for creation and artistic pleasure.

Can you give some advice to young people who want to discover classical music for themselves?

To listen as much as they can to the work of the great masters of our art, composers, performers, maestros. To be open to new ideas and (if they are technically educated) to use their music tools to experiment with everything, without hesitation. Classical music in the 21st century is the only music that really has no borders. Think about it. You are free to create or be in any style you want. You can even create your own unique style, no need to be labeled as experimental, traditional, jazz, rock, etc.

Now it is common practice in the media to say that classical music is getting into the consumption business, do you agree? We are speaking about the supply and demand rules and how to sell your “product”, in your case your compositions. How do you see it?

You cannot create honest art following the market rules. Innovation can rarely become profitable. Fake innovation yes, all media are full of clichéd audio products labeled as „brand new“. Of course, a work of art can become mainstream and profitable when it matures. Nevertheless, I believe that an artist must be free from market rules. That is why I think it is necessary for all kinds of fine art to be financially supported, preferably by the state.

What projects are coming up? Do you experiment in your projects?

I recently completed a recording project, a collection of guitar works by myself and other composers of the 20th & 21st centuries. Its title is „Kostas Grigoreas: Recording Guitarist”, and you can listen on youtube:

or buy at https://www.cdbaby.com/cd/kostasgrigoreas4

I am now recording some solo works, including my favorite guitar composition by Benjamin Britten „Nocturnal after John Dowland, op.70“. I am also preparing a collection of works by me, performed by various small instrumental groups.
To conclude, I should mention that I like to make music for solo instruments or for small groups where each instrument „plays a role“. Probably, my soloist-composer nature leads me to that.

Source: http://movingclassics.tv/fantasy-notes-interview-with-greek-composer-kostas-grigoreas/


Στιγμιότυπα από τη συναυλία με έργα του Κώστα Γρηγορέα («All that Guitar» – Λουτράκι 8/7/2016)

Εκλεκτοί κιθαριστές παρουσίασαν συνθέσεις για σόλο κιθάρα του Κώστα Γρηγορέα.
Μια συναυλία στα πλαίσια του φεστιβάλ κιθάρας «All that Guitar» , που πραγματοποιήθηκε και φέτος με ιδιαίτερη επιτυχία στο Λουτράκι.

Concert_with works by Grigoreas (2)
(Από αριστερά) Γιώργος Μπεχλιβάνογλου (καλλιτεχνικός διευθυντής του φεστιβάλ), Γιώργος Αθανασίου, Γιώργος Τσάνας, Βασίλης Κανελλόπουλος, Γιώργος Αναγνωστόπουλος, Βασίλης Καναράς, Κώστας Γρηγορέας.

Γιώργος Αθανασίου
(Ερμήνευσε τα έργα Mattina Luminosa και Danza con Fuoco)

Γιώργος Τσάνας
(Ερμήνευσε τα έργα Notturno Affettuoso και Παράδοξη Μπαλάντα)

Γιώργος Αναγνωστόπουλος
(Ερμήνευσε το έργο Τραγούδι με Κρυμμένα Λόγια)

Βασίλης Κανελλόπουλος
(Ερμήνευσε τα έργα Τρεις Ελληνικές Σπουδές, Στα Βήματα του Μάρκου και Πρέβεζα)

Βασίλης Καναράς
(Ερμήνευσε το έργο Πανσέληνος στο Μόλυβο)



Untitled_opt_Page_1 (Copy)

3ο Διεθνές Φεστιβάλ Κιθάρας Θεσσαλονίκης – Απολογισμός

Με ευρεία συμμετοχή κιθαριστών και κοινού πραγματοποιήθηκε και το φετινό Διεθνές Φεστιβάλ Κιθάρας Θεσσαλονίκης.  Με την συμμετοχή επιφανών ανθρώπων της μουσικής από την Ελλάδα και το εξωτερικό,  αλλά και ταλαντούχων νέων κιθαριστών,  οι δραστηριότητές  του περιελάμβαναν ελκυστικές και πολύπλευρες, όπως αρμόζει σε ένα διεθνές φεστιβάλ, εκδηλώσεις.

Το πρόγραμμα του φεστιβάλ περιελάμβανε συναυλίες, διαλέξεις, εκθέσεις οργανοποιών, σεμινάρια και μουσικά εργαστήρια συνόλων, καθώς και διαγωνισμούς ερμηνείας και σύνθεσης με σημαντικότατης αξίας  βραβεία. Η πραγματοποίηση όλων αυτών οργανώθηκε με επιμέλεια και επαγγελματισμό από τον καλλιτεχνικό διευθυντή του φεστιβάλ κιθαριστή-συνθέτη Φώτη Κουτσοθόδωρο. Το φεστιβάλ πραγματοποιήθηκε με την οικονομική αρωγή του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος και σε συνεργασία με το Σύλλογο Πολιτιστικής Ανάπτυξης “Ωδείου Τούμπας Κ. Ματσίγκου” και την Φιλόπτωχο Αδελφότητα Ανδρών Θεσσαλονίκης. Υποστηρίχτηκε από καλλιτέχνες με αξιόλογο δημιουργικό, ερμηνευτικό ή διδακτικό έργο, τα ονόματα των οποίων παρατίθενται αλφαβητικά:

Belomazov Vesko
Caja Secreta
Dyens Roland
Dylla Marcin
Ghiglia Oscar
Perera Cecilio
Γρηγορέας Κώστας
Ζάγκλη Βασιλική,
Καζόγλου Ιωάννα
Κατέλη Ευαγγελία
Κίτσος Θεόδωρος
Κοντογιάννης Δημήτρης
Κουμρίδης Χαράλαμπος
Κουτσοθόδωρος Φώτης
Μακρυγιαννάκης Κώστας
Μήτσαλας Θάνος
Μούστος Στέλιος
Παλαιοδημόπουλος Γιάννης
Παπανδρέου Έλενα
Σαμαράς Χρήστος
Σιγλέτος Βασίλης
Σίσκος Γιώργος
Σπανός Νίκος
Σωτηριάδης Θεόφιλος

Ακολουθεί αναλυτικά ο απολογισμός του 3ου Διεθνούς Φεστιβάλ Κιθάρας Θεσσαλονίκης.



– 16/3  Διεξαγωγή της τελικής φάσης του διαγωνισμού σύνθεσης και διασκευής με τη μορφή ρεσιτάλ του Φώτη Κουτσοθόδωρου.

Ο καλλιτεχνικός διευθυντής του φεστιβάλ Φώτης Κουτσοθόδωρος, ο οποίος και ερμήνευσε όλα τα έργα του τελικού κύκλου των διαγωνισμών Σύνθεσης και Διασκευής.

Επιτροπή διαγωνισμού: Roland Dyens, Κώστας Γρηγορέας, Ευαγγελία Κατέλη, Δημήτρης Κοντογιάννης, Χρήστος Σαμαράς.

H τελική φάση των Διαγωνισμών Σύνθεσης και Διασκευής για κιθάρα έγινε στην αίθουσα της Φιλοπτώχου Αδελφότητας Ανδρών Θεσσαλονίκης. Στη φωτογραφία διακρίνονται [στις δυο πρώτες σειρές και από αριστερά] : Κωνσταντίνος Λυκουργιώτης (Α’ Βραβείο του Διαγωνισμού Σύνθεσης), Κώστας Γρηγορέας, Έλενα Παπανδρέου, Rolland Dyens, Ευαγγελία Κατέλη, Oscar Ghiglia, Χρήστος Σαμαράς, Marcin Dylla.

Τα έργα που προκρίθηκαν από την πρώτη φάση ήταν τα εξής:
Κωνσταντίνος Λυκουργιώτης: Εύτερπον
Θεόδωρος Παναγόπουλος: Απάτη
Γεώργιος Παπαοικονόμου: Επίκλησις

Βραβείο Σύνθεσης: Κωνσταντίνος Λυκουργιώτης: Εύτερπον


Τα έργα που προκρίθηκαν από την πρώτη φάση ήταν τα εξής:
Ορέστης Καλαμπαλίκης: Νίκος Μπάτης: Γυφτοπούλα
Πέτρος Καμπουράκης: Νίκος Σκαλκώτας : Σονάτα
Roberto Kuhn (Χιλή): H.V. Lobos: Bachianas n.4 – Prelude

Βραβείο Διασκευής: Δεν απονεμήθηκε

– 20/3  Διεξαγωγή της τελικής φάσης των διαγωνισμών Μουσικής Δωματίου και Εκτέλεσης όλων των κατηγοριών.


Επιτροπή: Vesko Belomazov, Θεόδωρος Κίτσος, Δημήτρης Κοντογιάννης, Κώστας Ματσίγκος, Στέλιος Μούστος

Βραβείο Μουσικής Δωματίου: Χρόνης Κουτσουμπίδης – Βιβή Γύπαρη


Επιτροπή: Roland Dyens, Oscar Ghiglia, Δημήτρης  Κοντογιάννης, Κώστας Ματσίγκος, Θάνος  Μήτσαλας, Ιούλιος Παπαδόπουλος, Έλενα Παπανδρέου.

Α΄ Κατηγορία (έως 13 ετών)

1ο βραβείο       Μάριος Τζανετάκης

2ο βραβείο       Αθανάσιος Αρβανιτίδης

3ο βραβείο       Αλέξανδρος Λεμονής

Β΄ Κατηγορία  (έως 17 ετών)

1ο βραβείο      Θεόδωρος Θεοδωρούδης

2ο βραβείο      Αθανάσιος Κατσίκης

3ο βραβείο      Αθανάσιος Τζανετάκης

Γ΄ Κατηγορία   (χωρίς όριο ηλικίας)

1ο βραβείο      Edward Leata (Ρουμανία)

2ο βραβείο      Κων/νος  Αμαξόπουλος

3ο βραβείο      Αρμάος  Πτολεμαίος

Finalist:  Enrique Almeida (Πορτογαλία) & Χρόνης  Κουτσουμπίδης


Παρουσιάστηκαν κιθάρες των οργανοποιών (αλφαβητικά):
Χαράλαμπος Κουμρίδης,
Ανδρέας Μαδημένος,
Γιάννης Παλαιοδημόπουλος
Βασίλης Σιγλέτος


·       Tο ηχο-εργαστήρι της κιθάρας, αναφέρεται στο πρόγραμμα ως:
«Μια ομαδική δημιουργική δράση που απευθύνεται σε μαθητές της προκαταρτικής και κατωτέρας τάξης του οργάνου. Με τους ήχους της κιθάρας πλαισιώνουμε την αφήγηση ενός κειμένου, άλλοτε με μελωδίες από το γνωστό μαθητικό ρεπερτόριο και άλλοτε αυτοσχεδιάζουμε, χρησιμοποιώντας διάφορα εργαλεία από την ηχητική παλέτα του οργάνου. Με τον τρόπο αυτό, αναζωπυρώνουμε τη φαντασία μας, δίνοντας μια άλλη διάσταση στα είδη γνωστά κομμάτια, καθώς συνδυάζονται με εικόνες και εξερευνούμε τις δυνατότητες του οργάνου μέσα από ήχους που χρησιμοποιούνται στο σύγχρονο ρεπερτόριο. Έτσι, η δημιουργική διάδραση των τεχνών προάγει τη χαρά της ομαδικής δουλειάς και μας ξεναγεί στις δυνατότητες του οργάνου.»
Οι πρόβες πραγματοποιήθηκαν την  Παρασκευή και το Σάββατο, 18-19/3 και ακολούθησε παρουσίαση του αποτελέσματος του εργαστηρίου την Κυριακή, 20/3 στην τελετή λήξης του φεστιβάλ.

         Επιμέλεια: Γιώργος Σίσκος

         Αφήγηση: Βασιλική Ζάγκλη, θεατρολόγος

·       Ορχήστρα από κιθάρες με την επιμέλεια του κιθαριστή Στέλιου Μούστου και αποτελούμενη από ενεργά μέλη του φεστιβάλ, σε πρόγραμμα που παρουσιάστηκε στην τελετή λήξης του φεστιβάλ.


17/3 Διάλεξη για την κατασκευή της κλασικής κιθάρας από τον κατασκευαστή Γιάννη Παλαιοδημόπουλο.

18/3 «Έξι χορδές σαν μια κιθάρα».  Διάλεξη του παραγωγού του Τρίτου Προγράμματος Στέλιου Μούστου σχετικά με τις λιγότερο γνωστές πτυχές του κιθαριστικού ρεπερτορίου.

18/3 Διάλεξη του μουσικολόγου Θεόδωρου Κίτσου με θέμα: «Τα νυκτά έγχορδα στην περίοδο της Αναγέννησης και του Μπαρόκ».

20/3 Διάλεξη-παρουσίαση του συνθέτη-κιθαριστή Κώστα Γρηγορέα, με θέμα το συνθετικό του έργο για κιθάρα.


   17/3    – Ιωάννα Καζόγλου (κιθ.) περυσινή νικήτρια του διαγωνισμού έως 17 ετών

              – Θάνος Μήτσαλας (κιθ.)

              – Flamenco Group “ Caja Secreta

   18/3    -“On Lacrimae” Κώστας Μακρυγιαννάκης (κιθ.) – Θεόφιλος Σωτηριάδης (σαξ.)

              – Συναυλία Παλιάς Μουσικής με έργα για φωνή και λαούτο Νίκος Σπανός – Θεόδωρος Κίτσος

              – Cecilio Perera (κιθ.)

    19/3   – Marcin Dylla (κιθ.)

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ (αλφαβητικά)

Roland Dyens,
Marcin Dyla,
Oscar Ghiglia,
Cecilio Perera,
Φώτης Κουτσοθόδωρος
Έλενα Παπανδρέου










Website: http://igft.gr/

(Το TaR είναι Χορηγός Επικοινωνίας του Διεθνούς Φεστιβάλ Κιθάρας Θεσσαλονίκης)

Κώστας Γρηγορέας
Ιούνιος 2016

Το Bαλς της Μπέσσυς (video & παρτιτούρα)

Σύνθεση: Κώστας Γρηγορέας. Ερμηνεία: Μπέσσυ Διαγωμά (κιθάρα).
Άλμπουμ «Έλληνες κιθαριστές ερμηνεύουν Έλληνες συνθέτες» (ΤΙΜBRO).
Ακούστε & αγοράστε σε cd ή mp3 στο http://www.cdbaby.com/cd/greekguitaristsplaygreek
Παραγωγή: Κώστας Γρηγορέας & Νότης Μαυρουδής (http://www.tar.gr – Μουσικό Διαδικτυακό Περιοδικό)

Κατεβάστε την παρτιτούρα από http://www.free-scores.com/download-sheet-music.php?pdf=47117

Bessy's_Valse in Re (cd Tar)_Page_1


Subscribe here: http://www.youtube.com/subscription_center?add_user=KostasGrigoreas



Του Αλέξιου Γ.Κ. Σαββίδη
(Επιλογή μουσικών βίντεο από τον Κώστα Γρηγορέα)

Με την είσοδο κάθε νέας χρονιάς οι ανά τον κόσμο δισκογραφικές/βιντεογραφικές εταιρείες ετοιμάζουν ξεχωριστά αφιερώματα, ιδιαίτερα για τα λεγόμενα «μεγάλα ονόματα» μεταξύ των συνθετών που τιμώνται με κυκλοφορίες ή επανεκδόσεις συχνά συλλογικών/επετειακών εκδόσεων/κυκλοφοριών, οικονομικών για τα λεγόμενα «μέσα βαλάντια» των φιλομούσων ακροατών. Η νέα χρονιά, παρά το γεγονός ότι δεν προβάλλει κάποιο απόλυτα «πρωτοκλασσάτο» ή πασίγνωστο όνομα συνθέτη, έχει εντούτοις να δώσει σημαντικές επετείους, αφού προβλέπουμε πως για ορισμένους από τους τιμώμενους μουσουργούς, η νέα χρονιά θα δώσει την ευκαιρία στο φιλόμουσο κοινό να προσεγγίσει το έργο τους πληρέστερα, όπως εξάλλου τους αξίζει. Θα μπορούσαμε δηλαδή να πούμε ότι αυτή είναι η χρονιά των «επιφανών» ή λιγότερο επιφανών «ησσόνων» συνθετών (για τον όρο βλ. Α. Σαββίδης, Δοκίμια κλασσικής μουσικής παιδείας, 2ηέκδ., Αθήνα, Παπαζήσης, 2013, σ. 25 κ.εξ.).


Aπό τις παλαιότερες επετείους, σε πρώτο επίπεδο, οφείλουμε να αναφέρουμε τα εκατό χρόνια από το θάνατο δύο πολύ αξιόλογων συνθετών. Κατά πρώτον, του Γερμανού νεορομαντικού Μαξ Ρέγκερ (Max Reger, 1873-1916), με σημαντικό και όχι όσο διαδεδομένο όπως θα έπρεπε έργο (σημειώνουμε τις μεταδόσεις ορχηστρικών έργων του στις εκπομπές τού Θεόδωρου Λούστα, στο Τρίτο Πρόγραμμα της ΕΡΑ). Τα συμφωνικά του αριστουργήματα έχουν δεόντως προβάλλει με εξαιρετικές ερμηνείες τους σπουδαίοι μαέστροι του παρελθόντος (Φριτς Λέμανν, Καρλ Μπαιμ, Γιόζεφ Κάιλμπερτ, Πάουλ βαν Κέμπεν, ΄Εντουαρντ βαν Μπέινουμ, Χέρμανν Σέρχεν, ΄Ωυγκεν Γιόχουμ), όμως πολύ σημαντικές είναι και οι εξαιρετικές συνθέσεις του  για εκκλησιαστικό όργανο.

Και κατά δεύτερον,  του Ισπανού Ενρίκε Γρανάδος (Enrique Granados, 1867-1916), του οποίου μεγάλο μέρος των πιανιστικών έργων (όπως η εξαίρετη εξαμερής σουίτα «Γκογυέσκας» του 1911) έχουν μεταγραφεί με μεγάλη επιτυχία για κλασσική κιθάρα, ενώ το Τρίo του για πιάνο, βιολί και βιολοντσέλλο συγκαταλέγεται στα πιο ενδιαφέροντα του είδους.


Επίσης, τιμώνται εφέτος  τα 150 χρόνια από τη γέννηση του ιδιόρρυθμου, γλαφυρού Γάλλου Ερίκ Σατί (Eric Satie, 1866-1925), που τον αποκαλούσαν «εκκεντρικό εφευρέτη παράδοξων τίτλων» για τα έργα του, καθώς και του σχεδόν εντελώς συγχρόνου του, σπουδαίου Ιταλού μουσικοθεωρητικού, συνθέτη και πιανίστα Φερρούτσιο Μπουζόνι (Ferruccio Busoni, 1866-1924), στον οποίο μαθήτευσε στο Βερολίνο, μεταξύ άλλων και ο Δημήτρης Μητρόπουλος (120 χρόνια εφέτος από τη γέννησή του και 56 από το θάνατό του), που τότε πείστηκε να εγκαταλείψει μια συνθετική σταδιοδρομία για να αφιερωθεί στη μουσική διεύθυνση.

Συνεχίζοντας, σημειώνουμε τα 150 χρόνια από τη γέννηση του Ρώσσου Βασσίλι Καλίννικοφ (Vassili Kalinnikov, 1866-1901), που στα τριάντα-πέντε χρόνια της ζωής του πρόλαβε να αφήσει αξιόλογα ορχηστρικά, πιανιστικά και φωνητικά (χορωδιακά) έργα, μεταξύ τους δύο Συμφωνίες και μια εξαιρετική Σερενάτα εγχόρδων,

όπως επίσης και τα 100 χρόνια από τη γέννηση του Αργεντίνου Αλμπέρτο Χιναστέρα (Αlberto Ginastera, 1916-1983)

καθώς και του (πρόσφατα εκλιπόντος, σχεδόν αιωνόβιου) Γάλλου Ανρί Ντυτιγγιέ (Henri Dutilleux, 1916-2013) –το αφιέρωμα του Ανδρέα Ρικάκη στον τελευταίο (στο πλαίσιο της εκπομπής «Ο συνθέτης της εβδομάδας») ήταν ένα από τα καλύτερα που θυμόμαστε, μαζί με εκείνο στον σημαντικότατο Ελβετό μουσουργό Φρανκ Μαρτέν (Frank Martin, 1890-1974).

Οι φίλοι της όπερας εφέτος θα θυμηθούν τα 150 χρόνια από τη γέννηση  του Ιταλού Φραντσέσκo Τσιλέα (Francesco Cilea, 1866-1950), δημιουργού της (συχνότερα παιζόμενης) «Αδριανής Λεκουβρέρ», καθώς και της «Αρλεζιάννας»,

ενώ οι θιασώτες της ορχηστρικής μουσικής θα τιμήσουν φέτος τα 100 χρόνια από το θάνατο ενός λιγότερο γνωστού μέλους της δυναστείας των Βιεννέζικων βαλς, του ΄Εντουαρντ Στράουςς (Εduard Strauss, 1835-1916) που μας άφησε ορισμένα ενδιαφέροντα μικρά έργα (βαλς και πόλκες),

του Τσέχου μαέστρου στρατιωτικής μπάντας και δημιουργού αρκετών δημοφιλών εμβατηρίων, Γιούλιους Φούτσικ (Julis Fučik, 1872-1916) –εξ ού και το προσωνύμιό του «Βοημός Σούσα»

και τέλος του ταλαντούχου Βρεταννού Τζωpτζ Μπάττερουορθ (George Butterworth, 1885-1916), που τόσο άδοξα χάθηκε στα τριάντα-ένα του χρόνια στα πεδία των μαχών του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, έχοντας όμως προλάβει να συνθέσει μικρά ορχηστρικά ειδύλλια, πραγματικά κομψοτεχνήματα, όπως το A Shropshire Lad” και το The Banks of Green Willow” (έργα που έχουν προβληθεί από τις εκπομπές της Κάτιας Καλλιτσουνάκη στο Τρίτο Πρόγραμμα της ΕΡΑ).


Είναι τόσοι ακόμη οι συνθέτες που τιμώνται επετειακά το 2016, που όπως το έργο τους είναι εν πολλοίς άγνωστο –γεγονός βέβαια που (ας είμαστε ειλικρινείς) συχνά οφείλεται στο γεγονός ότι η μουσική τους είναι είτε απλά «διαχειριστικού» χαρακτήρα, χωρίς ιδιαίτερη έμπνευση, είτε υπέρ το δέον προγραμματική. Η παλαιότερη επέτειος μας θυμίζει τα 350 χρόνια από τη γέννηση του Ιταλού συνθέτη ψαλμών και λειτουργιών, Φραντσέσκο Σκαρλάττι (Francesco Scarlatti, 1666-1741), σαφώς λιγότερο γνωστού από τον πρεσβύτερο αδελφό του, Αλεσσάντρο Σκαρλάττι (1660-1725),

ενώ 250 χρόνια συμπληρώνονται από το θάνατο του δραστήριου Ολλανδού συνθέτη (γνωστότερου ως διπλωμάτη και πολιτικού), Ούνικο Βίλχελμ βαν Βασσενάερ (Unico Wilhelm vanWassenaer, 1692-1766), του οποίου τα έξι «Αρμονικά κονσέρτα» (“Concerti armonici”) παλαιότερα θεωρούνταν έργα του βιολονίστα και ιμπρεσσάριου Κάρλο Ριτσιόττι (περίπου 1681-1756).

Ακόμη, 200 χρόνια συμπληρώνονται εφέτος από το θάνατο ενός άλλου πολυγραφώτατου Ιταλού μουσουργού, του Τζιοβάννι Παϊζιέλλο (Giovanni Paisiello, 1740-1816), δημιουργού οπερών, ορατορίων και καντάτων, αλλά επίσης κουαρτέτων εγχόρδων και οκτώ πιανιστικών κονσέρτων, ορισμένα από τα οποία έχουν κατά καιρούς ακουστεί από το Τρίτο Πρόγραμμα της ΕΡΑ, χωρίς όμως, πιστεύουμε, να τα θυμάται κανείς …

Οι μουσικόφιλοι που παρακολουθούν τα έργα των «ησσόνων» συνθετών θα θυμηθούν τη χρονιά αυτήν επίσης τα 150 χρόνια από το θάνατο αφενός του παραγωγικότατου, αν και σχεδόν άγνωστου, Τσέχου (Βοημού) συνθέτη, βιολονίστα και αρχιμουσικού Γιαν Καλίβοντα (Jan Kalivoda, 1801-1866)

και αφετέρου του πολύ πρόωρα χαμένου Νορβηγού συνθέτη του εθνικού ύμνου της πατρίδας του, Ρίκαρντ Νόρντραακ (Rikard Nordraak, 1842-1866), στενού φίλου του ΄Εντβαρντ Γκρηγκ –αν και πολλά υποσχόμενος, στα μόλις 24 χρόνια της ζωής του δυστυχώς δεν πρόλαβε να αφήσει έργο αντίστοιχο.

Επίσης, τιμώνται εφέτος τα 50χρονα από το θάνατο του Ισπανού βιολοντσελλίστα και συνθέτη Γκασπάρ Κασσάδο ή Κασσαντό (Gaspar Cassadó, 1897-1966), ο οποίος άφησε δημοφιλείς μικρές συνθέσεις για τσέλλο και πιάνο, αν και είναι κυρίως οι ερμηνείες του σε γνωστά κονσέρτα για τσέλλο και ορχήστρα που έχουν καταστήσει τη μνήμη του ανεξίτηλη.


Και για το τέλος, μερικές πιο πρόσφατοι επέτειοι μεγάλων δημιουργών που «έφυγαν» στις τελευταίες δεκαετίες αφήνοντας κενό δυσαναπλήρωτο:  τα 20 χρόνια από το θάνατο του Δανού νεοκλασσικού συμφωνιστή Βαγκν Χόλμποε (Vagn Holmboe, 1909-1996),

του Σοβιετικού (πολωνοεβραϊκής καταγωγής) οπερατικού και συμφωνιστή Μιέτσυσλαβ  Βάινμπεργκ (Mieczyslaw Weinberg, 1919-1996),

του Φινλανδού  Γιόονας Κόκκονεν (Joonas Kokkonen, 1921-1996), δημιουργού της σημαντικής όπερας «Τελευταίοι πειρασμοί» (1972-1975),

Paavo’s hymn Joonas Kokkonen The Last Temptations

του επίσης Σοβιετικού Μπορίς Τσαϊκόφσκυ (Boris Tchaikovsky, 1925-1996), με αξιόλογες συνθέσεις συμφωνικές και μουσικής δωματίου,

καθώς και του σπουδαιότερου Ιάπωνα μουσουργού του εικοστού αιώνα, του μεγάλου Τόρου Τακεμίτσου (Toru Takemitsu, 1930-1996), για το πολυδιάστατο έργο του οποίου έχουμε στα τελευταία χρόνια απολαύσει ειδικά αφιερώματα από το Τρίτο Πρόγραμμα της ΕΡΑ (όπως εκείνο του Μάρκου Μωυσίδη).

Και τέλος, μόλις 10 χρόνια συμπληρώνονται εφέτος από την εκδημία του σπουδαίου Ούγγρου (Τρανσυλβανού –αργότερα  υπηκόου των ΗΠΑ) συνθέτη, Γκυέργκυ Λίγκετι (György Ligeti, 1923-2006).

Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον και προσμονή αναμένουμε συλλογικές επανακυκλοφορίες των έργων όλων τους, ή, τουλάχιστον, των περισσοτέρων τους.

Πως η εκμάθηση ενός μουσικού οργάνου βελτιώνει τον εγκέφαλο! (Στα Ελληνικά)

Δεν προωθώ αυτό το βίντεο για να ευλογήσω τα γένια ημών των μουσικών. :-)
Απλά θεώρησα πως είναι μια απλή αλλά συνάμα πλήρης απάντηση στην ερώτηση των γονιών για το τι επί πλέον προσφέρει στα παιδιά τους η σοβαρή και συστηματική εκμάθηση ενός μουσικού οργάνου.
Εκτός φυσικά της αυτονόητης αισθητικής και ψυχικής καλλιέργειας.

(Βίντεο της Anita Collins)

Μια μουσική για την πρόσχαρη Πρέβεζα

Όπως πολλοί που αγαπούν την ποίηση του Καρυωτάκη, από τα εφηβικά μου χρόνια είχα κατατάξει την Πρέβεζα στους μελαγχολικούς τόπους: «Θάνατος είναι οι κάργες που χτυπιούνται / στους μαύρους τοίχους και τα κεραμίδια, …»



Έπρεπε να περάσουν αρκετά χρόνια για να διαπιστώσω ιδίοις όμμασι πως ο θάνατος ήταν φωλιασμένος μονάχα στην ψυχή του σπουδαίου ποιητή κι όχι στα παλιά σπίτια, στα ενετικά κάστρα και στα γραφικά σοκάκια της Πρέβεζας. (Άλλωστε, αυτοκτόνησε μόλις ένα μήνα μετά την άφιξή του στην πόλη- 21 Ιουλίου 1928 η θλιβερή ημέρα…).


Όταν γνώρισα λοιπόν την πραγματική Πρέβεζα, αναγκάστηκα να αναιρέσω την ποιητικά γοητευτική αλλά σκοτεινή και τραγική ματιά του Καρυωτάκη. Την ευκαιρία μου την έδωσαν οι φίλοι -εξαιρετικοί συνάδελφοι και μαθητές- που γνώρισα μέσω του ωδείου Πολυρυθμία.

Το Ενετικό Ρολόι της Πρέβεζας

Το Ενετικό Ρολόι της Πρέβεζας (φωτ. Χ. Γκούβας)

Επισκέφτηκα την πόλη αρκετές φορές, συνδέθηκα με τον τόπο και τους ανθρώπους. Κολύμπησα και στο όμορφο (διόλου εφιαλτικό όπως το φανταζόμουν κάποτε) Μονολίθι, την παραλία όπου για μια ολόκληρη νύχτα λένε πως μάταια πάλευε ο ποιητής για την αναχώρησή του.
ο είχα λοιπόν στο μυαλό να συνθέσω μια δική μου μουσική εικόνα αυτού του ιδιαίτερου τόπου, που γεφυρώνει ιστορικά και πολιτιστικά την Ήπειρο με τα Επτάνησα. Ίσως και για να ξορκίσω τη μελαγχολία που νιώθω μπροστά στη θλιμμένη μορφή του αγάλματος του ευαίσθητου ποιητή, κάθε φορά που ανηφορίζω το σοκάκι έξω από το σπίτι όπου έζησε τις τελευταίες 35 δύσκολες ημέρες της ζωής του.


Η ευκαιρία δόθηκε με τις «Ημέρες Μουσικής Πρέβεζας 2013» και ήταν η παραγγελία για ένα έργο ειδικά γραμμένο για το κιθαριστικό σύνολο των πιο προχωρημένων σπουδαστών του καλοκαιρινού αυτού κύκλου εκδηλώσεων.


Η προσπάθεια δεν ήταν εύκολη, οι μεγάλοι ποιητές δημιουργούν σφραγίδες στην ψυχή που (ευτυχώς!) είναι δύσκολο να τις σβήσεις. Πόσο μάλλον στη δική μου περίπτωση που έχει προστεθεί και το μελάνι των αριστουργηματικών μελοποιήσεων του Καρυωτάκη από τη Λένα Πλάτωνος, που τόσες φορές ερμηνεύσαμε με τη Σαβίνα Γαννάτου στα ρεσιτάλ μας για φωνή-κιθάρα.
Η πρόθεση μου ήταν να κινηθώ αντίθετα, να φτιάξω μια μουσική που να αντανακλά το φως, την ομορφιά και την ιστορία της πόλης, ακροβατώντας σε μια καλοκαιρινή ελαφρότητα. Κι όλα αυτά λειτουργώντας αφαιρετικά, μιας και η μουσική έπρεπε να μην είναι μεν απλοϊκή, αλλά να είναι τεχνικά βατή για ένα μουσικό σύνολο σπουδαστών. Χωρίς την υπέρβαση της χρονικής διάρκειας ενός μουσικού ‘ποιήματος’, κάτι που άλλωστε μου αρέσει ιδιαίτερα.


Ουδεμία έκπληξη στον τίτλο: «Πρέβεζα» για κιθαριστικό σύνολο.
Τη διδασκαλία (3 ημέρες μόνο) και τη διεύθυνση του συνόλου, μου έκανε την τιμή να αναλάβει ο γνωστός και εξαιρετικός συνθέτης-θεωρητικός Νίκος Ντρέλας. Το επίπεδο της δουλειάς όλων νομίζω ότι είναι προφανές, ακόμη και στο τελείως ερασιτεχνικό και με παλιάς τεχνολογίας κάμερα (και μικρόφωνο) βίντεο που παραθέτω.
Με άψογη καθοδήγηση και με πολύτιμα εργαλεία το ταλέντο, τα νιάτα και την αγάπη για το έργο, οι νέοι κιθαριστές κατάφεραν μια πρώτη παρουσίαση που νομίζω πως περιέγραψε παραστατικά τη ‘δική μου’ φωτεινή και πρόσχαρη Πρέβεζα.
Υποθέτω και ελπίζω πως θα υπάρξουν και άλλες, ίσως και πιο επαγγελματικές παρουσιάσεις στο μέλλον. Όμως αυτή η πρώτη εκτέλεση θα μείνει για μένα, ελπίζω και για τους υπόλοιπους συντελεστές, αξέχαστη και ανεπανάληπτη. Για αυτό και θέλησα να την μοιραστώ μαζί σας.

Work composed for the students’ guitar ensemble of the PREVEZA MUSIC DAYS 2013 summer school.
Ensemble conductor: Nikos Drelas
The Guitarists (left to right): Yorgos Androulakis, Yorgos Athanassiou, Stavros Koudounas, Sara Heider, Dimitris Tsaparas, Katerina Fatourou, Marietta Martaki, Irene Kampouraki, Dinos Giannakos, Odysseas Patounas