Tag Archives: ωδεία

Φταίνε λοιπόν οι ωδειακοί για την μη πιστοποίηση άλλων μουσικών; (Του Κώστα Γρηγορέα)

Έχω βαρεθεί αυτές τις μέρες να εξηγώ ότι μου είναι προσωπικά παντελώς αδιάφορο το ποια κατάταξη θα μου δώσει η ΕΕ. Δεν με αφορά ούτε πρακτικά ούτε ηθικά ως άτομο. Αφορά τους μαθητές μου. Τελεία.

Έχω βαρεθεί να μαθαίνω ξαφνικά τεχνικούς όρους και αριθμούς εγκυκλίων, όπως και αρχικά διαφόρων οργανισμών και διαβαθμίσεων κλπ. τα οποία ουδέποτε με απασχόλησαν, καθότι δεν είχα καμία σχέση με το Δημόσιο και ούτε όψιμα έχω σκοπό να αποκτήσω τώρα. Τελεία.

Έχω βαρεθεί να εξηγώ ότι δεν μπορεί να με αφορούν οι διαδόσεις για το τί μπορεί να συμβαίνει στο ωδείο της Κωλοπετινίτσας. Τα παράπονα και οι ΕΠΩΝΥΜΕΣ καταγγελίες,  από όποιον φυσικά έχει στοιχεία, παρακαλώ στην εποπτεύουσα δημόσια αρχή. Με αφορούν αποκλειστικά και μόνο τα ωδεία που έχω συνεργαστεί και οι επιτροπές στις οποίες έχω λάβει μέρος. Τελεία.

Έχω βαρεθεί να εξηγώ ότι νιώθω απολύτως υπεύθυνος για την υπογραφή που έβαλα στα πτυχία και διπλώματα των μαθητών μου, αλλά και όσων υπέγραψα ως επιτροπή και γι’ αυτό νιώθω ότι έχω ΗΘΙΚΗ υποχρέωση να την υπερασπιστώ. Τελεία και παύλα.

Ήταν λοιπόν έκπληξη για μένα ένα ποστ εκλεκτού συναδέλφου των σχολείων. Κι αυτό διότι ξαφνικά ένιωσα «χαζός» και προβληματίστηκα μήπως είμαι εκτός τόπου και χρόνου, καθόσον δεν έχω παρακολουθήσει τα γραφειοκρατικά «δρώμενα» μιας και εδώ και δεκαετίες ασχολούμαι αποκλειστικά με νότες, χορδές, υπολογιστές, μικρόφωνα  και κυματομορφές. Και έως καθόλου με εγκυκλίους.
Ο συνάδελφος έχει τον σεβασμό μου για τη δουλειά του στα σχολεία και γι’ αυτό έδωσα τόσο βάση και θεώρησα απαραίτητο να κάνω στο μυαλό μου μια ανακεφαλαίωση της στάσης μου. Αναφέρει λοιπόν, ότι η αντίδραση στην θεσμοθέτηση του πιστοποιητικού μουσικών γνώσεων, μπλοκάρει την διαδικασία πιστοποίησης των μουσικών παραδοσιακών, μοντέρνων κλπ. οργάνων και γενικότερα των (εκλεκτών) εμπειροτεχνών της μουσικής. Για μένα αυτό ήταν αποκαλυπτικό για την περιρρέουσα ατμόσφαιρα που δυστυχώς επικρατεί στους συναδέλφους αυτούς σχετικά με τους ωδειακούς. Ομολογώ ότι επειδή η συνεργασία μου με πολλούς από αυτούς ήταν αμιγώς καλλιτεχνική όλα αυτά τα χρόνια, δεν είχα αντιληφθεί ότι κάτι τέτοιο συμβαίνει. Είμαι δηλαδή εκτός τόπου και χρόνου;

Είμαι επί 40 χρόνια εκτός από τον χώρο της κλασικής μουσικής, και στο «κουρμπέτι». Είναι μάλλον γνωστό ότι έχω υποκλιθεί, υποκλίνομαι, αλλά και συνεργάζομαι όταν είναι σκόπιμο και εφικτό με μουσικούς που δεν είναι «των ωδείων». Γι’ αυτό και είπα μήπως εγώ, που δεν είμαι ο τυπικός «κλασικός», θα ήταν χρήσιμο να πω δυο πράγματα παραπάνω επ’ αυτού, μήπως δηλ. λυθούν κάποιες παρεξηγήσεις που κάποιοι, μάλλον όχι με αθώα κίνητρα, δημιούργησαν.

Πόθεν συνάγεται λοιπόν συνάδελφοι και εν μουσική συναγωνιστές των συλλόγων, των σχολείων, των πανεπιστημίων και των κάθε είδους ορχηστρών ότι οι ωδειακοί μπλόκαραν τη διαδικασία για τους μη ωδειακούς; Τι εμποδίζει την πιστοποίησή τους; Υπάρχει κανένας ουσιαστικός λόγος για εσάς και τα συμφέροντά σας, αυτή η πιστοποίηση να συνδεθεί με μια ταυτόχρονη απαράδεκτη «ρύθμιση» για τα ωδεία και τα κλασικά όργανα, για τα οποία υπάρχει πλήρες νομικό πλαίσιο αναγνώρισης από το 1957; Σε τι εξυπηρετεί εσάς αυτό;
Δηλ. υπάρχει λόγος να φτιάξουμε ξαφνικά από το πουθενά και χωρίς λόγο μια πρόσθετη κατηγορία κλασικών μουσικών, εκπαίδευσης ιδιαίτερου ή… youtube; Έχετε καταλάβει ότι η εκπαίδευση της κλασικής μουσικής είναι διαφορετική από τη δική σας; Όχι καλύτερη. Διαφορετική!

Είναι λοιπόν καθαρά ΔΙΚΟ ΤΟΥΣ  θέμα (των μη αναγνωρισμένων μουσικών από το ΥΠΠΟΑ) να συζητήσουν και να βρουν ΟΠΟΙΑ λύση τους εξυπηρετεί.
Τι σχέση μπορεί να έχουν με αυτή την όποια λύση οι ΗΔΗ πιστοποιημένοι από το ελληνικό δημόσιο (μέσω του ΕΛΛΗΝΙΚΟΎ Υπουργείου Πολιτισμού) απόφοιτοι των αναγνωρισμένων ωδείων; Πότε μέχρι τώρα συνέπεσαν τα, με νόμο, προγράμματα διδασκαλίας και οι, με νόμο, εξετάσεις, των κλασικών οργάνων με αυτές των (ΚΑΚΩΣ, ΚΑΚΙΣΤΑ) μη αναγνωρισμένων και μη εποπτευόμενων στην ιδιωτική εκπαίδευση οργάνων;
Δηλαδή για να βρούμε την «τσάκα-τσάκα» λύση θα τα βάλουμε όλα αυτά τα ανόμοια σε μια μηχανή του κιμά, επειδή κάποιος είδε το όνειρο ότι έτσι θα φτιάξει ωραίο εκπαιδευτικό χαρμάνι που «όλοι αδέρφια θα είμαστε»;
Διότι αν είναι έτσι, τότε στο δια βίου μάθησης αφήγημα, ας φτιάξουμε πιστοποιητικό γνώσεων και για άλλους αντίστοιχους με σπουδές ακαδημαϊκού τύπου. Δικηγόρους, οικονομολόγους, γιατρούς κλπ. Οι οποίοι να έχουν μάθει νομικά, οικονομικά και ιατρική από ιδιαίτερα, από το google και δια αλληλογραφίας.

Είναι λοιπόν ευθύνη των ωδειακών ότι ένα αρτηριοσκληρωτικό κράτος, του οποίου η μουσική εκπαίδευση λειτουργεί με νόμο του 1957, έχει φτιάξει ένα σωρό πατέντες και μπαλώματα για να λειτουργήσουν σχολεία και πανεπιστήμια με καθηγητές ωδειακούς, παραδοσιακούς, μοντέρνους κλπ. κλπ.; Και που τώρα δεν ξέρει πως να το μαζέψει όλο αυτό το χάος, ώστε να φανεί λειτουργικό στα μάτια της υπόλοιπης Ευρώπης με την οποία πρέπει να ευθυγραμμιστεί;
Η κοινή υποψία λέει όμως, ότι μάλλον στήνεται ένας μηχανισμός που κάποιοι «στο χαλαρό» με συνοπτικές διαδικασίες θα εξομοιωθούν με άλλους που μάτωσαν. Και «οι κακοί» που δε θέλουν αυτή τη διαδικασία είναι οι αντιπαθητικοί ωδειακοί, οι οποίοι ως γνωστόν «είναι παιδιά εύπορων οικογενειών κι όχι της φτωχολογιάς όπως στα μουσικά σχολεία και δεν ξέρουν τίποτα παραπάνω πάρα να διαβάζουν παρτιτούρες, κι εγώ γνώρισα έναν που είχε δίπλωμα αλλά δεν μπορούσε να βρει ακόρντα και στήνουν και εξετάσεις και αγοράζουν πτυχία και…και… και…»

Ε, μάλλον καιρός να τελειώσει το παραμύθι και η στοχοποίηση από κάθε πικραμένο (μια ματιά στο fb θα σας πείσει). Εμείς οι των ωδείων μιλάμε ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ και ΜΟΝΟ για τα ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΜΕΝΑ ΚΛΑΣΙΚΑ όργανα! Εμείς με τον υπουργό θα συζητήσουμε, με βάση την ανάγκη για την ίδρυση Μουσικής(ων) Ακαδημίας(ων), για τη διαβάθμιση των ΚΛΑΣΙΚΩΝ σπουδών και ΠΑΝΤΟΤΕ σε συνεργασία με τον μέχρι τώρα προϊστάμενό μας το ΥΠΠΟΑ. Θα πάω δηλαδή εγώ να συζητήσω για λογαριασμό της ηλεκτρικής κιθάρας ή του νέι; Από πού κι ως πού!!!

Άρα τελικά, πού μπλοκάρουμε τη ΔΙΚΗ ΤΟΥΣ διαδικασία; Εμείς μιλάμε για Μουσική Ακαδημία και διαβάθμιση των κλασικών ωδειακών σπουδών βάσει αυτής. Δεν έχουμε καμία ανάγκη να μας πούνε «πανεπιστημιακούς», ας μας πούνε «μουσικο-ακαδημαϊκούς», ποιος νοιάζεται; Η ανάγκη που έχουμε είναι να αναγνωριστεί το επίπεδο σπουδών μας και με το νέο σύστημα σε αυτό που ήταν και με το παλαιό. Το οποίο επ’ ουδενί λόγο δεν μπορεί να είναι αντίστοιχο των ΙΕΚ Κομμωτικής, δηλ. 5! 

Ας βρουν λύση. Θα την πουν ΤΕΙ, ΕΤΙ, ΤΙΕ; Που ξέρω εγώ από αυτά…
Εγώ ξέρω ότι κάνοντας για 10 χρόνια το Ελληνικό Σύνταγμα λάστιχο μείωσαν μισθούς και συντάξεις στο μισό, έκαναν τη ζωή μας άνω-κάτω διαλύοντας για πολλούς τα πλάνα και τους κόπους μιας ζωής. Επίσης ξέρω ότι με ευφάνταστες ερμηνείες νόμων μέχρι στιγμής ουδείς σοβαρά πλήρωσε, ξέρω ότι οι εγκληματίες κυκλοφορούν και μας κάνουν σεμινάρια ηθικής και τόσα άλλα . Το άρθρο 16 του Συντάγματος θα σώσει δηλαδή την αξιοπρέπεια του Ελληνικού Κράτους; Είναι το μοναδικό που δεν παίρνει ούτε ένα χιλιοστό άλλης ερμηνείας, είναι ΤΟ ανυπέρβλητο εμπόδιο στη νομολογία της Ελλάδας;

Ε, έλεος…

Στο δια ταύτα: Σε κανέναν συνάδελφο δεν κάνουμε ζημιά διεκδικώντας τα αυτονόητα δίκια μας. Ας ζητήσουν αύριο θεσμοθέτηση όποιας διαδικασίας θέλουν για τις περιπτώσεις τους αφήνοντας εμάς απ’έξω. Εμείς έχουμε ΑΛΛΑ προβλήματα, ΔΕΝ θα γίνουμε σκαλοπάτι για την κατοχύρωσή τους, δεν μας αφορά, άλλωστε δεν έχουμε ούτε καν το δικαίωμα!

Advertisements

Τελειώσαμε με τα ωδεία! Μήπως σειρά έχουν τα μουσικά πανεπιστήμια;

Θα προσπαθήσω να τα πω με 3 κουβέντες, ή καλύτερα με 2.
Κι αυτό γιατί η πρόθεσή μου είναι να καταλάβουν οι μαθητές και οι γονείς το πού πάνε να μπλέξουν…
Κι ας με συγχωρήσουν οι συνάδελφοι για την γλαφυρότητα και τη μη εμπεριστατωμένη ανάλυση. Άλλωστε το TaR είναι ανοιχτό για όποιες επιπλέον αναλύσεις και επεξηγήσεις, από οποιονδήποτε το επιθυμεί.
Επίσης, ξεκαθαρίζω πως πρόθεσή μου δεν είναι να αδικήσω τις προσπάθειες σοβαρών πανεπιστημιακών συνάδελφων αλλά να δώσω έμφαση στο ότι, αν δεν μπει μια σειρά, μάλλον «δεν πάει άλλο»…

Η ελληνική μουσική εκπαίδευση, άρα και η μουσική Τέχνη, πορεύτηκε μέχρι σχετικά πρόσφατα μέσω των ωδείων. Γνωστό.
Τα ωδεία δημιούργησαν την Μαρία Κάλλας (Εθνικό Ωδείο) τον Δημήτρη Μητρόπουλο (Ωδείο Αθηνών) τον Λεωνίδα Καβάκο (Ελληνικό Ωδείο). Σε αυτά έλαβαν την εκπαίδευση που τους κατέστησε ικανούς να γίνουν δεκτοί από τις μεγαλύτερες Ακαδημίες και Πανεπιστήμια του Κόσμου, ώστε να φτάσουν εκεί που έφτασαν. Επίσης τα ωδεία δημιούργησαν τους ακροατές της «λόγιας» μουσικής στη χώρα μας, κάτι εξ ίσου σημαντικό με το προηγούμενο.
Αυτά τα ίδια ωδεία που εν έτη 2019 εξακολουθούν να είναι… αδιαβάθμητα στην εκπαιδευτική κλίμακα. Κάτι που ακόμη και μετά από 40 χρόνια προσωπικής εκπαιδευτικής δράσης δεν έχω καταλάβει πως μπορεί να συμβαίνει.
(Τόσο καλά!… Δηλαδή φανταστείτε τι έχουν καταλάβει οι μαθητές και οι γονείς που ενδιαφέρονται για τη μουσική εκπαίδευση…)

Αδιαβάθμητα μουσικά σχολεία τα ωδεία λοιπόν, που όμως τα διπλώματα που απονέμουν είναι υψηλότατων απαιτήσεων. Τόσο υψηλών μάλιστα, ώστε όλοι οι επιφανείς Έλληνες μουσικοί έγιναν εύκολα δεκτοί για μεταπτυχιακές σπουδές από τα μεγαλύτερα ιδρύματα της Γης. Και που, αφού τελείωσαν αυτές τις σπουδές, το ελληνικό κράτος τυπικά δεν τις αναγνωρίζει (έως και καθόλου) καθότι στην Ελλάδα… δεν υπάρχουν αντίστοιχες σπουδές!

Μπερδευτήκατε; Εγώ να δείτε! Ειδικά όταν πριν χρόνια έμαθα σχετικά με την δική μου περίπτωση:
Είμαι κάτοχος Μεταπτυχιακού του Πανεπιστημίου του Μάντσεστερ, όπου εκεί με δέχθηκαν κατόπιν ακρόασης και ως απόφοιτο της ανώτερης σχολής που διαθέτει η πατρίδα μου για μουσικούς εκτελεστές. Δηλαδή του ωδείου.
Όμως, όταν επέστρεψα έμαθα ότι, σύμφωνα με τον ελληνικό νόμο, στο Δημόσιο, δεν θα μπορούσα να διοριστώ σε κάποια βαθμίδα αντίστοιχη της καριέρας μου. Διότι δεν είχα κάποιο ελληνικό πανεπιστημιακό πτυχίο. Οποιοδήποτε πτυχίο, οποιασδήποτε σχολής.
Όμως κατόπιν υπήρξα μέλος σε επιτροπές του ΑΣΕΠ, όπου εγώ έκρινα το ποιοι θα διοριστούν.
Εκεί όπου εγώ ουσιαστικά δεν μπορώ…
Ανέκδοτο, ε;

Κι όλα αυτά διότι στην Ελλάδα υπάρχει το μπάχαλο να έχουμε δυο «απέναντι ανταγωνιστικά μαγαζιά». Το Υπουργείο Πολιτισμού (εποπτεύει τα ωδεία) και το Υπουργείο Παιδείας (εποπτεύει τα πανεπιστήμια). Το δεύτερο λοιπόν, δεν αναγνωρίζει ως ισότιμους με τους δικούς του, τους τίτλους του πρώτου.
Στην πορεία βέβαια, βρέθηκε ένα παραθυράκι, που δεν κόβω και το κεφάλι μου ότι έχω καταλάβει πώς ακριβώς λειτουργεί. Εάν λοιπόν είσαι αδιαβάθμητος (του ωδείου) αλλά έχεις κι ένα πτυχίο πανεπιστήμιου (πχ Μεσογειακής Υδατοκαλλιέργειας) τότε είσαι κομπλέ! Μπορείς άνετα να διοριστείς εκεί όπου ο Καβάκος δεν μπορεί!

Μπερδευτήκατε; Πάρτε μια ανάσα διότι ακολουθεί συνέχεια:

Λογικά, έπρεπε να πάρουμε την υπάρχουσα παράδοση και πολιτιστική υποδομή των, έστω λίγων, σοβαρών ωδείων, να την εξυγιάνουμε περαιτέρω (απολύτως απαραίτητο μιας και υπάρχουν ουκ ολίγα απαράδεκτα, στο όριο της απάτης) και να την αναβαθμίσουμε σε Μουσική Ακαδημία. Εκεί όπου θα διδάσκουν οι αντικειμενικά καταξιωμένοι μουσικοί λόγω προσφοράς και καριέρας κι όχι λόγω «χαρτιών». Όμως αντ’ αυτού συνεχίσαμε με ελληνικού τύπου «πατέντες». Σκέφτηκε λοιπόν ο σοφός νομοθέτης:
«Μιας και (επιτέλους) αξιωθήκαμε να φτιάξουμε στα πανεπιστήμια ένα καλό οικοδόμημα που λέγεται «Μουσικολογία», δεν κάνουμε και μια… προέκταση να την πούμε γενικώς «Μουσικό Τμήμα», να καλυφτούμε για τα ωδεία και τις ακαδημίες κι όλα αυτά τα περιττά που αυτοί οι σπαστικοί Ευρωπαίοι μας ζητάνε;»
Όπερ και εγένετο.
Κι ας έταζαν ανά καιρούς Μουσικές Ακαδημίες η Μελίνα, ο Θάνος κι ο Καραμανλής ο Β’ (που μέχρι κορδέλα εγκαινίων έκοψε ο άνθρωπος).

Και γεννήθηκαν τα Μουσικά Πανεπιστήμια.
Που με τη σειρά τους, στελεχωμένα από ικανότατους αλλά και ανικανότατους, προσπαθούν κι αυτά τα ίδια να καταλάβουν τι ακριβώς είναι:

# Είναι Ωδεία;
Φυσικά και όχι, διότι οι σπουδές ενός μουσικού οργάνου ή ανώτατων θεωρητικών ξεκινούν από μια σχετικά νεαρή ηλικία και διαρκούν 10-13 η και 15 χρόνια.

# Είναι επιστημονικά-ερευνητικά ιδρύματα;

Όσον αφορά τη Μουσικολογία εννοείται, αλλά όσον αφορά την πρακτική μουσική εκπαίδευση; Σε 4-5 χρόνια, μόνο ανώτατη εξειδίκευση μπορούν να δώσουν, όπως δηλ. σε όλον τον Κόσμο γίνεται. Αλλά για να γίνει αυτό, οι μαθητές πρέπει προηγουμένως να έχουν σπουδάσει μέχρι ένα υψηλό επίπεδο. Που; Μα στα παρακατιανά και σχεδόν μη αναγνωρισμένα από το σύστημα του Υπουργείου Παιδείας ωδεία!

Κι ο μαθητής τι καταλαβαίνει μέσα σε αυτό το μπάχαλο; Ότι για να γίνει εκτελεστής μουσικός ή μουσικός δημιουργός με προοπτικές μόνιμης επαγγελματικής αποκατάστασης πρέπει να δώσει εξετάσεις για το τμήμα… Μουσικολογίας, καθότι το δίπλωμα του ωδείου δεν αναγνωρίζεται ως ισότιμο!
Ότι δηλ., για να το κάνω πιο λιανά, ενώ θέλει να γίνει ηθοποιός, του λένε πως αντί να πάει στη Δραματική Σχολή (πχ του Εθνικού Θεάτρου) πρέπει να πάει στη Σχολή… Θεατρολογίας του ΠανεπιστήμιουΑλλιώς οι σπουδές του θα είναι συγκριτικά υποδεέστερες!

Εδώ όμως πάρτε άλλη μια ανάσα. Γιατί έχει κι άλλη συνέχεια…

Καταμεσής λοιπόν στην απελπισία αυτού του μπάχαλου, εμείς οι μουσικοπαιδαγωγοί των ωδείων είπαμε:
Εντάξει. Ας γίνει, έστω αυτόΑς στηρίξουμε τους όσους άξιους είναι στα μουσικά πανεπιστήμια, μη μπας και ξεκολλήσει το πράγμα και αποφευχθεί η απαξίωση, όπου πλέον η μουσική εκπαίδευση θα καταλήξει να μην είναι παρά μια ακόμη βαριεστημένη δραστηριότητα των πολυάσχολων πιτσιρικάδων.
Με σαφή βέβαια για μας την δυσοίωνη επαγγελματική προοπτική, από καταξιωμένοι δάσκαλοι και καθηγητές μουσικής να γίνουμε απλοί φροντιστηριάδες προετοιμασίας μαθητών για τα Μουσικά Πανεπιστήμια. Όμως, τουλάχιστον, να περισώσουμε το επάγγελμα που έγραψε την ιστορία της Ελληνικής Μουσικής, αλλά και να επιβιώσουν οι επαγγελματίες που έχουν παλέψει μια ζωή για αυτό.
Και με την ελπίδα, φυσικά, ο κάθε μαθητής μας να έχει την τύχη να πέσει στα χέρια ενός άξιου πανεπιστημιακού καθηγητή.

Σε αυτό πλέον το πλαίσιο, θετικά είδαμε τις προτάσεις που έκαναν πέρσι τα Μουσικά Τμήματα των Πανεπιστημίων Μακεδονίας και Ιονίου για μια πιο σωστή διαδικασία εισαγωγικών εξετάσεων στα Μουσικά Πανεπιστήμια, έτσι ώστε να αξιολογούνται καλύτερα ΚΑΙ οι καλλιτεχνικές ικανότητες των φοιτητών. Πράγμα αυτονόητο για κάθε λογικό άνθρωπο, όμως καθόλου αυτονόητο για  τους έχοντες την ευθύνη στο να θέτουν τους κανόνες των πανελληνίων εξετάσεων.

Όμως (τι έκπληξη…) εκεί που αυτό πήγε να προχωρήσει, πάλι μπερδευτήκαμε…

Κι επειδή πραγματικά μετά από όλα όσα έγραψα είμαι πολύ κουρασμένος ψυχικά για να σας εξηγήσω και τα νεότερα, παραθέτω το αναλυτικό άρθρο του έγκυρου esos.gr:

“Επαναστατούν” και τα πανεπιστημιακά Μουσικά τμήματα κατά του νέου τρόπου εισαγωγής

“Το σύστημα δεν προάγει τις Μουσικές Σπουδές, την αξιοκρατία και την αριστεία, καθιστώντας τις ειδικές εισιτήριες εξετάσεις μακράν κατώτερες των περιστάσεων”

 [ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΗ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΕΔΩ]


Αντί επιλόγου:
Το πιο ανησυχητικό είναι πως σχεδόν όλοι κάθονται και παρατηρούν με σχετική απάθεια το «πού τελικά θα κάτσει η μπίλια».
Με αποτέλεσμα η όποια συζήτηση να δημιουργεί την λάθος εικόνα μιας συντεχνιακής διαμάχης μεταξύ «ωδειακών» και «πανεπιστημιακών», ενώ επί της ουσίας διακυβεύεται το μέλλον και η ταυτότητα ενός βασικότατου πολιτιστικού χώρου. Που εννοείται πως για να είναι σοβαρός και γόνιμος πρέπει να είναι και ως επάγγελμα σωστά οργανωμένος.

ΤΟ ΠΛΗΡΕΣ ΚΕΙΜΕΝΟ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΤΟΥ ΚΩΘ ΓΙΑ ΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΩΔΕΙΩΝ (και ένα σχόλιο)

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ
Ασφαλώς θα μπορούσε να θεωρηθεί παγκόσμια πρωτοτυπία το ότι στην Ελλάδα υπάρχει ένας κλάδος εκπαίδευσης, αυτός των Ωδείων, ο οποίος μετά από 13 (τουλάχιστον) έτη απαιτητικών σπουδών ‘παράγει’ πτυχιούχους, που για το επίσημο σύστημα εκπαίδευσης του κράτους σχεδόν δεν υπάρχουν!  Οι οποίοι, όμως, ενίοτε γίνονται εύκολα δεκτοί από τις μεγαλύτερες ακαδημίες του Κόσμου, βάσει των ικανοτήτων τους φυσικά και όχι βάσει του διπλώματός τους, μιας και αυτό απλώς το κράτος δεν το θεωρεί «επίσημο τίτλο σπουδών». Είναι ουσιαστικά αδιαβάθμητο, άρα δεν έχει ισοτιμία με κανένα του εξωτερικού, άρα άχρηστο και εκτός συνόρων. Παρόλο που οι κάτοχοι του (ερμηνευτές, συνθέτες, μαέστροι κ.α.) δοξάζουν εδώ και δεκαετίες την Ελλάδα στο παγκόσμιο μουσικό στερέωμα και γίνονται πολλές φορές η αφορμή για χείμαρρους υπερήφανης εθνικής λογόρροιας από τους πολιτικούς μας.

Υποτίθεται πως επιτέλους το νερό θα μπει στο αυλάκι. Και λέω «υποτίθεται», διότι παρά την ξεκάθαρη τοποθέτηση του νυν υπουργού παιδείας για την ανάγκη αναγνώρισης των σπουδών στα ωδεία και την δημιουργία μουσικής ακαδημίας, δεν μπορώ να ξεχάσω πως αυτό το έχουμε ξανακούσει τόσες πολλές φορές που λίγο απέχει από το να γίνει ανέκδοτο.
Όμως τώρα πλέον είναι αυτό που λέμε «η ώρα μηδέν». Η δημιουργία τμημάτων μουσικών σπουδών στα πανεπιστήμια, τα οποία παρέχουν ισχυρούς και αναγνωρισμένους τίτλους (αν και δεν έχουν ως γνωστόν όλα τα τμήματα ώστε να καλύπτουν πλήρως τη γκάμα της πολύχρονης πρακτικής μουσικής εκπαίδευσης) σπρώχνει τα (ουσιαστικά μη αναγνωρισμένα) ωδεία σε μαρασμό και έναν ολόκληρο κλάδο έμπειρων και καταξιωμένων μουσικοπαιδαγωγών στην απαξίωση.

Η τελευταία ενδιαφέρουσα εξέλιξη είναι πως υπάρχει πλέον ένα κείμενο προτάσεων του μοναδικού κρατικού ωδείου, αυτού της Θεσσαλονίκης (Κ.Ω.Θ), σύμφωνα με τον κανονισμό του οποίου λειτουργούν (μέχρι σήμερα) όλα τα ωδεία της χώρας, όπως μπορείτε να διαβάσετε στο παρακάτω απόσπασμα:

« Τα Ωδεία στην Ελλάδα είναι ιδιωτικές ή δημοτικές επιχειρήσεις (με μοναδική εξαίρεση το Κρατικό Ωδείο Θεσσαλονίκης), οι οποίες λειτουργούν υπό την (υποτυπώδη) εποπτεία του Υπουργείου Πολιτισμού (ΥΠΠΟ) και δεν ανήκουν σε καμία εκπαιδευτική βαθμίδα. Το πλαίσιο λειτουργίας τους καθορίζεται κυρίως από δύο… Βασιλικά Διατάγματα (!): αυτό της 11.11.1957 (ΦΕΚ 229/Α/57) “Περί κυρώσεως του εσωτερικού κανονισμού του Ωδείου Θεσσαλονίκης” και το Β.Δ. 16/1966 (ΦΕΚ 7/Α/66) “Περί ιδρύσεως ιδιωτικών μουσικών ιδρυμάτων”. Ο νόμος 229 της 17/19.4.1976 απλώς ορίζει τον εσωτερικό κανονισμό του Ωδείου Θεσσαλονίκης ως κανονισμό λειτουργίας όλων των Ωδείων και ρυθμίζει κάποιες λεπτομέρειες για τις εξετάσεις. » (πηγή: Οι σπουδές της κιθάρας στα Ωδεία: ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ – ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ (του Άλκη Αναστόπουλου))

Παραθέτω λοιπόν παρακάτω, αυτούσιο το πρόσφατο σχετικό κείμενο προτάσεων και, για μια ακόμη φορά, η Παναγιά μαζί μας.

Υ.Γ. Διαβάστε εδώ και άλλα σχόλια μουσικών και μουσικοπαιδαγωγών:
Φάκελος Μουσική Παιδεία στο TaR


ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΔΙΑΛΟΓΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙΔΕΙΑ

ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΩΔΕΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΕΚΠΚΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΑ ΩΔΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 

Η λειτουργία των Ωδείων της χώρας που εποπτεύονται από το ΥΠΠΟΑ και τα οποία προσφέρουν ειδική µουσική εκπαίδευση, διέπεται από τον εσωτερικό Κανονισµό λειτουργίας του Κρατικού Ωδείου Θεσσαλονίκης (Β.Δ. της 11ης Οκτωβρίου 1957, ΦΕΚ Α’ 229/11.11.1957).

Ο Κανονισµός αυτός δηµιουργήθηκε στα πρότυπα του Γαλλικού Συστήµατος Μουσικών Σπουδών και προσέφερε µια ορθολογική και λειτουργική για την εποχή του δοµή, και βάσει της διδακτέας ύλης του προσέφερε ανωτάτου επιπέδου µουσικές γνώσεις. Το Κ.Ω.Θ υπαγόταν τότε στο Υπουργείο Παιδείας.

Στις µέρες µας, ο Κανονισµός αυτός είναι στο µεγαλύτερο µέρος του αναχρονιστικός. Αυτό που στην εποχή του υπήρξε πρωτοπορία, αποτελεί τώρα µία παγίδα συντηρητισµού, που – κατά περίπτωση – ευνοεί τον εφησυχασµό, την αδράνεια και τη στασιµότητα, τόσο ως προς τη γνώση που παρέχεται στους σπουδαστές των Ωδείων, όσο και ως προς και την απόδοση που οι ίδιοι οι σπουδαστές επιτυγχάνουν.

Επιπλέον, οι απολυτήριοι τίτλοι σπουδών (πτυχίο και δίπλωµα), τους οποίους αποκτά ο σπουδαστής µετά από απαιτητικές και πολυετείς σπουδές διάρκειας 9 έως 15 ετών, αναλόγως του γνωστικού αντικειµένου, δεν έχουν καµία απολύτως διαβάθµιση, µε όλα τα προβλήµατα που αυτό συνεπάγεται για την κατοχύρωση, καταξίωση και επαγγελµατική συνέχεια του µουσικού σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο.

Η µουσική είναι και τέχνη και επιστήµη. Ενώνει άτοµα και οµάδες διαφορετικής καταγωγής, εθνικότητας και πολιτιστικού υπόβαθρου, ενισχύει την ανταλλαγή ιδεών και βιωµάτων, δρα εµψυχωτικά, εξυψωτικά και ψυχ-αγωγικά, σύµφωνα µε την ετυµολογία της λέξης. Στην εποχή µας οφείλουµε να υπερασπιζόµαστε και να ενισχύουµε την Τέχνη και τον Πολιτισµό και τις αξίες που πρεσβεύουν.

Για τους παραπάνω λόγους και για τη βελτίωση, αναβάθµιση και εκσυγχρονισµό της µουσικής εκπαίδευσης στα ωδεία της χώρας προτείνουµε:

Α) Διαβάθµιση των απολυτήριων τίτλων σπουδών των Ωδείων.

Β) Αναθεώρηση του Κανονισµού του Κρατικού Ωδείου Θεσσαλονίκης (Κ.Ω.Θ),και εποµένως και όλων των ωδείων της χώρας.

Α| Ειδικότερα ως προς το θέµα της διαβάθµισης:

Η έλλειψη ακαδηµαϊκής ισοτιµίας ή διαβάθµισης των τίτλων µουσικών σπουδών δηµιουργεί διαχρονικά αλυσιδωτά προβλήµατα στην ακαδηµαϊκή και επαγγελµατική κατοχύρωση των κατόχων τους.

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, βάσει της διακήρυξης της Μπολόνια, µε την οποία καθορίζεται ένα κοινό και συγκρίσιµο σύστηµα σπουδών στην Ανώτατη Εκπαίδευση σε όλη την Ευρώπη, προβλέφθηκε η εξής διάθρωση σπουδών: Προπτυχιακό επίπεδο (Bachelor of Arts) µε επίπεδο επαγγελµατικής κατάρτισης 6, και Μεταπτυχιακό επίπεδο (Master) µε επίπεδο επαγγελµατικής κατάρτισης 7.

Σε εναρµόνιση µε τη διακήρυξη της Μπολόνια, στις περισσότερες Ευρωπαϊκές χώρες υιοθετήθηκε και εφαρµόστηκε ήδη η συνθήκη αυτή στα Conservatoires που είχαν παρόµοιο πρόγραµµα σπουδών και επίπεδο µε το Κ.Ω.Θ, και οι τίτλοι σπουδών τους ισοτιµήθηκαν ως Bachelor & Master.

Tο Κ.Ω.Θ είναι µέλος της Ένωσης Ευρωπαϊκών Μουσικών Ιδρυµάτων AEC (Association Européenne des Conservatoires et Academies) και παρακολουθεί σε ετήσια βάση τις δράσεις της ένωσης, χωρίς όµως να µπορεί να ενσωµατωθεί πλήρως στις συνεργασίες µεταξύ των ιδρυµάτων λόγω της έλλειψης αυτής της ρύθµισης.

Το Κρατικό Ωδείο Θεσσαλονίκης (ΝΠΔΔ) είναι το µοναδικό Κρατικό Ωδείο της χώρας, µε δράση και παρουσία πλέον του ενός αιώνα (έτος ίδρυσης 1914), και παρέχει σπουδές σε όλα τα γνωστικά αντικείµενα της κλασικής µουσικής: όργανα ορχήστρας (έγχορδα, ξύλινα και χάλκινα πνευστά, κρουστά, άρπα), πιάνο, τσέµπαλο, κιθάρα, µονωδία, µελοδραµατική, ανώτερα θεωρητικά, σύνθεση, βυζαντινή µουσική, διεύθυνση ορχήστρας. Επίσης, διαθέτει δυο ορχήστρες, χορωδία, µπάντα πνευστών, βυζαντινό χορό. Στο ωδείο λειτουργεί πλούσια βιβλιοθήκη, η δεύτερη σε µέγεθος στην Ελλάδα, µε αρχεία σπάνιου και πρωτότυπου υλικού, η οποία είναι δυνατόν να υποστηρίξει το ακαδηµαϊκό έργο µιας Ανώτατης Σχολής.

Οι σπουδαστές του Κ.Ω.Θ αποκτούν δικαίωµα εγγραφής µετά από αξιοκρατικές εισαγωγικές εξετάσεις και έχουν τη δυνατότητα να παρακολουθήσουν ολοκληρωµένες, εξειδικευµένες και υψηλού επιπέδου µουσικές σπουδές, που όπως προαναφέρθηκε, διαρκούν από 9 έως 15 έτη – αναλόγως γνωστικού αντικειµένου – και καταλήγουν στη λήψη πτυχίου (διδασκαλίας), ή διπλώµατος (σολίστ).

Η διάρθρωση σπουδών στο Κ. Ω. Θ σήµερα έχει ως εξής:

Προκαταρτική Σχολή | 2 έτη Κατωτέρα Σχολή | 3 έτη Μέση Σχολή | 3 έτη Ανωτέρα Σχολή | 4 έτη

Βάσει κανονισµού, υπάρχει η δυνατότητα διπλασιασµού σε όλα τα έτη σπουδών. Ως εκ τούτου, οι σπουδαστές της Ανωτέρας σχολής είναι κατά κανόνα απόφοιτοι Λυκείου.

Μολονότι οι σπουδές αυτές είναι πολυετείς, ολοκληρωµένες και υψηλού επιπέδου, οι απολυτήριοι τίτλοι σπουδών (πτυχίο – δίπλωµα) του Κ.Ω.Θ, καθώς και όλων των ωδείων που εποπτεύονται από το Υπουργείο Πολιτισµού, δεν έχουν µέχρι στιγµής στη χώρα µας καµία κατοχύρωση και διαβάθµιση.

Με δεδοµένες τις παρούσες συνθήκες στην Ελλάδα, η οποία ακόµη δεν έχει εναρµονιστεί µε τη συγκεκριµένη διακήρυξη στον τοµέα της Μουσικής Εκπαίδευσης, προτείνουµε να ενταχθεί το Κ.Ω.Θ µε νοµοθετική ρύθµιση στο συγκεκριµένο πλαίσιο σπουδών, και να ισοτιµηθεί το δίπλωµά του µε το αντίστοιχο Bachelor και επίπεδο επαγγελµατικής κατάρτισης 6.

Συγκεκριµένα, προτείνουµε το διαχωρισµό της τελευταίας τετραετούς βαθµίδας σπουδών του Κ.Ω.Θ σε δύο κατευθύνσεις:

Ι| Ανώτατη Σχολή: διάρκειας 4 ετών (8 εξαµήνων), µε καταληκτικό τίτλο σπουδών Bachelor of Arts (ΠΕ), µε πρόγραµµα εξαµήνων και «European Credit Transfer System» ECTS («Ευρωπαϊκό Σύστηµα Μεταφοράς Πιστωτικών Μονάδων»), µε επίπεδο επαγγελµατικής κατάρτισης 6.

ΙΙ| Ανωτέρα Σχολή: διάρκειας 3 – 4 ετών µε καταληκτικό τίτλο σπουδών Δίπλωµα (ΤΕ), µε επίπεδο επαγγελµατικής κατάρτισης 5.Ο απολυτήριος τίτλος σπουδών «Πτυχίο» παύει να υφίσταται ως ανάγκη.

Προτεινόµενη Διάρθρωση Σπουδών Κ. Ω. Θ

Το τµήµα της Ανώτατης Σχολής θα λειτουργήσει από το ακαδηµαϊκό έτος 2017- 2018.

Το Κρατικό ωδείο συνεχίζει να διατηρεί τον δηµόσιο χαρακτήρα του και µε την αναµόρφωση αυτή δεν επιφέρει καµία οικονοµική επιβάρυνση στον τακτικό προϋπολογισµό, ούτε µετατροπή της λειτουργικής δοµής του ιδρύµατος.

Θεωρούµε δεοντολογικά και αξιοκρατικά σωστό η παραπάνω διαβάθµιση, δηλαδή η ισοτιµία του διπλώµατος µε το αντίστοιχο Bachelor και επίπεδο επαγγελµατικής κατάρτισης 6, να ισχύσει και για τους απολυτήριους τίτλους του Ωδείου Αθηνών (έτος ίδρυσης 1871).

Στόχοι της διαβάθµισης αυτής είναι :

1| Η θεσµική κατοχύρωση ουσιαστικών, πολύχρονων και εξειδικευµένων µουσικών σπουδών.

2| Η κατοχύρωση και εξέλιξη υψηλού µορφωτικού επιπέδου µέσω της διασφάλισης αποκλειστικών σπουδών.

3| Η εξασφάλιση της εκπαιδευτικής και καλλιτεχνικής συνέχειας – αναγκαία προϋπόθεση στην εκµάθηση της µουσικής τέχνης – µέσω όλων των βαθµίδων σπουδών.

4| Η προώθηση της κινητικότητας, της συνεργασίας, της ουσιαστικής ανταλλαγής ιδεών και σύγχρονων µεθόδων της µουσικής εκπαιδευτικής διαδικασίας µέσω ευρωπαϊκών και διεθνών προγραµµάτων (π.χ. Erasmus).

Σπουδαστές

Η φοίτηση των σπουδαστών στην Ανώτατη Σχολή θα είναι αποκλειστική και η εισαγωγή τους θα πραγµατοποιείται µόνο µε εισαγωγικές εξετάσεις στο γνωστικό τους αντικείµενο, κατέχοντας το απολυτήριο Λυκείου, χωρίς να εµπλέκεται καµία διαδικασία Πανελλαδικών εξετάσεων, όπως ακριβώς προβλέπεται στα αντίστοιχα Ευρωπαϊκά ιδρύµατα.

Διδακτικό Προσωπικό

Το υπάρχον καλλιτεχνικό – διδακτικό προσωπικό καλύπτει επαρκώς την αναµόρφωση αυτή, τουλάχιστον για τα επόµενα δέκα έτη.

Προηγούµενοι Τίτλοι

Για την κατοχύρωση των τίτλων σπουδών του Κρατικού Ωδείου Θεσσαλονίκης που έχουν δοθεί µέχρι και την επίσηµη έναρξη της Ανώτατης Σχολής προτείνουµε:

Oι τίτλοι του Διπλώµατος σολίστ αναγνωρίζονται αυτόµατα σε ΠΕ (Bachelor) κατηγορίας 6.

Οι τίτλοι του Πτυχίου αναγνωρίζονται αυτόµατα σε ΤΕ κατηγορίας 5, µε δικαίωµα συνέχισης των σπουδαστών στην Ανώτατη Σχολή µε εισαγωγικές εξετάσεις, εφόσον το επιθυµούν.

Β) Με τη διαβάθµιση αυτή είναι απαραίτητο να ανανεωθεί και να εκσυγχρονιστεί ο εσωτερικός Κανονισµός λειτουργίας του Κ.Ω.Θ, που διέπει και τη λειτουργία όλων των ωδείων της χώρας.

Στόχοι της αναθεώρησης του Κανονισµού Κ.Ω.Θ είναι:

1| O εκσυγχρονισµός και κατ΄ επέκταση η ανάπτυξη του γενικότερου επιπέδου µουσικών σπουδών στα ωδεία της Ελλάδας.

2| Η διεύρυνση των γνωστικών αντικειµένων σύµφωνα µε τις εξελίξεις της σύγχρονης µουσικής πραγµατικότητας.

3| Η ολιστική προσέγγιση της εκπαιδευτικής µουσικής διαδικασίας.

4| Η διασφάλιση ίσων ευκαιριών πρόσβασης στη µουσική µόρφωση, ακαδηµαϊκή εξέλιξη και επαγγελµατική αποκατάσταση των σπουδαστών µουσικής.

Το Κ. Ω. Θ είναι ήδη σε διαδικασία εκπόνησης νέου Κανονισµού λειτουργίας των Σχολών του Ωδείου.

Θα αναφερθούµε µε επόµενο κείµενό µας στα θέµατα της επιµόρφωσης των καθηγητών των ωδείων, της διασφάλισης των διπλωµάτων της Ανωτέρας Σχολής των Ωδείων της Ελλάδας, στα ειδικά (καλλιτεχνικά και εκπαιδευτικά) προσόντα που θα είναι απαραίτητο να έχουν οι καθηγητές των Ανωτάτων Σχολών Μουσικής του Κ. Ω. Θεσσαλονίκης και του Ωδείου Αθηνών, καθώς και σε άλλα ειδικά θέµατα που προκύπτουν από αυτήν την αναµόρφωση.

Ευελπιστούµε ότι οι αρµόδιοι φορείς θα συνεργαστούν εποικοδοµητικά για την υλοποίηση των παραπάνω προτάσεων, προς όφελος της νέας γενιάς µουσικών και τη στήριξη του Πολιτισµού και της Παιδείας.

Θεσσαλονίκη, 3 Μαρτίου 2016

Τα µέλη της επιτροπής

Λόλα- Θεοδώρα Τότσιου  Πιανίστα, Καθηγήτρια πιάνου, Διευθύντρια Κ. Ω .Θ.
Δηµήτρης Ιωάννου  Μουσικός, Καθηγητής Κ. Ω. Θ., πρώην Διευθυντής Κ. Ω. Θ
Ερατώ Αλακιοζίδου Πιανίστα, Καθηγήτρια & Συντονίστρια Διεθνών Σχέσεων Κ. Ω. Θ.
Γιώργος Κυράτσος     Πιανίστας, Καθηγητής Κ. Ω. Θ.
Δήµος Γκουνταρούλης  Βιολοντσελίστας, Καθηγητής Κ. Ω. Θ.